શિવપુરાણમ્

શ્વેતઃ સુતારો મદનઃ સુહોત્રઃ કઙ્ક એવ ચ લૌગાક્ષિશ્ચ મહામાયો જૈગીષવ્યસ્તથૈવ ચ

શ્વેત, સુતાર, મદન, સુહોત્ર, કંક, લૌગાક્ષિ, મહામાય અને જયગીષવ્ય પણ છે.

દધિવાહશ્ચ ઋષભો મુનિરુગ્રો ઽત્રિરેવ ચ સુપાલકો ગૌતમશ્ચ તથા વેદશિરા મુનિઃ

દધિવાહ, ઋષભ, ઉગ્ર મુનિ, અત્રિ, સુપાલક, ગૌતમ અને વેદશિરા મુનિ—

ગોકર્ણશ્ચ ગુહાવાસી શિખણ્ડી ચાપરઃ સ્મૃતઃ જટામાલી ચાટ્ટહાસો દારુકો લાંગુલી તથા

ગોકર્ણ, ગુહાવાસી, એક શિખંડિ, જટામાળી, અઠ્ઠાસ, દારુક અને લાંગુળી—

મહાકાલશ્ચ શૂલી ચ ડંડી મુણ્ડીશ એવ ચ સવિષ્ણુસ્સોમશર્મા ચ લકુલીશ્વર એવ ચ

મહાકાળ, શૂલી, દંડિ, મુંડીષ, સવિષ્ણુ, સોમશર્મા અને લકુલીશ્વર—

એતે વારાહ કલ્પે ઽસ્મિન્સપ્તમસ્યાંતરો મનોઃ અષ્ટાવિંશતિસંખ્યાતા યોગાચાર્યા યુગક્રમાત્

આ બધા વરાહ કલ્પમાં સાતમા મનુના અંતરાળમાં, કુલ અઠ્ઠાવીસ, દરેક યુગમાં યોગના આચાર્ય રહ્યા છે.

શિષ્યાઃ પ્રત્યેકમેતેષાં ચત્વારશ્શાંતચેતસઃ શ્વેતાદયશ્ચ રુષ્યાંતાંસ્તાન્બ્રવીમિ યથાક્રમમ્

આ દરેકના ચાર-ચાર શાંતમન શિષ્યો હતા; શ્વેતથી શરૂ કરીને રૂષ્ય સુધીના નામ હું ક્રમવાર કહું છું.

શ્વેતશ્શ્વેતશિખશ્ચૈવ શ્વેતાશ્વઃ શ્વેતલોહિતઃ દુન્દુભિશ્શતરૂપશ્ચ ઋચીકઃ કેતુમાંસ્તથા

શ્વેત, શ્વેતશિખ, શ્વેતાશ્વ, શ્વેતલોહિત, દુન્દુભિ, શતરૂપા, ઋચીક અને કેતુમાન—

વિકોશશ્ચ વિકેશશ્ચ વિપાશઃ પાશનાશનઃ સુમુખો દુર્મુખશ્ચૈવ દુર્ગમો દુરતિક્રમઃ

વિકોશ, વિકેશ, વિપાશ, પાશનાશન, સુમુખ, દુર્મુખ, દુર્ગમ અને દુરતિક્રમ—

સનત્કુમારસ્સનકઃ સનંદશ્ચ સનાતનઃ સુધામા વિરજાશ્ચૈવ શંખશ્ચાંડજ એવ ચ

સનત્કુમાર, સનક, સનંદ, સનાતન, સુધામા, વિરજા, શંખ અને અંડજ—

સારસ્વતશ્ચ મેઘશ્ચ મેઘવાહસ્સુવાહકઃ કપિલશ્ચાસુરિઃ પઞ્ચશિખો બાષ્કલ એવ ચ

સારસ્વત, મેઘ, મેઘવાહ, સુવાહક, કપિલ, આસુરી, પંચશિખ અને બાષ્કલ—

પરાશરાશ્ચ ગર્ગશ્ચ ભાર્ગવશ્ચાંગિરાસ્તથા બલબન્ધુર્નિરામિત્રાઃ કેતુશૃંગસ્તપોધનઃ

પરાશર, ગર્ગ, ભાર્ગવ, અંગિરા, બલબંધુ, નિરામિત્ર, કેતુશૃંગ અને તપોધન—

લંબોદરશ્ચ લંબશ્ચ લમ્બાત્મા લંબકેશકઃ સર્વજ્ઞસ્સમબુદ્ધિશ્ચ સાધ્યસિદ્ધિસ્તથૈવ ચ

લંબોદર, લંબ, લંબાત્મા, લંબકેશક, સર્વજ્ઞ, સમબુદ્ધિ અને સાધ્યસિદ્ધિ—

સુધામા કશ્યપશ્ચૈવ વસિષ્ઠો વિરજાસ્તથા અત્રિરુગ્રો ગુરુશ્રેષ્ઠઃ શ્રવનોથ શ્રવિષ્ટકઃ

સુધામા, કશ્યપ, વશિષ્ઠ, વિરજા, અત્રિ, ઉગ્ર, શ્રેષ્ઠ ગુરુ, શ્રવણ અને શ્રવિષ્ટક—

કુણિશ્ચ કુણિબાહુશ્ચ કુશરીરઃ કુનેત્રકઃ કાશ્યપો હ્યુશનાશ્ચૈવ ચ્યવનશ્ચ બૃહસ્પતિઃ

કુણિ, કુણિબાહુ, કુશરીર, કુનેત્રક, કાશ્યપ, ઉશના, ચ્યવન અને બૃહસ્પતિ—

ઉતથ્યો વામદેવશ્ચ મહાકાલો મહા ઽનિલઃ વાચઃશ્રવાઃ સુવીરશ્ચ શ્યાવકશ્ચ યતીશ્વરઃ

ઉતથ્ય, વામદેવ, મહાકાળ, મહાનિલ, વાચશ્રવ, સુવીર, શ્યાવક અને યતીશ્વર—

હિરણ્યનાભઃ કૌશલ્યો લોકાક્ષિઃ કુથુમિસ્તથા સુમન્તુર્જૈમિનિશ્ચૈવ કુબન્ધઃ કુશકન્ધરઃ

હિરણ્યનાભ, કૌશલ્ય, લોકાક્ષિ, કુથુમિ, સુમંતુ, જયમિની, કુબંધ અને કુશકંધર—

પ્લક્ષો દાર્ભાયણિશ્ચૈવ કેતુમાન્ગૌતમસ્તથા ભલ્લવી મધુપિંગશ્ચ શ્વેતકેતુસ્તથૈવ ચ

પ્લક્ષ, દાર્ભાયણી, કેતુમાન, ગૌતમ, ભલ્લવી, મધુપિંગ અને શ્વેતકેતુ—

ઉશિજો બૃહદશ્વશ્ચ દેવલઃ કવિરેવ ચ શાલિહોત્રઃ સુવેષશ્ચ યુવનાશ્વઃ શરદ્વસુઃ

ઉશિજ, બૃહદશ્વ, દેવલ, કવિ, શાલિહોત્ર, સુવેષ, યુવનાશ્વ અને શરદ્વસુ—

અક્ષપાદઃ કણાદશ્ચ ઉલૂકો વત્સ એવ ચ કુલિકશ્ચૈવ ગર્ગશ્ચ મિત્રકો રુષ્ય એવ ચ

અક્ષપાદ, કણાદ, ઉલૂક, વત્સ, કુલિક, ગર્ગ, મિત્રક અને રૂષ્ય.

એતે શિષ્યા મહેશસ્ય યોગાચાર્યસ્વરૂપિણઃ સંખ્યા ચ શતમેતેષાં સહ દ્વાદશસંખ્યયા

આ મહાદેવના શિષ્યો છે, જે યોગના ગુરુરૂપે પ્રગટ થયા છે. એમની સંખ્યા એકસો બાર છે.

સર્વે પાશુપતાઃ સિદ્ધા ભસ્મોદ્ધૂલિતવિગ્રહાઃ સર્વશાસ્ત્રાર્થતત્ત્વજ્ઞા વેદવેદાંગપારગાઃ

આ બધા પાર્વતીપતિના અનુયાયી, સિદ્ધ, ભસ્મથી લિપ્ત શરીર ધરાવતા, સર્વ શાસ્ત્રોના તત્ત્વને જાણનારા અને વેદ તથા તેના અંગોમાં પારંગત છે.

શિવાશ્રમરતાસ્સર્વે શિવજ્ઞાનપરાયણાઃ સર્વે સંગવિનિર્મુક્તાઃ શિવૈકાસક્તચેતસઃ

બધા શિવના આશ્રમમાં રત, શિવજ્ઞાનને સર્વોપરી માનનારા, સર્વ પ્રકારના મોહથી મુક્ત અને મનથી માત્ર શિવમાં લીન છે.

સર્વદ્વંદ્વસહા ધીરાઃ સર્વભૂતહિતે રતાઃ ઋજવો મૃદવઃ સ્વસ્થા જિતક્રોધા જિતેંદ્રિયાઃ

બધા દુઃખ-સુખ સહન કરનારા, ધીર, સર્વ જીવોના કલ્યાણમાં રત, સીધા, વિનમ્ર, સ્વસ્થ, ક્રોધ અને ઇન્દ્રિયોને જીતનારા છે.

રુદ્રાક્ષમાલાભરણાસ્ત્રિપુંડ્રાંકિતમસ્તકાઃ શિખાજટાસ્સર્વજટા અજટા મુંડશીર્ષકાઃ

કોઈ રુદ્રાક્ષની માળા પહેરે છે, ત્રિપુંડ ધારણ કરે છે, કોઈ શિખા, કોઈ જટાવાળા, કોઈ વિના જટાવાળા અને કોઈ મુંડમાળ ધરાવે છે.

ફલમૂલાશનપ્રાયાઃ પ્રાણાયામપરાયણાઃ શિવાભિમાનસંપન્નાઃ શિવધ્યાનૈકતત્પરાઃ

ફળ અને મૂળને મુખ્ય આહાર બનાવે છે, શ્વાસ નિયંત્રણમાં તત્પર રહે છે, શિવભાવથી યુક્ત અને શિવના ધ્યાનમાં એકાગ્ર છે.

સમુન્મથિતસંસારવિષવૃક્ષાંકુરોદ્ગમાઃ પ્રયાતુમેવ સન્નદ્ધાઃ પરં શિવપુરં પ્રતિ

સંસારના ઝેરવૃક્ષના મૂળને ઉખાડી નાખ્યા છે અને હવે માત્ર પરમ શિવના શહેર તરફ જવા માટે તૈયાર છે.

સદેશિકાનિમાન્મત્વા નિત્યં યશ્શિવમર્ચયેત્ સ યાતિ શિવસાયુજ્યં નાત્ર કાર્યા વિચારણા

જે વ્યક્તિ આ ગુરુઓને ઓળખી, હંમેશાં શિવની ઉપાસના કરે છે, તે શિવમાં એકરૂપતા પામે છે—આમાં કોઈ શંકા નથી.

ભગવન્સર્વયોગીંદ્ર ગણેશ્વર મુનીશ્વર ષડાનનસમપ્રખ્ય સર્વજ્ઞાનનિધે ગુરો

હે ભગવાન, સર્વ યોગીઓના સ્વામી, ગણોના નાથ, મુનિઓના અધિપતિ, છહુમુખી કાર્તિકેય જેટલા તેજસ્વી, સર્વજ્ઞાનના ખજાના, હે ગુરુ—

પ્રાયસ્ત્વમવતીર્યોર્વ્યાં પાશવિચ્છિત્તયે નૃણામ્ મહર્ષિવપુરાસ્થાય સ્થિતો ઽસિ પરમેશ્વર

મહર્ષિઓના શહેરમાં નિવાસ કરીને, હે પરમેશ્વર, તમે મુખ્યત્વે મનુષ્યોના બંધન કાપવા માટે પૃથ્વી પર અવતર્યા છો.