શિવપુરાણમ્
Partial text — Vidyeśvara and Vāyavīya Saṃhitās only
ઇતિ ચિંતાકુલં ચિત્તં જાયતે સતતં હિ નઃ પરોપકારસદૃશો નાસ્તિ ધર્મો પરઃ ખલુ
આવી ચિંતામાં આપણું મન હંમેશા વ્યાકુળ રહે છે; ખરેખર, પરોપકાર કરતાં મોટો કોઈ ધર્મ નથી.
લઘૂપાયેન યેનૈષાં ભવેત્સદ્યોઘનાશનમ્ સર્વસિદ્ધાન્તવિત્ત્વં હિ કૃપયા તદ્વદાધુના
કઈ સરળ રીતથી તેમના ભારે દુઃખનો બોજો દૂર થઈ શકે? કૃપા કરીને, એ ઉપાય જણાવો કે જેના દ્વારા બધા શાસ્ત્રોનું સાચું જ્ઞાન મળે.
ઇત્યાકર્ણ્ય વચસ્તેષાં મુનીનાં ભાવિતાત્મનામ્ મનસા શંકરં સ્મૃત્વા સૂતઃ પ્રોવાચ તાન્મુનીન્
એ વિદ્વાન ઋષિઓના પવિત્ર મનથી ઉચરાયેલા શબ્દો સાંભળી, સૂતાએ મનમાં શંકરનું સ્મરણ કરીને, એ ઋષિઓને ઉત્તર આપ્યો.
સાધુપૃષ્ટં સાધવો વસ્ત્રૈલોક્યહિતકારકમ્ ગુરું સ્મૃત્વા ભવત્સ્નેહાદ્વક્ષ્યે તચ્છૃણુતાદરાત્
પવિત્ર મનવાળા સજ્જનો, તમે સર્વલોકના કલ્યાણ માટે ઉત્તમ પ્રશ્ન કર્યો છે. ગુરુનું સ્મરણ કરીને, તમારી પ્રીતિથી હું કહું છું—એને શ્રદ્ધાથી સાંભળો.
વેદાંતસારસર્વસ્વં પુરાણં શૈવમુત્તમમ્ સર્વાઘૌઘોદ્ધારકરં પરત્ર પરમાર્થદમ્
આ શ્રેષ્ઠ શૈવ પુરાણ એ વેદાંતનું સાર અને સર્વસ્વ છે, જે બધા પાપોના ઢગલાને દૂર કરે છે અને પરલોકમાં પરમ સત્ય આપે છે.
કલિકલ્મષવિધ્વંસિ યસ્મિઞ્ચ્છિવયશઃ પરમ્ વિજૃમ્ભતે સદા વિપ્રાશ્ચતુર્વર્ગફલપ્રદમ્
જેમાં શિવજીની મહિમા સતત ફેલાય છે, કળિયુગના પાપોનો નાશ કરે છે અને બ્રાહ્મણોને ધર્મ, અર્થ, કામ અને મોક્ષના ફળ આપે છે.
તસ્યાધ્યયનમાત્રેણ પુરાણસ્ય દ્વિજોત્તમાઃ સર્વોત્તમસ્ય શૈવસ્ય તે યાસ્યંતિ સુસદ્ગતિમ્
હે શ્રેષ્ઠ દ્વિજો, માત્ર આ ઉત્તમ શૈવ પુરાણનું પઠન કરવાથી જ મનુષ્ય સર્વોત્તમ અને શુભ ગતિ પામે છે.
તાવદ્વિજૃંભતે પાપં બ્રહ્મહત્યાપુરસ્સરમ્ યાવચ્છિવપુરાણં હિ નોદેષ્યતિ જગત્યહો
જ્યાં સુધી શિવપુરાણ જગતમાં પ્રસિદ્ધ થતું નથી, ત્યાં સુધી બ્રાહ્મણહત્યાદિ પાપો વધતા રહેશે—અહો દુઃખ!
તાવત્કલિમહોત્પાતાઃ સંચરિષ્યંતિ નિર્ભયાઃ યાવચ્છિવપુરાણં હિ નોદેષ્યતિ જગત્યહો
જ્યાં સુધી શિવપુરાણ જગતમાં પ્રસિદ્ધ થતું નથી, ત્યાં સુધી કળિયુગના ભયાનક દુઃખો નિર્ભય ભમતા રહેશે—અહો દુઃખ!
તાવત્સર્વાણિ શાસ્ત્રાણિ વિવદંતિ પરસ્પરમ્ યાવચ્છિવપુરાણં હિ નોદેષ્યતિ જગત્યહો
જ્યાં સુધી શિવપુરાણ જગતમાં પ્રસિદ્ધ થતું નથી, ત્યાં સુધી બધા શાસ્ત્રો પરસ્પર વિવાદ કરતા રહેશે—અહો દુઃખ!
તાવત્સ્વરૂપં દુર્બોધં શિવસ્ય મહતામપિ યાવચ્છિવપુરાણં હિ નો દેષ્યતિ જગત્યહો
જ્યાં સુધી શિવપુરાણ જગતમાં પ્રસિદ્ધ થતું નથી, ત્યાં સુધી મહાન લોકો માટે પણ શિવજીનું સાચું સ્વરૂપ સમજવું અઘરું રહેશે—અહો દુઃખ!
તાવદ્યમભટાઃ ક્રૂરાઃ સંચરિષ્યંતિ નિર્ભયાઃ યાવચ્છિવપુરાણં હિ નોદેષ્યતિ જગત્યહો
જ્યાં સુધી શિવપુરાણ જગતમાં પ્રસિદ્ધ થતું નથી, ત્યાં સુધી યમના ક્રૂર દૂત નિર્ભય ભમતા રહેશે—અહો દુઃખ!
તાવત્સર્વપુરાણાનિ પ્રગર્જંતિ મહીતલે યાવચ્છિવપુરાણં હિ નોદેષ્યતિ જગત્યહો
જ્યાં સુધી શિવપુરાણ જગતમાં પ્રસિદ્ધ થતું નથી, ત્યાં સુધી બધા પુરાણો ધરતી પર ગર્જના કરતા રહેશે—અહો દુઃખ!
તાવત્સર્વાણિ તીર્થાનિ વિવદંતિ મહીતલે યાવછિવપુરાણં હિ નોદેષ્યતિ જગત્યહો
જ્યાં સુધી શિવપુરાણ જગતમાં પ્રસિદ્ધ થતું નથી, ત્યાં સુધી બધા તીર્થો ધરતી પર પરસ્પર વિવાદ કરતા રહેશે—અહો દુઃખ!
તાવત્સર્વાણિ મંત્રાણિ વિવદંતિ મહીતલે યાવચ્છિવપુરાણં હિ નોદેષ્યતિ મહીતલે
જ્યાં સુધી શિવપુરાણ ધરતી પર પ્રસિદ્ધ થતું નથી, ત્યાં સુધી બધા મંત્રો પણ પરસ્પર વિવાદ કરતા રહેશે.
તાવત્સર્વાણિ ક્ષેત્રાણિ વિવદંતિ મહીતલે યાવચ્છિવપુરાણં હિ નોદેષ્યતિ મહીતલે
જ્યાં સુધી શિવપુરાણ ધરતી પર પ્રસિદ્ધ થતું નથી, ત્યાં સુધી બધા પવિત્ર ક્ષેત્રો પણ પરસ્પર વિવાદ કરતા રહેશે.
તાવત્સર્વાણિ પીઠાનિ વિવદંતિ મહીતલે યાવચ્છિવપુરાણં હિ નોદેષ્યતિ મહીતલે
જ્યાં સુધી શિવપુરાણ ધરતી પર પ્રસિદ્ધ થતું નથી, ત્યાં સુધી બધા પવિત્ર પીઠો પણ પરસ્પર વિવાદ કરતા રહેશે.
તાવત્સર્વાણિ દાનાનિ વિવદંતિ મહીતલે યાવચ્છિવપુરાણં હિ નોદેષ્યતિ મહીતલે
જ્યાં સુધી શિવપુરાણ ધરતી પર પ્રસિદ્ધ થતું નથી, ત્યાં સુધી બધા દાનકર્મો પણ પરસ્પર વિવાદ કરતા રહેશે.
તાવત્સર્વે ચ તે દેવા વિવદંતિ મહીતલે યાવચ્છિવપુરાણં હિ નોદેષ્યતિ મહીતલે
જ્યાં સુધી શિવપુરાણ ધરતી પર પ્રસિદ્ધ થતું નથી, ત્યાં સુધી બધા દેવતાઓ પણ પરસ્પર વિવાદ કરતા રહેશે.
તાવત્સર્વે ચ સિદ્ધાન્તા વિવદંતિ મહીતલે યાવચ્છિવપુરાણં હિ નોદેષ્યતિ મહીતલે
જ્યાં સુધી શિવપુરાણ ધરતી પર પ્રગટતું નથી, ત્યાં સુધી બધા શાસ્ત્રો અને મતો ધરતી પર વિવાદ કરતા રહે છે.
અસ્ય શૈવપુરાણસ્ય કીર્તનશ્રવણાદ્દ્વિજાઃ ફલં વક્તું ન શક્નોમિ કાર્ત્સ્ન્યેન મુનિસત્તમાઃ
હે દ્વિજો, આ શિવપુરાણના પઠન અને શ્રવણથી જે ફળ મળે છે, તે હું સંપૂર્ણ રીતે કહી શકતો નથી, હે શ્રેષ્ઠ મુનિઓ.
તથાપિ તસ્ય માહાત્મ્યં વક્ષ્યે કિંચિત્તુ વોનઘાઃ ચિત્તમાધાય શૃણુત વ્યાસેનોક્તં પુરા મમ
છતાં પણ, હું તેનું થોડું મહાત્મ્ય કહું છું; મન એકાગ્ર કરીને સાંભળો, જે વ્યાસજીએ મને કહેલું એ કહું છું.
એતચ્છિવપુરાણં હિ શ્લોકં શ્લોકાર્ધમેવ ચ યઃ પઠેદ્ભક્તિસંયુક્તસ્સ પાપાન્મુચ્યતે ક્ષણાત્
જે કોઈ ભક્તિપૂર્વક આ શિવપુરાણનો એક શ્લોક કે અડધો શ્લોક પણ વાંચે છે, તે ક્ષણમાં જ પાપોથી મુક્ત થઈ જાય છે.
એતચ્છિવપુરાણં હિ યઃ પ્રત્યહમતંદ્રિતઃ યથાશક્તિ પઠેદ્ભક્ત્યા સ જીવન્મુક્ત ઉચ્યતે
જે કોઈ આ શિવપુરાણને દરરોજ ભક્તિપૂર્વક, પોતાની શક્તિ પ્રમાણે, ઉદ્યત રહીને વાંચે છે, તેને જીવતો મુક્ત કહેવાય છે.
એતચ્છિવપુરાણં હિ યો ભક્ત્યાર્ચયતે સદા દિને દિને ઽશ્વમેધસ્ય ફલં પ્રાપ્નોત્યસંશયમ્
જે કોઈ દરરોજ ભક્તિથી આ શિવપુરાણની પૂજા કરે છે, તેને નિશ્ચયે અશ્વમેધ યજ્ઞ જેટલું ફળ મળે છે.
એતચ્છિવપુરાણં યસ્સાધારણપદેચ્છયા અન્યતઃ શૃણુયાત્સો ઽપિ મત્તો મુચ્યેત પાતકાત્
જે કોઈ સામાન્ય જગ્યાએ બીજાના મુખેથી આ શિવપુરાણ સાંભળે છે, તે પણ મારા દ્વારા પાપોથી મુક્ત થાય છે.
એતચ્છિવપુરાણં યો નમસ્કુર્યાદદૂરતઃ સર્વદેવાર્ચનફલં સ પ્રાપ્નોતિ ન સંશયઃ
જે કોઈ દૂરથી આ શિવપુરાણને નમસ્કાર કરે છે, તેને બધા દેવતાઓની પૂજા જેટલું ફળ મળે છે, તેમાં કોઈ શંકા નથી.
એતચ્છિવપુરાણં વૈ લિખિત્વા પુસ્તકં સ્વયમ્ યો દદ્યાચ્છિવભક્તેભ્યસ્તસ્ય પુણ્યફલં શૃણુ
જે કોઈ પોતે આ શિવપુરાણ લખીને પુસ્તક રૂપે શિવભક્તોને આપે છે, તેને જે પુણ્યફળ મળે છે, તે સાંભળો.
અધીતેષુ ચ શાસ્ત્રેષુ વેદેષુ વ્યાકૃતેષુ ચ યત્ફલં દુર્લભં લોકે તત્ફલં તસ્ય સંભવેત્
શાસ્ત્રો અને વેદોનું અધ્યયન અને તેમના અર્થ સમજવાથી જે દુર્લભ ફળ મળે છે, તે બધું તેને પ્રાપ્ત થાય છે.
એતચ્છિવપુરાણં હિ ચતુર્દશ્યામુપોષિતઃ શિવભક્તસભાયાં યો વ્યાકરોતિ સ ઉત્તમઃ
જે કોઈ ચતુર્દશીનું ઉપવાસ રાખીને, શિવભક્તોની સભામાં આ શિવપુરાણનું વર્ણન કરે છે, તે સર્વોત્તમ માનવામાં આવે છે.