શિવપુરાણમ્

બિભિદુર્બલિનો વીરા વીરભદ્રાંગસંભવાઃ છિંધિ ભિંધિ ક્ષિપ ક્ષિપ્રં માર્યતાં દાર્યતામિતિ

વીરભદ્રના શરીરથી ઉત્પન્ન થયેલા શક્તિશાળી વીરોએ, 'કાપો! ફાડો! ફેંકો! ઝડપથી મારી નાખો! ફાડી નાખો!' એમ બૂમો પાડતા, તોડફોડ કરી અને વિનાશ કર્યો.

હરસ્વ પ્રહરસ્વેતિ પાટયોત્પાટયેતિ ચ સંરંભપ્રભવાઃ ક્રૂરાશ્શબ્દાઃ શ્રવણશંકવઃ

'મારો! હુમલો કરો! ફાડો! ઉખાડો!' એવી ક્રોધથી જન્મેલી કઠોર બૂમો, કાનને ડરાવતી ક્રૂર અવાજે ગૂંજી ઉઠી.

યત્રતત્ર ગણેશાનાં જજ્ઞિરે સમરોચિતાઃ વિવૃત્તનયનાઃ કેચિદ્દષ્ટદંષ્ટ્રોષ્ઠતાલવઃ

જ્યાં જ્યાં ગણેશ્વરો યુદ્ધ માટે ઉભા થયા, ત્યાં કેટલાકની આંખો પહોળી થઈ ગઈ, તો કેટલાકે હોઠ, દાંત અને તળુ ચાવી લીધાં.

આશ્રમસ્થાન્સમાકૃષ્ય મારયન્તિ તપોધનાત્ સ્રુવાનપહરન્તશ્ચ ક્ષિપન્તોગ્નિં જલેષુ ચ

આશ્રમમાં રહેતા તપસ્વીઓને ખેંચી લઇ ગયા, તેમને મારી નાખ્યા, તેમનાં ચમચાં છીનવી લીધાં અને અગ્નિને પાણીમાં ફેંકી દીધો.

કલશાનપિ ભિન્દંતશ્છિંદંતો મણિવેદિકાઃ ગાયંતશ્ચ નદન્તશ્ચ હસન્તશ્ચ મુહુર્મુહુઃ

કળશો તોડી નાખ્યા, મણિના વેદિકાઓ તોડી નાખી, ગાતા, બૂમો પાડતા અને વારંવાર હસતા રહ્યા.

રક્તાસવં પિબન્તશ્ચ નનૃતુર્ગણપુંગવાઃ નિર્મથ્ય સેંદ્રાનમરાન્ ગણેન્દ્રાન્વૃષેન્દ્રનાગેન્દ્રમૃગેન્દ્રસારાઃ

શિવજીના ગણોના મુખ્યોએ લાલ રંગનું મદિરા પીધું અને નૃત્ય કર્યું, તેમણે ઇન્દ્ર સહિત દેવતાઓને હરાવી નાખ્યા; ગણોના નેતાઓ વાછરડાં, સાપ અને સિંહના વડાઓ જેવા હતા.

ચક્રુર્બહૂન્યપ્રતિમભાવાઃ સહર્ષરોમાણિ વિચેષ્ટિતાનિ નન્દંતિ કેચિત્પ્રહરન્તિ કેચિદ્ધાવન્તિ કેચિત્પ્રલપન્તિ કેચિત્

તેઓએ અનેક અનન્ય અને અદ્વિતીય કૃત્યો કર્યા, આનંદથી તેમના વાળ ઊભા થઈ ગયા; કોઈ ખુશીથી હસ્યા, કોઈએ માર્યું, કોઈ દોડ્યા, કોઈ ઉલટસુલટ બોલ્યા.

નૃત્યન્તિ કેચિદ્વિહસન્તિ કેચિદ્વલ્ગન્તિ કેચિત્પ્રમથા બલેન

કોઈ નૃત્ય કરતા, કોઈ હસતા, કોઈ ઉછળી પડતા; પ્રમથગણો પોતાની શક્તિથી ભરપૂર હતા.

કેચિજ્જિઘૃક્ષંતિ ઘનાન્સ તોયાન્કેચિદ્ગ્રહીતું રવિમુત્પતંતિ કેચિત્પ્રસર્તું પવનેન સાર્ધમિચ્છંતિ ભીમાઃ પ્રમથા વિયત્સ્થાઃ

કોઈ વાદળ પકડવાનો પ્રયત્ન કરતા, કોઈ સૂર્યને ઝપટવાનો પ્રયાસ કરતા, કોઈ પવન સાથે દોડવા માંગતા; ભયાનક પ્રમથગણો આકાશમાં ઊભા હતા.

આક્ષિપ્ય કેચિચ્ચ વરાયુધાનિ મહા ભુજંગાનિવ વૈનતેયાઃ ભ્રમંતિ દેવાનપિ વિદ્રવંતઃ ખમંડલે પર્વતકૂટકલ્પાઃ

કોઈએ શક્તિશાળી શસ્ત્રો ઝપટ્યા અને ગરુડની જેમ મહાન સાપો બનીને ફર્યા; દેવતાઓ પણ ડરીને ભાગી ગયા અને તેઓ આકાશમાં પર્વતશિખરો જેવા દેખાયા.

ઉત્પાટ્ય ચોત્પાટ્યગૃહાણિ કેચિત્સજાલવાતાયનવેદિકાનિ વિક્ષિપ્ય વિક્ષિપ્ય જલસ્ય મધ્યે કાલાંબુદાભાઃ પ્રમથા નિનેદુઃ

કોઈએ જાળાવાળા બારી અને વેડી સહિતના ઘરો ઉખાડી કાઢ્યા અને તેને પાણીમાં ફેંકી દીધા; કાળાં વાદળ જેવા પ્રમથગણો ગર્જના કરતા હતા.

ઉદ્વર્તિતદ્વારકપાટકુડ્યં વિધ્વસ્તશાલાવલભીગવાક્ષમ્ અહો બતાભજ્યત યજ્ઞવાટમનાથવદ્વાક્યમિવાયથાર્થમ્

દરવાજા, દિવાલો અને છજ્જા ઉલટાઈ અને તૂટી ગયા હતા, યજ્ઞવાટ તૂટી પડ્યો હતો, જાણે અર્થવિહિન અને છોડી દેવાયેલું વાક્ય હોય.

હા નાથ તાતેતિ પિતુઃ સુતેતિ ભ્રતર્મમામ્બેતિ ચ માતુલેતિ ઉત્પાટ્યમાનેષુ ગૃહેષુ નાર્યો હ્યાનાથશબ્દાન્બહુશઃ પ્રચક્રુઃ

ઘરો ઉખડતા, સ્ત્રીઓએ ઘણીવાર 'હાય રક્ષક! હાય પિતા! હાય પુત્ર! હાય ભાઈ! હાય માતા!' એમ વિલાપ કર્યો.

તતસ્ત્રિદશમુખ્યાસ્તે વિષ્ણુશક્રપુરોગમાઃ સર્વે ભયપરિત્રસ્તાદુદ્રુવુર્ભયવિહ્વલાઃ

પછી વિષ્ણુ અને ઇન્દ્રના નેતૃત્વ હેઠળના મુખ્ય દેવતાઓ બધાં જ ભયથી ગભરાઈને ભાગી ગયા.

નિજૈરદૂષિતૈરંગૈર્દૃષ્ટ્વા દેવાનુપદ્રુતાન્ દંડ્યાનદંડિતાન્મત્વા ચુકોપ ગણપુંગવઃ

તેમના પોતાના નિર્દોષ શરીરો જોઈને પણ દેવતાઓ પર હુમલો થયો હતો અને દોષિતોને દંડ મળતો ન જોઈ, ગણોના પ્રમુખને ગુસ્સો આવ્યો.

તતસ્ત્રિશૂલમાદાય શર્વશક્તિનિબર્હણમ્ ઊર્ધ્વદૃષ્ટિર્મહાબાહુર્મુખાજ્જ્વાલાઃ સમુત્સૃજન્

પછી તેમણે સર્વ શક્તિઓને દમન કરતું ત્રિશૂલ હાથમાં લીધું, નજર ઉપર ઉંચી, ભુજાઓ વિશાળ અને મોઢામાંથી જ્વાળા નીકળી રહી હતી.

અમરાનપિ દુદ્રાવ દ્વિરદાનિવ કેસરી તાનભિદ્રવતસ્તસ્ય ગમનં સુમનોહરમ્

તેણે દેવતાઓને પણ હાંકી કાઢ્યા, જેમ સિંહ હાથીઓને હાંકે છે; જ્યારે તે આગળ વધ્યો, તેનો ચાલ ખૂબ જ મનોહર હતો.

વારાણસ્યેવ મત્તસ્ય જગામ પ્રેક્ષણીયતામ્ તતસ્તત્ક્ષોભયામાસ મહત્સુરબલં બલી

જેમ વારાણસીમાં કોઈ ઉન્મત્ત જણ જોવા મળતો હોય, તેમ તે દ્રશ્યમય બન્યો; પછી તેણે દેવતાઓની મોટી સેના હલાવી નાખી.

મહાસરોવરં યદ્વન્મત્તો વારણયૂથપઃ વિકુર્વન્બહુધાવર્ણાન્નીલપાંડુરલોહિતાન્

મોટા સરોવરમાં ઉન્મત્ત હાથીના વડા જેવો, તેણે અનેક રંગો દર્શાવ્યા—નીલા, પીળા અને લાલ.

વિભ્રદ્વ્યાઘ્રાજિનં વાસો હેમપ્રવરતારકમ્

તેને વાઘની ખાલનું વસ્ત્ર પહેરેલું હતું, જેમાં સોનાના તારાં ઝગમગતા હતા.

વ્યચરદ્દેવસંઘેષુ ભદ્રો ઽગ્નિરિવ કક્ષગઃ તત્ર તત્ર મહાવેગાચ્ચરંતં શૂલધારિણમ્

તે દેવસમૂહોમાં ફરી રહ્યો હતો, જંગલમાં અગ્નિ જેવો મહાન; અહીં ત્યાં, ભારે ઝડપથી, ત્રિશૂલ ધારણ કરીને.

તમેકં ત્રિદશાઃ સર્વે સહસ્રમિવ મેનિરે ભદ્રકાલી ચ સંક્રુદ્ધા યુદ્ધવૃદ્ધમદોદ્ધતા

બધા દેવતાઓએ તેને એકલા જ હજાર ગણ્યા; અને ભદ્રકાળી યુદ્ધના ઉન્માદથી ક્રોધિત થઈ આગળ વધી.

મુક્તજ્વાલેન શૂલેન નિર્બિભેદ રણે સુરાન્ સ તયા રુરુચે ભદ્રો રુદ્રકોપસમુદ્ભવઃ

તેણી પોતાના જ્વલંત ત્રિશૂલથી યુદ્ધમાં દેવતાઓને ભેદી નાખતી; તેના સાથે, ભદ્ર, જે રુદ્રના ક્રોધથી જન્મેલો હતો, તેજસ્વી દેખાતો.

પ્રભયેવ યુગાંતાગ્નિશ્ચલયા ધૂમધૂમ્રયા ભદ્રકાલી તદાયુદ્ધે વિદ્રુતત્રિદશાબભૌ

એ યુદ્ધમાં ભદ્રકાળી એવી દેખાઈ કે જેમ યુગના અંતે અગ્નિનો પ્રકાશ ધૂમ્ર ધૂમાથી ઝળહળતો હોય, અને એના ભયથી દેવતાઓ બધે ભાગી ગયા.

કલ્પે શેષાનલજ્વાલાદગ્ધાવિશ્વજગદ્યથા તદા સવાજિનં સૂર્યં રુદ્રાન્રુદ્રગણાગ્રણીઃ

જેમ કલ્પના અંતે શેષના અગ્નિની જ્વાળામાં આખું જગત ભસ્મ થઈ જાય છે, એ રીતે ભદ્રકાળી, જે રુદ્રો અને તેમના સમૂહમાં સર્વોપરી છે, ઘોડા પર સવાર થયેલા સૂર્ય પર તૂટી પડી.

ભદ્રો મૂર્ધ્નિ જઘાનાશુ વામપાદેન લીલયા અસિભિઃ પાવકં ભદ્રઃ પટ્ટિશૈસ્તુ યમં યમી

ભદ્રકાળીએ રમતમાં જ ડાબા પગથી સૂર્યના માથા પર ઝટપટ પ્રહાર કર્યો; તલવારથી અગ્નિને ઘાયલ કર્યો અને ભાલાથી યમ તથા તેની પત્નીને પણ ઘાયલ કર્યા.

રુદ્રાન્દૃઢેન શૂલેન મુદ્ગરૈર્વરુણં દૃઢૈઃ પરિઘૈર્નિરૃતિં વાયું ટંકૈષ્ટંકધરઃ સ્વયમ્

ભદ્રકાળીએ મજબૂત ત્રિશૂલથી રુદ્રોને, ભારે મુગડાથી વરુણને, લોખંડના ગડાંથી નિૃતિને અને તીક્ષ્ણ હથિયારથી પોતે વાયુને ઘાયલ કર્યા.

નિર્બિભેદ રણે વીરો લીલયૈવ ગણેશ્વરઃ સર્વાન્દેવગણાન્સદ્યો મુનીઞ્છંભોર્વિરોધિનઃ

ગણોના સ્વામી એ વીરપણે, રમતમાં જ, શંભુના વિરોધી બધા દેવો અને ઋષિઓના સમૂહોને યુદ્ધમાં તોડી નાખ્યા.

તતો દેવઃ સરસ્વત્યા નાસિકાગ્રં સુશોભનમ્ ચિચ્છેદ કરજાગ્રેણ દેવમાતુસ્તથૈવ ચ

પછી દેવતાએ પોતાની આંગળીના નખથી સરસ્વતીજીની સુંદર નાકનું ટોચ કાપી નાખ્યું, અને એ જ રીતે દેવમાતાની પણ નાકનું ટોચ કાપ્યું.