શિવપુરાણમ્

આરુરોહ મહાદેવી સહ પ્રિયસખીજનૈઃ ચામારવ્યઞ્જનં તસ્યા વજ્રદંડમનોહરે

મહાદેવી પોતાના પ્રિય સખીઓ સાથે વિમાને ચડી, અને તેના માટે વજ્રના દંડવાળું મનોહર ચામર હતું.

ગૃહીત્વા રુદ્રકન્યે દ્વે વિવીજતુરુભે શુભે તદાચામરયોર્મધ્યે દેવ્યા વદનમાબભૌ

દ્વી રુદ્રકન્યાઓને લઈને, બંને શુભ હતી, તેમણે દેવીને પંખા ઝલાવ્યા; એ બંને સહાયિકાઓ વચ્ચે દેવીનું મુખ દેખાતું હતું.

અન્યોન્યં યુધ્યતોર્મધ્યે હંસયોરિવ પંકજમ્ છત્રં શશિનિભં તસ્યાશ્ચૂડોપરિ સુમાલિની

એ બંને, હંસોની જેમ એકબીજાથી સ્પર્ધા કરતી હતી, અને તેમના વચ્ચે ચાંદની જેવું ચમકતું, કમળ જેવું છત્રી દેવીના શીરે, ફૂલોથી શોભાયમાન હતું.

ધૃતમુક્તાપરિક્ષિપ્તં બભાર પ્રેમનિર્ભરા તચ્છત્રમુજ્જ્વલં દેવ્યા રુરુચે વદનોપરિ

મોતીથી ઘેરાયેલું અને પ્રેમથી ભરેલું એ તેજસ્વી છત્રી, દેવીના મુખ ઉપર ઝલકતું હતું.

ઉપર્યમૃતભાંડસ્ય મંડલં શશિનો યથા અથ ચાગ્રે સમાસીના સુસ્મિતાસ્યા શુભાવતી

ઉપર, અમૃતપાત્રના મંડળ અથવા ચાંદની જેવું, સુંદર અને સ્મિતભર્યું મુખ ધરાવતી દેવી આગળ બેઠી હતી.

અક્ષદ્યૂતવિનોદેન રમયામાસ વૈ સતીમ્ સુયશાઃ પાદુકે દેવ્યાશ્શુભે રત્નપરિષ્કૃતે

સુયશાએ, પાંસાની રમતમાં, પવિત્ર દેવીને આનંદિત કરી; દેવીની શુભ અને રત્નોથી શોભાયેલી પાદુકાઓ ત્યાં હતી.

સ્તનયોરંતરે કૃત્વા તદા દેવીમસેવતઃ અન્યા કાંચનચાર્વંગી દીપ્તં જગ્રાહ દર્પણમ્

સ્તન વચ્ચે રાખીને, એકે દેવીની સેવા કરી; બીજી, સુવર્ણ અંગવાળી અને તેજસ્વી, ચમકતો દર્પણ લઈ આવી.

અપરા તાલવૃન્તં ચ પરા તાંબૂલપેટિકામ્ કાચિત્ક્રીડાશુકં ચારુ કરે ઽકુરુત ભામિની

એક સહાયિકા તાડપાંખો ઝલાવતી, બીજી તાંબૂલની પેટી લાવતી; એક સુંદર કન્યાએ હાથમાં રમણીય કપડું લીધું.

કાચિત્તુ સુમનોજ્ઞાનિ પુષ્પાણિ સુરભીણિ ચ કાચિદાભરણાધારં બભાર કમલેક્ષણા

એક કન્યાએ સુગંધિત અને મનોહર ફૂલો લાવ્યા; બીજી, કમળની આંખવાળી, આભૂષણોની ડબ્બી લઈ આવી.

કાચિચ્ચ પુનરાલેપં સુપ્રસૂતં શુભાંજનમ્ અન્યાશ્ચ સદૃશાસ્તાસ્તા યથાસ્વમુચિતક્રિયાઃ

એક કન્યાએ સારી રીતે તૈયાર કરેલું શુભ લપસણ લગાવ્યું; અન્ય કન્યાઓ, તેની જેમ, પોતપોતાની યોગ્ય ફરજ બજાવી.

આવૃત્ત્યા તાં મહાદેવીમસેવંત સમંતતઃ અતીવ શુશુભે તાસામંતરે પરમેશ્વરી

મહાદેવીને ચારેય બાજુથી ઘેરી, સહાયિકાઓએ સેવા કરી; તેમના વચ્ચે પરમેશ્વરી ખૂબ જ તેજસ્વી દેખાતી હતી.

તારાપરિષદો મધ્યે ચંદ્રલેખેવ શારદી તતઃ શંખસમુત્થસ્ય નાદસ્ય સમનંતરમ્

તારા સહાયિકાઓના વચ્ચે, શરદના ચાંદની જેમ દેવી દેખાતી હતી; પછી શંખમાંથી ઉદભવેલા ધ્વનિ પછી,

પ્રાસ્થાનિકો મહાનાદઃ પટહઃ સમતાડ્યત તતો મધુરવાદ્યાનિ સહ તાલોદ્યતૈસ્સ્વનૈઃ

મહાન આરંભિક પઠાહ વગાડવામાં આવ્યો; ત્યારબાદ મધુર વાદ્યો, તાલ સાથે, એકસાથે વાગ્યા.

અનાહતાનિ સન્નેદુઃ કાહલાનાં શતાનિ ચ સાયુધાનાં ગણેશાનાં મહેશસમતેજસામ્

અનાહત અવાજ સાથે, કાહલના શતોથી વધુ વાગ્યા; શસ્ત્રધારી અને તેજસ્વી દેવગણના નેતાઓ હાજર હતા.

સહસ્રાણિ શતાન્યષ્ટૌ તદાનીં પુરતો યયુઃ તેષાં મધ્યે વૃષારૂઢો ગજારૂઢો યથા ગુરુઃ

એ સમયે હજાર અને આઠસો આગળ વધ્યા; તેમના વચ્ચે, વૃષભ પર સવાર, ગુરુની જેમ, આગળ ચાલ્યા.

જગામ ગણપઃ શ્રીમાન્ સોમનંદીશ્વરાર્ચિતઃ દેવદુંદુભયો નેદુર્દિવિ દિવ્યસુખા ઘનાઃ

ગણપતિ, જે સોમાનંદીશ્વર દ્વારા પૂજિત હતા, આગળ વધ્યા; સ્વર્ગમાં દેવડુંડુભીઓ વાગી, વાદળોએ દિવ્ય આનંદ આપ્યો.

નનૃતુર્મુનયસ્સર્વે મુમુદુઃ સિદ્ધયોગિનઃ સસૃજુઃ પુષ્પવૃષ્ટિં ચ વિતાનોપરિ વારિદાઃ

બધા મુનિઓ નૃત્ય કરતા, સિદ્ધ યોગીઓ આનંદિત થયા; વાદળોએ છત્રી ઉપર ફૂલોની વરસાદ કરી.

તદા દેવગણૈશ્ચાન્યૈઃ પથિ સર્વત્ર સંગતા ક્ષણાદિવ પિતુર્ગેહં પ્રવિવેશ મહેશ્વરી

પછી, અન્ય દેવગણ સાથે, પરમેશ્વરી દરેક માર્ગે, પિતા ના ઘરમાં, એક ક્ષણમાં પ્રવેશી.

તાં દૃષ્ટ્વા કુપિતો દક્ષશ્ચાત્મનઃ ક્ષયકારણાત્ તસ્યા યવીયસીભ્યો ઽપિ ચક્રે પૂજામ સત્કૃતામ્

દેવીને જોઈ, દક્ષ ગુસ્સે થયો, કારણકે તે પોતાના પતનનું કારણ હતી; છતાં, તેણે તેને પોતાની યુવાન દીકરીઓ કરતાં વધુ સન્માનપૂર્વક પૂજા કરી.

તદા શશિમુખી દેવી પિતરં સદસિ સ્થિતમ્ અંબિકા યુક્તમવ્યગ્રમુવાચાકૃપણં વચઃ

ત્યારે ચાંદની જેવું મુખ ધરાવતી દેવી અંબિકા, સભામાં બેઠેલા પોતાના પિતા પાસે, સંપૂર્ણ શાંતિ અને નિડરતાપૂર્વક, દયાની છાંયા વગર, સ્પષ્ટ રીતે બોલી.

બ્રહ્માદયઃ પિશાચાંતા યસ્યાજ્ઞાવશવર્તિનઃ સ દેવસ્સાંપ્રતં તાત વિધિના નાર્ચિતઃ કિલ

પપ્પા, જેમની આજ્ઞા બ્રહ્મા સહિત બધા—even ભૂતપ્રેતો સુધી—માન્ય છે, એવા દેવને આજે અહીં યોગ્ય રીતે પૂજવામાં આવ્યા નથી.

તદાસ્તાં મમ જ્યાયસ્યાઃ પુત્ર્યાઃ પૂજાં કિમીદૃશીમ્ અસત્કૃતામવજ્ઞાય કૃતવાનસિ ગર્હિતમ્

ચાલો, મને, તમારી મોટી દીકરીને, તમે જે રીતે અવગણના કરી પૂજા ન કરી, એ વાત રહી જ જાય; પણ એ અવમાનનાથી તમે ખરાબ કામ કર્યું છે.

એવમુક્તો ઽબ્રવીદેનાં દક્ષઃ ક્રોધાદમર્ષિતઃ ત્વત્તઃ શ્રેષ્ઠા વિશિષ્ટાશ્ચ પૂજ્યા બાલાઃ સુતા મમ

આવું સાંભળીને દક્ષ ગુસ્સે અને દુઃખથી ભરાઈને બોલ્યા: 'મારી દીકરીઓમાં તારી કરતાં વધુ શ્રેષ્ઠ અને વિશિષ્ટ બાલાઓ છે, અને એ પણ પૂજનીય છે.'

તાસાં તુ યે ચ ભર્તારસ્તે મે બહુમતા મુદા ગુનૈશ્ચાપ્યધિકાસ્સર્વૈર્ભર્તુસ્તે ત્ર્યંબકાદપિ

એ બધી દીકરીઓના પતિઓ પણ મને ખૂબ પ્રિય છે, અને બધા ગુણોમાં આનંદથી ભરપૂર છે—even તારા પતિ ત્ર્યંબક કરતાં પણ વધુ શ્રેષ્ઠ છે.

સ્તબ્ધાત્મા તામસશ્શર્વસ્ત્વમિમં સમુપાશ્રિતા તેન ત્વામવમન્યે ઽહં પ્રતિકૂલો હિ મે ભવઃ

તારો પતિ તો ઘમંડી અને અંધકારથી ભરેલો છે, અને તું એના શરણે ગઈ છે; એટલે હું તને અવગણું છું, કારણ કે એ મારા વિરોધી છે.

તથોક્તા પિતરં દક્ષં ક્રુદ્ધા દેવી તમબ્રવીત્ શૃણ્વતામેવ સર્વેષાં યે યજ્ઞસદસિ સ્થિતાઃ

પિતાએ આવું કહ્યું ત્યારે ગુસ્સામાં ભરાયેલી દેવી એ yajna-સભામાં બેઠેલા બધાના સાંભળતા પિતાને જવાબ આપ્યો.

અકસ્માન્મમ ભર્તારમજાતાશેષદૂષણમ્ વાચા દૂષયસે દક્ષ સાક્ષાલ્લોકમહેશ્વરમ્

દક્ષ, તું કોઈ કારણ વિના મારા પતિ, જગતના ઈશ્વર અને નિર્દોષને, તારા શબ્દોથી નિંદા કરે છે.

વિદ્યાચૌરો ગુરુદ્રોહી વેદેશ્વરવિદૂષકઃ ત એતે બહુપાપ્માનસ્સર્વે દંડ્યા ઇતિ શ્રુતિઃ

જે વ્યક્તિ જ્ઞાન ચોરી કરે, ગુરુનો દ્રોહ કરે અને વેદોની અવમાનના કરે—એ બધા મહાપાપી ગણાય છે અને દંડને લાયક છે, એમ શાસ્ત્ર કહે છે.

તસ્માદત્યુત્કટસ્યાસ્ય પાપસ્ય સદૃશો ભૃશમ્ સહસા દારુણો દંડસ્તવ દૈવાદ્ભવિષ્યતિ

એટલે તારા આ અત્યંત ભયાનક પાપ માટે, તને તારા પાપને યોગ્ય એવો કઠોર અને અચાનક દંડ દેવતા તરફથી મળશે.