શિવપુરાણમ્

કૃત્વાપિ સુમહત્પાપં ભક્ત્યા યજતિ યશ્શિવમ્ મુચ્યતે પાતકૈઃ સર્વૈર્નાત્ર કાર્યા વિચારણા

ભલે કોઈએ મોટું પાપ કર્યું હોય, જો તે ભક્તિથી શિવની પૂજા કરે, તો બધા પાપોથી મુક્ત થાય છે—આમાં કોઈ શંકા નથી.

બહુનાત્ર કિમુક્તેન વૃથા દાનં વૃથા તપઃ વૃથા યજ્ઞો વૃથા હોમઃ શિવનિન્દારતસ્ય તુ

અહીં વધુ શું કહેવું? જે શિવની નિંદા કરે, તેના માટે દાન, તપ, યજ્ઞ અને હોમ—all વ્યર્થ છે.

તતઃ સનારાયણકાસ્સરુદ્રાઃ સલોકપાલાસ્સમરે સુરૌઘાઃ ગણેંદ્રચાપચ્યુતબાણવિદ્ધાઃ પ્રદુદ્રુવુર્ગાઢરુજાભિભૂતાઃ

પછી, નારાયણ, રુદ્રો, લોકપાલો અને દેવતાઓ—all ગણેન્દ્રના ધનુષમાંથી છોડાયેલા બાણોથી ઘાયલ થઈ, ભારે પીડાથી યુદ્ધમાંથી ભાગી ગયા.

ચેલુઃ ક્વચિત્કેચન શીર્ણકેશાઃ સેદુઃ ક્વચિત્કેચન દીર્ઘગાત્રાઃ પેતુઃ ક્વચિત્કેચન ભિન્નવક્ત્રા નેશુઃ ક્વચિત્કેચન દેવવીરાઃ

કેટલાંક દેવવીરો વાળ વિખેરાઈને ભટકતા, કેટલાંક લાંબા અંગો સાથે લડખડાતા, કેટલાંક તૂટી ગયેલા ચહેરા સાથે પડી ગયા, અને કેટલાંક ચાલવા પણ અસમર્થ બન્યા.

કેચિચ્ચ તત્ર ત્રિદશા વિપન્ના વિસ્રસ્તવસ્ત્રાભરણાસ્ત્રશસ્ત્રાઃ નિપેતુરુદ્ભાસિતદીનમુદ્રા મદં ચ દર્પં ચ બલં ચ હિત્વા

ત્યાં, કેટલાંક દેવતાઓ મૃત્યુ પામ્યા, તેમના વસ્ત્રો, આભૂષણો, શસ્ત્રો અને કવચ છૂટા પડી ગયા, અને તેઓ દુઃખી મુખ સાથે, ગર્વ, અહંકાર અને બળ છોડી, ધરાશાય થયા.

સસ્મુત્પથપ્રસ્થિતમપ્રધૃષ્યો વિક્ષિપ્ય દક્ષાધ્વરમક્ષતાસ્ત્રૈઃ બભૌ ગણેશસ્સ ગણેશ્વરાણાં મધ્યે સ્થિતઃ સિંહ ઇવર્ષભાણામ્

માર્ગમાં વિઘ્ન પેદા કરી અને દક્ષના યજ્ઞને અખંડિત શસ્ત્રોથી વિખેર્યા પછી, ગણેશ્વર દેવતાઓના નેતાઓ વચ્ચે સિંહ જેવો તેજથી ઉભો રહ્યો.

ઇતિ સઞ્છિન્નભિન્નાંગા દેવા વિષ્ણુપુરોગમાઃ ક્ષણાત્કષ્ટાં દશામેત્ય ત્રેસુઃ સ્તોકાવશેષિતા

આ રીતે, તેમના શરીર તૂટી ગયેલા અને વિખેરાયેલા, વિષ્ણુના નેતૃત્વમાં દેવતાઓ એક પળમાં જ દુઃખદ અવસ્થામાં આવી ગયા, અને થોડા જ બચ્યા.

ત્રસ્તાંસ્તાન્સમરે વીરાન્ દેવાનન્યાંશ્ચ વૈ ગણાઃ પ્રમથાઃ પરમક્રુદ્ધા વીરભદ્રપ્રણોદિતાઃ

વીરભદ્રના ઉશ્કેરાવથી પરમ ક્રોધિત થયેલા પ્રમથ ગણોએ, યુદ્ધમાં ડરાયેલા એ વીર દેવો અને અન્ય લોકોને પછાડ્યા.

પ્રગૃહ્ય ચ તથા દોષં નિગડૈરાયસૈર્દૃઢૈઃ બબન્ધુઃ પાણિપાદેષુ કંધરેષૂદરેષુ ચ

તેમને પકડીને, મજબૂત લોખંડના બાંધણથી હાથ, પગ, ગળા અને પેટ બાંધી દીધા.

તસ્મિન્નવસરે બ્રહ્મા ભદ્રમદ્રીન્દ્રજાનુતમ્ સારથ્યાલ્લબ્ધવાત્સલ્યઃ પ્રાર્થયન્ પ્રણતો ઽબ્રવીત્

એ સમયે, ભદ્ર, પર્વતોમાં શ્રેષ્ઠ અને ઇન્દ્રપુત્ર બ્રહ્મા, રથચાલક તરીકે દયાથી પ્રેરિત થઈ, નમ્રતાથી આવી વિનંતી કરી.

અલં ક્રોધેન ભગવન્નષ્ટાશ્ચૈતે દિવૌકસઃ પ્રસીદ ક્ષમ્યતાં સર્વં રોમજૈસ્સહ સુવ્રત

ભગવાન, હવે ક્રોધ પૂરતો છે; આ સ્વર્ગવાસીઓ નષ્ટ થઈ ગયા છે. કૃપા કરો—સર્વે, રોમજાઓ સહિત, ક્ષમા કરો, સુવ્રત.

એવં વિજ્ઞાપિતસ્તેન બ્રહ્મણા પરમેષ્ઠિના શમં જગામ સંપ્રીતો ગણપસ્તસ્ય ગૌરવાત્

એ રીતે પરમેશ્વર બ્રહ્માએ જાણકારી આપતાં, ગણા એ તેમના માનથી શાંત અને આનંદિત થઈ ગયો.

દેવાશ્ચ લબ્ધાવસરા દેવદેવસ્ય મંત્રિણઃ ધારયન્તો ઽઞ્જલીન્મૂર્ધ્નિ તુષ્ટુવુર્વિવિધૈઃ સ્તવૈઃ

દેવતાઓ, દેવદેવના મંત્રીઓ, તક મળતાં, હાથ જોડીને માથા પર રાખી, વિવિધ સ્તુતિઓથી તેમને વખાણવા લાગ્યા.

રુદ્રભદ્રાય રુદ્રાણાં પતયે રુદ્રભૂતયે

રુદ્ર, શુભરૂપ, રૂદ્રોના સ્વામી, રૂદ્રમયને વંદન.

કાલાગ્નિરુદ્રરૂપાય કાલકામાંગહારિણે દેવતાનાં શિરોહન્ત્રે દક્ષસ્ય ચ દુરાત્મનઃ

કાળાગ્નિ રૂદ્રરૂપ, કાળ અને કામના શરીર વિનાશક, દેવતાઓના અને દુષ્ટ દક્ષના માથા કાપનારને વંદન.

સંસર્ગાદસ્ય પાપસ્ય દક્ષસ્યાક્લિષ્ટકર્મણઃ શાસિતાઃ સમરે વીર ત્વયા વયમનિન્દિતા

દક્ષના પાપ સાથે જોડાણથી, અમને યુદ્ધમાં તું, હે વીર, દંડ આપ્યો છે; અમે નિર્દોષ છીએ.

દગ્ધાશ્ચામી વયં સર્વે ત્વત્તો ભીતાશ્ચ ભો પ્રભો ત્વમેવ ગતિરસ્માકં ત્રાહિ નશ્શરણાગતાન્

હે પ્રભુ, અમે બધા તારા દ્વારા દગ્ધ થયા છીએ અને ડરાયેલા છીએ; તું જ અમારો આશ્રય છે, અમને, આશ્રય માટે આવેલા, રક્ષ.

તુષ્ટસ્ત્વેવં સ્તુતો દેવાન્ વિસૃજ્ય નિગડાત્પ્રભુઃ આનયદ્દેવદેવસ્ય સમીપમમરાનિહ

એ રીતે સ્તુતિ પામી અને પ્રસન્ન થઈ, પ્રભુએ દેવતાઓને બંધનમાંથી મુક્ત કર્યા અને તેમને દેવદેવની હાજરીમાં લાવ્યા.

દેવોપિ તત્ર ભગવાનન્તરિક્ષે સ્થિતઃ પ્રભુઃ સગણઃ સર્વગઃ શર્વસ્સર્વલોકમહેશ્વરઃ

ત્યાં, ભગવાન, આકાશમાં ઊભા, પોતાના ગણા સાથે, સર્વવ્યાપી શરવ, સર્વલોકના મહેશ્વર.

તં દૃષ્ટ્વા પરમેશાનં દેવા વિષ્ણુપુરોગમાઃ પ્રીતા અપિ ચ ભીતાશ્ચ નમશ્ચક્રુર્મહેશ્વરમ્

પરમેશ્વરને જોઈ, વિષ્ણુની આગેવાનીમાં દેવતાઓ, ખુશ પણ ડરાયેલા, મહેશ્વરને વંદન કરવા લાગ્યા.

દૃષ્ટ્વા તાનમરાન્ભીતાન્પ્રણતાર્તિહરો હરઃ ઇદમાહ મહાદેવઃ પ્રહસન્ પ્રેક્ષ્ય પાર્વતીમ્

હરા, જે પ્રણામ કરનારની પીડા દુર કરે છે, ભયગ્રસ્ત દેવતાઓને જોઈ, પાર્વતીને જોઈને, હસતાં મહાદેવે આ શબ્દો કહ્યા.

માભૈષ્ટ ત્રિદશાસ્સર્વે યૂયં વૈ મામિકાઃ પ્રજાઃ અનુગ્રહાર્થમેવેહ ધૃતો દંડઃ કૃપાલુના

ત્રિદશો, ડરશો નહીં; તમે મારા પોતાના લોકો છો. કૃપા માટે જ દંડ આપવામાં આવ્યો છે, દયાળુ દ્વારા.

ભવતાં નિર્જરાણાં હિ ક્ષાન્તો ઽસ્માભિર્વ્યતિક્રમઃ ક્રુદ્ધેષ્વસ્માસુ યુષ્માકં ન સ્થિતિર્ન ચ જીવિતમ્

હે અમરઓ, તમારો દોષ અમે માફ કર્યો છે. અમને ગુસ્સો આવે ત્યારે, તમારું સ્થાન કે જીવન રહેતું નથી.

ઇત્યુક્તાસ્ત્રિદશાસ્સર્વે શર્વેણામિતતેજસા સદ્યો વિગતસન્દેહા નનૃતુર્વિબુધા મુદા

અમિત તેજવાળા શરવ દ્વારા આ રીતે કહેતાં, બધા દેવતાઓ તરત જ શંકા વિહોણા થઈ, આનંદથી નૃત્ય કરવા લાગ્યા.

પ્રસન્નમનસો ભૂત્વાનન્દવિહ્વલમાનસાઃ સ્તુતિમારેભિરે કર્તું શંકરસ્ય દિવૌકસઃ

મન પ્રસન્ન અને આનંદથી ભરાઈ, સ્વર્ગવાસીઓ શંકર માટે સ્તુતિ રચવા લાગ્યા.

ત્વમેવ દેવાખિલલોકકર્તા પાતા ચ હર્તા પરમેશ્વરો ઽસિ કવિષ્ણુરુદ્રાખ્યસ્વરૂપભેદૈ રજસ્તમસ્સત્ત્વધૃતાત્મમૂર્તે

હે દેવ, તું જ સર્વલોકનો સર્જનહાર, રક્ષક અને વિનાશક છે; તું પરમેશ્વર છે, કવિ, વિષ્ણુ અને રૂદ્ર રૂપે પ્રગટ, રજ, તમસ અને સત્વને ધારણ કરનાર.

સર્વમૂર્તે નમસ્તે ઽસ્તુ વિશ્વભાવન પાવન અમૂર્તે ભક્તહેતોર્હિ ગૃહીતાકૃતિસૌખ્યદ

સર્વરૂપ, વિશ્વના સર્જનહાર, પાવન, અમૂર્તને વંદન; ભક્તો માટે સુખદ રૂપ ધારણ કરનારને વંદન.

ચંદ્રો ઽગદો હિ દેવેશ કૃપાતસ્તવ શંકર નિમજ્જનાન્મૃતઃ પ્રાપ સુખં મિહિરજાજલિઃ

હે દેવેશ, ચંદ્ર તારી કૃપાથી સાજો થયો; ડૂબી ગયા પછી, સૂર્યકિરણોની અંજલિથી સુખ પામ્યો.

સીમન્તિની હતધવા તવ પૂજનતઃ પ્રભો સૌભાગ્યમતુલં પ્રાપ સોમવારવ્રતાત્સુતાન્

હે પ્રભુ, સીમંતિની, પતિના મૃત્યુ પછી, તારી પૂજા કરીને, ચંદ્રવારવ્રતથી અતુલ્ય સૌભાગ્ય અને સંતાન પામ્યા.