શિવપુરાણમ્

વિદ્યુજ્જિહ્વં પ્રલંબોષ્ઠં મેઘસાગરનિઃસ્વનમ્ વસાનં ચર્મ વૈયાઘ્રં મહદ્રુધિરનિસ્રવમ્

એની જીભ વીજળી જેવી હતી, હોઠ લટકતા હતા, અવાજ મેઘ અને સમુદ્ર જેવો ગર્જતો, વાઘની ખાલ પહેરેલી હતી અને એમાંથી ઘણું લોહી વહેતું હતું.

ગણ્ડદ્વિતયસંસૃષ્ટમણ્ડલીકૃતકુણ્ડલમ્ વરામરશિરોમાલાવલીકલિતશેખરમ્

એના કાનના કુંડળ બંને ગાલને સ્પર્શતા ગોળાકાર હતા, અને માથા પર શ્રેષ્ઠ દેવતાઓના મસ્તકની માળા શોભતી હતી.

રણન્નૂપુરકેયૂરમહાકનકભૂષિતમ્ રત્નસંચયસંદીપ્તં તારહારાવૃતોરસમ્

એ મહાન દેવ સોનાના ઘૂઘરા અને કયુર જેવા ભવ્ય આભૂષણોથી શોભિત હતા, રણમાં ઘૂઘરા અને કયુર વાગતા, છાતી પર રત્નો અને મુક્તાની હાર ઝગમગતી હતી.

મહાશરભશાર્દૂલસિંહૈઃ સદૃશવિક્રમમ્ પ્રશસ્તમત્તમાતંગસમાનગમનાલસમ્

જેનું શૌર્ય મહાન શરભ, વાઘ કે સિંહ જેટલું હતું, અને જેનું ચાલવું ઉન્મત્ત અને ગૌરવભર્યા હાથી જેવું ભવ્ય લાગતું હતું.

શંખચામરકુંદેન્દુમૃણાલસદૃશપ્રભમ્ સતુષારમિવાદ્રીન્દ્રં સાક્ષાજ્જંગમતાં ગતમ્

એની કાંતિ શંખ, ચામર, કુન્દ, ચાંદની કે કમળના ડાંઠ જેવી હતી; તે જાણે હિમથી ઢંકાયેલા પર્વતરાજ જીવંત થઈને ચાલતો હોય એમ દેખાતો હતો.

જ્વાલામાલાપરિક્ષિપ્તં દીપ્તમૌક્તિકભૂષણમ્ તેજસા ચૈવ દીવ્યંતં યુગાંત ઇવ પાવકમ્

તે જ્વાળાની માળાથી ઘેરાયેલો હતો, તેજસ્વી મુક્તાના આભૂષણોથી શોભતો હતો, અને એનું તેજ જાણે યુગના અંતે પ્રગટતા અગ્નિ જેવું ઝળહળતું હતું.

સ જાનુભ્યાં મહીં ગત્વા પ્રણતઃ પ્રાંજલિસ્તતઃ પાર્શ્વતો દેવદેવસ્ય પર્યતિષ્ઠદ્ગણેશ્વરઃ

તે જમીન પર ઘૂંટણે વળી, હાથ જોડીને નમસ્કાર કર્યો, અને પછી દેવોના દેવ ગણેશજીના બાજુમાં આદરપૂર્વક ઊભો રહ્યો.

મન્યુના ચાસૃજદ્ભદ્રાં ભદ્રકાલીં મહેશ્વરીમ્ આત્મનઃ કર્મસાક્ષિત્વે તેન ગંતું સહૈવ તુ

કોપથી તેણે શુભ અને ભયંકર ભદ્રકાલી, મહેશ્વરની મહાશક્તિ, પોતાની સાથે પોતાના કર્મના સાક્ષી તરીકે ઉત્પન્ન કરી.

તં દૃષ્ટ્વાવસ્થિતં વીરભદ્રં કાલાગ્નિસન્નિભમ્ ભદ્રયા સહિતં પ્રાહ ભદ્રમસ્ત્વિતિ શંકરઃ

વીરભદ્રને ભદ્રા સાથે, વિનાશકાળના અગ્નિ સમાન ઊભેલો જોઈને, શંકર ભગવાને કહ્યું: 'શુભ થાઓ.'

સ ચ વિજ્ઞાપયામાસ સહ દેવ્યા મહેશ્વરમ્ આજ્ઞાપય મહાદેવ કિં કાર્યં કરવાણ્યહમ્

તે ભદ્રા સાથે મહેશ્વરને વિનંતી કરી: 'હે મહાદેવ, મને આજ્ઞા આપો—હું કયું કાર્ય કરું?'

તતસ્ત્રિપુરહા પ્રાહ હૈમવત્યાઃ પ્રિયેચ્છયા વીરભદ્રં મહાબાહું વાચા વિપુલનાદયા

પછી ત્રણ લોકના વિનાશકર્તા, પાર્વતીજી માટેના પ્રેમથી, વિશાળ બાહુ ધરાવતા વીરભદ્રને ઊંડા અને ગુંજતા અવાજે બોલ્યા.

પ્રાચેતસસ્ય દક્ષસ્ય યજ્ઞં સદ્યો વિનાશય ભદ્રકાલ્યા સહાસિ ત્વમેતત્કૃત્યં ગણેશ્વર

'પ્રચેતસપુત્ર દક્ષનો યજ્ઞ તું તરત ભદ્રકાલી સાથે વિનાશ કરી દે; હે ગણેશ્વર, આ તારો કાર્ય છે.'

અહમપ્યનયા સાર્ધં રૈભ્યાશ્રમસપીપતઃ સ્થિત્વા વીક્ષે ગણેશાન વિક્રમં તવ દુઃસહમ્

'હું પણ એના સાથે રૈભ્યના આશ્રમ પાસે રહીશ અને, હે ગણેશાના, તારો અસહ્ય પરાક્રમ જોઈશ.'

વૃક્ષા કનખલે યે તુ ગંગાદ્વારસમીપગાઃ સુવર્ણશૃંગસ્ય ગિરેર્મેરુમંદરસંનિભાઃ

કણખલ ખાતે ગંગાના દ્વાર પાસે આવેલા વૃક્ષો, સુવર્ણ શિખર ધરાવતા મેરુ અને મંદર પર્વત જેવા લાગે છે.

તસ્મિન્પ્રદેશે દક્ષસ્ય યુજ્ઞઃ સંપ્રતિ વર્તતે સહસા તસ્ય યજ્ઞસ્ય વિઘાતં કુરુ મા ચિરમ્

એ પ્રદેશમાં દક્ષનો યજ્ઞ હાલ ચાલી રહ્યો છે; તું તરત એ યજ્ઞમાં વિઘ્ન પેદા કર, વિલંબ ન કર.

ઇત્યુક્તે સતિ દેવેન દેવી હિમગિરીન્દ્રજા ભદ્રં ભદ્રં ચ સંપ્રેક્ષ્ય વત્સં ધેનુરિવૌરસમ્

ભગવાને આવું કહ્યા પછી, હિમાલયપુત્રી દેવી, ગાય જેવું પોતાના વાછરડા પર પ્રેમથી નજર કરે તેમ, ભદ્રા પર સ્નેહભરી નજરે જોઈ.

આલિંગ્ય ચ સમાઘ્રાય મૂર્ધ્નિ ષડ્વદનં યથા સસ્મિતા વચનં પ્રાહ મધુરં મધુરં સ્વયમ્

તેણે છમુખાવાળા બાળકને હળવે હાથે ચુંબન કરી, માથું સુઘી, સ્મિત સાથે ખૂબ મધુર અને નરમ શબ્દો કહ્યા.

વત્સ ભદ્ર મહાભાગ મહાબલપરાક્રમ મત્પ્રિયાર્થં ત્વમુત્પન્નો મમ મન્યું પ્રમાર્જક

'પ્યારા ભદ્રા, મહાભાગ્યશાળી અને મહાબળશાળી, તું મારા માટે જન્મ્યો છે, મારા ક્રોધને શાંત કરવા.'

યજ્ઞેશ્વરમનાહૂય યજ્ઞકર્મરતો ઽભવત્ દક્ષં વૈરેણ તં તસ્માદ્ભિંધિ યજ્ઞં ગણેશ્વર

'યજ્ઞકર્મમાં તલિન દક્ષે યજ્ઞના ભગવાનને આમંત્રિત કર્યો નહીં; તેથી, હે ગણેશ્વર, દુશ્મનાવશ, એનો યજ્ઞ નાશ કરી દે.'

યજ્ઞલક્ષ્મીમલક્ષ્મીં ત્વં ભદ્ર કૃત્વા મમાજ્ઞયા યજમાનં ચ તં હત્વા વત્સ હિંસય ભદ્રયા

'મારી આજ્ઞાથી, હે ભદ્રા, યજ્ઞની સમૃદ્ધિને દુર્ભાગ્યમાં ફેરવી દે; અને, પ્યારાના, ભદ્રા સાથે યજમાનને પણ સંહાર.'

અશેષામિવ તામાજ્ઞાં શિવયોશ્ચિત્રકૃત્યયોઃ મૂર્ધ્નિ કૃત્વા નમસ્કૃત્ય ભદ્રો ગંતું પ્રચક્રમે

શિવ અને પાર્વતી, જેમના કાર્યો અદભુત છે, તેમની આજ્ઞા પામી, ભદ્રાએ માથું ઝુકાવી નમસ્કાર કર્યો અને જવા તૈયાર થયો.

અથૈષ ભગવાન્ક્રુદ્ધઃ પ્રેતાવાસકૃતાલયઃ વીરભદ્રો મહાદેવો દેવ્યા મન્યુપ્રમાર્જકઃ

પછી ભગવાન, ક્રોધથી ભરેલા, પ્રેતોના નિવાસસ્થાનમાં રહેતા, મહાદેવ વીરભદ્ર, દેવીના રોષને શમાવનાર, પ્રગટ થયા.

સસર્જ રોમકૂપેભ્યો રોમજાખ્યાન્ગણેશ્વરાન્ દક્ષિણાદ્ભુજદેશાત્તુ શતકોટિગવિશ્વરાન્

તેમના શરીરના રોમકૂપોમાંથી રોમજ નામના ગણપતિઓની ઉત્પત્તિ કરી, અને જમણા હાથમાંથી કરોડો ભયાનક રૂપ ધરાવતા ગણોનું સર્જન કર્યું.

પાદાત્તથોરુદેશાચ્ચ પૃષ્ઠાત્પાર્શ્વાન્મુખાદ્ગલાત્ ગુહ્યાદ્ગુલ્ફાચ્છિરોમધ્યાત્કંઠાદાસ્યાત્તથોદરાત્

પગ, જાંઘ, પીઠ, બાજુ, મુખ, ગળા, ગુપ્ત અંગ, ટખણા, માથાના મધ્યભાગ, કંટ, મોં અને પેટમાંથી પણ અનેક જીવસૃષ્ટિ ઉત્પન્ન કરી.

તદા ગણેશ્વરૈર્ભદ્રૈર્ભદ્રતુલ્યપરાક્રમૈઃ સંછાદિતમભૂત્સર્વં સાકાશવિવરં જગત્

પછી, ભદ્ર જેવા પરાક્રમી અને મહાન ગણપતિઓથી આખું જગત અને તેની દરેક જગ્યા ભરાઈ ગયું.

સર્વે સહસ્રહસ્તાસ્તે સહસ્રાયુધપાણયઃ રુદ્રસ્યાનુચરાસ્સર્વે સર્વે રુદ્રસમપ્રભાઃ

બધા પાસે હજાર હાથ હતાં, દરેક હાથમાં હજાર શસ્ત્રો હતાં; બધા રુદ્રના અનુયાયી હતાં અને સૌ રુદ્ર જેટલી જ તેજસ્વિતા ધરાવતા હતાં.

શૂલશક્તિગદાહસ્તાષ્ટંકોપલશિલાધરાઃ કાલાગ્નિરુદ્રસદૃશાસ્ત્રિનેત્રાશ્ચ જટાધરાઃ

શૂળ, ભાલા, ગદા, કુહાડી, ખોપરી અને પથ્થરો હાથમાં ધરતા, કાળાગ્નિ રુદ્ર જેવા, ત્રણ આંખવાળા અને જટાધારી હતાં.

નિપેતુર્ભૃશમાકાશે શતશસ્સિંહવાહનાઃ વિનેદુશ્ચ મહાનાદાઞ્જલદા ઇવ ભદ્રજાઃ

સૈંકડો ભદ્રપુત્રો સિંહ પર સવાર થઈ, આકાશમાં ઝડપથી ઉતર્યા અને મેઘગર્જના જેવી ભયાનક ધ્વનિ કરતા.

તૈર્ભદ્રૈર્ભગવાન્મદ્રસ્તથા પરિવૃતો બભૌ કાલાનલશતૈર્યુક્તો યથાંતે કાલભૈરવઃ

આ મહાન ભદ્રગણો વચ્ચે ભગવાન એવા તેજથી ચમકતા હતાં, જાણે અંતકાળે કાળભૈરવ અનેક અગ્નિ સાથે પ્રગટ થાય તેમ.