શિવપુરાણમ્

અશેષામિવ તામાજ્ઞાં શિવયોશ્ચિત્રકૃત્યયોઃ મૂર્ધ્નિ કૃત્વા નમસ્કૃત્ય ભદ્રો ગંતું પ્રચક્રમે

શિવ અને પાર્વતી, જેમના કાર્યો અદભુત છે, તેમની આજ્ઞા પામી, ભદ્રાએ માથું ઝુકાવી નમસ્કાર કર્યો અને જવા તૈયાર થયો.

અથૈષ ભગવાન્ક્રુદ્ધઃ પ્રેતાવાસકૃતાલયઃ વીરભદ્રો મહાદેવો દેવ્યા મન્યુપ્રમાર્જકઃ

પછી ભગવાન, ક્રોધથી ભરેલા, પ્રેતોના નિવાસસ્થાનમાં રહેતા, મહાદેવ વીરભદ્ર, દેવીના રોષને શમાવનાર, પ્રગટ થયા.

સસર્જ રોમકૂપેભ્યો રોમજાખ્યાન્ગણેશ્વરાન્ દક્ષિણાદ્ભુજદેશાત્તુ શતકોટિગવિશ્વરાન્

તેમના શરીરના રોમકૂપોમાંથી રોમજ નામના ગણપતિઓની ઉત્પત્તિ કરી, અને જમણા હાથમાંથી કરોડો ભયાનક રૂપ ધરાવતા ગણોનું સર્જન કર્યું.

પાદાત્તથોરુદેશાચ્ચ પૃષ્ઠાત્પાર્શ્વાન્મુખાદ્ગલાત્ ગુહ્યાદ્ગુલ્ફાચ્છિરોમધ્યાત્કંઠાદાસ્યાત્તથોદરાત્

પગ, જાંઘ, પીઠ, બાજુ, મુખ, ગળા, ગુપ્ત અંગ, ટખણા, માથાના મધ્યભાગ, કંટ, મોં અને પેટમાંથી પણ અનેક જીવસૃષ્ટિ ઉત્પન્ન કરી.

તદા ગણેશ્વરૈર્ભદ્રૈર્ભદ્રતુલ્યપરાક્રમૈઃ સંછાદિતમભૂત્સર્વં સાકાશવિવરં જગત્

પછી, ભદ્ર જેવા પરાક્રમી અને મહાન ગણપતિઓથી આખું જગત અને તેની દરેક જગ્યા ભરાઈ ગયું.

સર્વે સહસ્રહસ્તાસ્તે સહસ્રાયુધપાણયઃ રુદ્રસ્યાનુચરાસ્સર્વે સર્વે રુદ્રસમપ્રભાઃ

બધા પાસે હજાર હાથ હતાં, દરેક હાથમાં હજાર શસ્ત્રો હતાં; બધા રુદ્રના અનુયાયી હતાં અને સૌ રુદ્ર જેટલી જ તેજસ્વિતા ધરાવતા હતાં.

શૂલશક્તિગદાહસ્તાષ્ટંકોપલશિલાધરાઃ કાલાગ્નિરુદ્રસદૃશાસ્ત્રિનેત્રાશ્ચ જટાધરાઃ

શૂળ, ભાલા, ગદા, કુહાડી, ખોપરી અને પથ્થરો હાથમાં ધરતા, કાળાગ્નિ રુદ્ર જેવા, ત્રણ આંખવાળા અને જટાધારી હતાં.

નિપેતુર્ભૃશમાકાશે શતશસ્સિંહવાહનાઃ વિનેદુશ્ચ મહાનાદાઞ્જલદા ઇવ ભદ્રજાઃ

સૈંકડો ભદ્રપુત્રો સિંહ પર સવાર થઈ, આકાશમાં ઝડપથી ઉતર્યા અને મેઘગર્જના જેવી ભયાનક ધ્વનિ કરતા.

તૈર્ભદ્રૈર્ભગવાન્મદ્રસ્તથા પરિવૃતો બભૌ કાલાનલશતૈર્યુક્તો યથાંતે કાલભૈરવઃ

આ મહાન ભદ્રગણો વચ્ચે ભગવાન એવા તેજથી ચમકતા હતાં, જાણે અંતકાળે કાળભૈરવ અનેક અગ્નિ સાથે પ્રગટ થાય તેમ.

તેષાં મધ્યે સમારુહ્ય વૃષેંદ્રં વૃષભધ્વજઃ જગામ ભગવાન્ભદ્રશ્શુભમભ્રં યથા ભવઃ

તે બધા વચ્ચે, મહાન વાછ પર આરૂઢ, વાછધ્વજ ભગવાન ભદ્ર, વાદળોમાંથી પ્રકાશિત થતા સર્જનહારની જેમ આગળ વધ્યા.

તસ્મિન્વૃષભમારૂઢે ભદ્રે તુ ભસિતપ્રભઃ બભાર મૌક્તિકં છત્રં ગૃહીતસિતચામરઃ

જ્યારે ભદ્ર, ભસ્મ જેવી તેજસ્વી કાંતિ સાથે વાછ પર બેસ્યા, ત્યારે તેમણે મુક્તાની જેમ સફેદ છત્ર ધારણ કર્યું અને શુદ્ધ સફેદ ચામરું પકડી રાખ્યું.

સ તદા શુશુભે પાર્શ્વે ભદ્રસ્ય ભસિતપ્રભઃ ભગવાનિવ શૈલેન્દ્રઃ પાર્શ્વે વિશ્વજગદ્ગુરોઃ

પછી, ભદ્રના બાજુએ, ભસ્મવર્ણ ભગવાન એવા તેજથી ઝગમગતા હતાં, જેમ પર્વતોના રાજા વિશ્વગુરુના બાજુએ ઝગમગે તેમ.

સો ઽપિ તેન બભૌ ભદ્રઃ શ્વેતચામરપાણિના બાલસોમેન સૌમ્યેન યથા શૂલવરાયુધઃ

ભદ્ર પણ, હાથમાં સફેદ ચામરું લઈને, બાળચંદ્ર જેવી શાંત કાંતિથી ઝગમગતા હતાં, જેમ શૂળધારી ભગવાન ઝગમગે છે.

દધ્મૌ શંખં સિતં ભદ્રં ભદ્રસ્ય પુરતઃ શુભમ્ ભાનુકંપો મહાતેજા હેમરત્નૈરલંકૃતઃ

ભદ્રના આગળ, તેજસ્વી ભાનુ, સોનાં અને રત્નોથી શોભિત, શુદ્ધ અને શુભ શંખ ફૂંકી, પૃથ્વીને કંપાવી નાખે તેવો ધ્વનિ કર્યો.

દેવદુંદુભયો નેદુર્દિવ્યસંકુલનિઃસ્વનાઃ વવૃષુશ્શતશો મૂર્ધ્નિ પુષ્પવર્ષં બલાહકાઃ

દેવદુંદુભીઓ ગુંજી ઉઠી, દૈવી ધ્વનિથી આકાશ ગુંજી ગયું, અને સૈંકડો વાદળોએ તેમના માથા પર પુષ્પવર્ષા કરી.

ફુલ્લાનાં મધુગર્ભાણાં પુષ્પાણાં ગંધબંધવઃ માર્ગાનુકૂલસંવાહા વબુશ્ચ પથિ મારુતાઃ

ફૂલેલા, મધથી ભરેલા ફૂલોની સુગંધ વહન કરતા પવન, માર્ગ પર હળવે અને અનુકૂળ રીતે ફૂંકાતા હતાં.

તતો ગણેશ્વરાઃ સર્વે મત્તા યુદ્ધબલોદ્ધતાઃ

પછી બધા ગણપતિઓ યુદ્ધમાં પોતાની શક્તિથી ઉન્મત્ત અને ગર્વિત થઈ આગળ વધ્યા.

તદા ભદ્રગણાંતઃસ્થો બભૌ ભદ્રઃ સ ભદ્રયા યથા રુદ્રગણાંતઃ સ્થસ્ત્ર્યમ્બકોંબિકયા સહ

તે સમયે, ભદ્રગણોમાં ભદ્ર પોતાની સાથે ભદ્રાને લઈને ઝગમગતા હતાં, જેમ ત્ર્યંબક રુદ્રગણોમાં અંબિકા સાથે ઝગમગે છે.

તત્ક્ષણાદેવ દક્ષસ્ય યજ્ઞવાટં રણ્મયમ્ પ્રવિવેશ મહાબાહુર્વીરભદ્રો મહાનુગઃ

એ જ ક્ષણે, મહાબાહુ વીરભદ્ર પોતાના મહાન અનુયાયીઓ સાથે, યુદ્ધભૂમિ બની ગયેલા દક્ષના યજ્ઞસ્થળમાં પ્રવેશ્યા.

તતસ્તુ દક્ષપ્રતિપાદિતસ્ય ક્રતુપ્રધાનસ્ય ગણપ્રધાનઃ પ્રયોગભૂમિં પ્રવિવેશ ભદ્રો રુદ્રો યથાંતે ભુવનં દિધક્ષુઃ

પછી ભદ્ર અને ગણોના મુખ્ય એવા રુદ્રે, દક્ષે જે યજ્ઞ સ્થાપ્યો હતો તેમાં પ્રવેશ કર્યો, જગતના અંતે તેને ભસ્મ કરવા માટે.

તતો વિષ્ણુપ્રધાનાનાં સુરાણામમિતૌજસામ્ દદર્શ ચ મહત્સત્રં ચિત્રધ્વજપરિચ્છદમ્

ત્યાં તેણે અપરિમિત શક્તિ ધરાવતા દેવતાઓનો વિશાળ યજ્ઞ જોયો, જેનું નેતૃત્વ વિષ્ણુ કરી રહ્યા હતા અને જે સુંદર ધ્વજોથી શોભિત હતો.

સુદર્ભઋતુસંસ્તીર્ણં સુસમિદ્ધહુતાશનમ્ કાંચનૈર્યજ્ઞભાંડૈશ્ચ ભ્રાજિષ્ણુભિરલંકૃતમ્

યજ્ઞસ્થળ શુદ્ધ દર્ભ અને ઋતુ અનુસારના દાનોથી છવાયેલું હતું, અગ્નિ સારી રીતે પ્રગટાવવામાં આવ્યો હતો અને તેજસ્વી સોનાના પાત્રોથી શોભાયમાન હતું.

ઋષિભિર્યજ્ઞપટુભિર્યથાવત્કર્મકર્તૃભિઃ વિધિના વેદદૃષ્ટેન સ્વનુષ્ઠિતબહુક્રમમ્

ત્યાં યજ્ઞકર્મમાં નિષ્ણાત ઋષિઓ ઉપસ્થિત હતા, તેઓએ વેદોમાં જણાવ્યા મુજબ તમામ વિધિઓ યોગ્ય રીતે કરી રહ્યા હતા.

દેવાંગનાસહસ્રાઢ્યમપ્સરોગણસેવિતમ્ વેણુવીણારવૈર્જુષ્ટં વેદઘોષૈશ્ચ બૃંહિતમ્

તે સ્થળે હજારો દેવાંગનાઓ અને અપ્સરાઓ હાજર હતી, વાંસળી અને વીણાના મધુર સ્વરો સાથે વેદના ઘોષથી આખું યજ્ઞસ્થળ ગુંજી ઉઠ્યું હતું.

દૃષ્ટ્વા દક્ષાધ્વરે વીરો વીરભદ્રઃ પ્રતાપવાન્ સિંહનાદં તદા ચક્રે ગંભીરો જલદો યથા

દક્ષના યજ્ઞને જોઈને પરાક્રમી અને વીર એવા વીરભદ્રે ગાંભીર્યભર્યો સિંહનાદ કર્યો, જે વીજળીના ગર્જનાથી પણ ઊંડો હતો.

તતઃ કિલકિલાશબ્દ આકાશં પૂરયન્નિવ ગણેશ્વરૈઃ કૃતો જજ્ઞે મહાન્ન્યક્કૃતસાગરઃ

પછી ગણપતિઓએ એવો ઉગ્ર અવાજ કર્યો કે જાણે આખું આકાશ ગુંજી ઉઠ્યું હોય, એ અવાજે તો દરિયાને પણ ઓગાળી નાખ્યો.

તેન શબ્દેન મહતાઃ ગ્રસ્તા સર્વેદિવૌકસઃ દુદ્રુવુઃ પરિતો ભીતાઃ સ્રસ્તવસ્ત્રવિભૂષણાઃ

એ મહાન અવાજથી સ્વર્ગના બધા દેવતાઓ ભયથી કંપી ઉઠ્યા અને તેમના વસ્ત્રો અને આભૂષણો છૂટી જતા, દિશા દિશામાં ભાગી ગયા.

કિંસ્વિદ્ભગ્નો મહામેરુઃ કિંસ્વિત્સંદીર્યતે મહી કિમિદં કિમિદં વેતિ જજલ્પુસ્ત્રિદશા ભૃશમ્

દેવતાઓ ભયભીત થઈને બોલી ઉઠ્યા: 'શું મહામેરુ પર્વત તૂટી પડ્યો છે? શું ધરતી ફાટી રહી છે? આ શું છે, શું થઈ રહ્યું છે?'

મૃગેન્દ્રાણાં યથા નાદં ગજેંદ્રા ગહને વને શ્રુત્વા તથાવિધં કેચિત્તત્યજુર્જીવિતં ભયાત્

જેમ જંગલમાં સિંહના ગર્જનાથી હાથીઓ ડરી જાય છે, તેમ એ અવાજ સાંભળી કેટલાકે તો ભયથી પોતાનું પ્રાણ પણ ત્યજી દીધું.