શિવપુરાણમ્

ચતુર્વક્ત્રઃ સ્વયંબ્રહ્માનરહત્યાંવ્યપોહતિ દર્શનાત્સ્પર્શનાત્સદ્યશ્ચતુર્વર્ગફલપ્રદઃ

ચાર-મુખી રુદ્રાક્ષ એ સ્વયં બ્રહ્મા છે; તે મનુષ્યહત્યાનું પાપ નાશ કરે છે અને તેને જોવાથી કે સ્પર્શથી તરત જ ચાર પુરુષાર્થ મળે છે.

પઞ્ચવક્ત્રઃ સ્વયંરુદ્રઃ કાલાગ્નિર્નામતઃ પ્રભુઃ સર્વમુક્તિપ્રદશ્ચૈવસર્વકામફલપ્રદઃ

પાંચ મુખવાળો, પોતે પ્રગટ થયેલો રુદ્ર, જેને કાળાગ્નિ કહેવાય છે, એ પ્રભુ સર્વેને મુક્તિ આપે છે અને બધા ઈચ્છિત ફળો પણ આપે છે.

અગમ્યાગમનંપાપમભક્ષ્યસ્ય ચ ભક્ષણમ્ ઇત્યાદિ સર્વપાપાનિ પઞ્ચવક્ત્રોવ્યપોહતિ

પાંચ મુખવાળો ભગવાન, મનુષ્યે જેવું અયોગ્ય કરવું, અખાધ્ય ખાવું કે કોઈ પણ પ્રકારના પાપ કરે, એ બધાં પાપો દૂર કરી દે છે.

ષડ્વક્ત્રઃકાર્તિકેયસ્તુધારણાદ્દક્ષિણેભુજે બ્રહ્મહત્યાદિકૈઃ પાપૈર્મુચ્યતેનાત્ર સંશયઃ

છ મુંહવાળા કાર્તિકેયને જમણા હાથમાં ધારણ કરવાથી બ્રાહ્મણ હત્યા જેવા ભારે પાપોથી મુક્તિ મળે છે, આમાં કોઈ શંકા નથી.

સપ્તવક્ત્રોમહેશાનિ હ્યનંગોનામનામતઃ ધારણાત્તસ્ય દેવેશિદરિદ્રોપીશ્વરોભવેત્

સાત મુખવાળી મહેશાની, જેને અનંગા કહે છે, એને ધારણ કરવાથી ગરીબ માણસ પણ દેવતાઓમાં સ્વામી બની જાય છે.

રુદ્રાક્ષશ્ચાષ્ટવક્ત્રશ્ચ વસુમૂર્તિશ્ચ ભૈરવઃ ધારણાત્તસ્ય પૂર્ણાયુર્મૃતો ભવતિ શૂલભૃત્

આઠ મુખવાળો રુદ્રાક્ષ, વસુ સ્વરૂપ અને ભૈરવ, એને ધારણ કરવાથી આખું આયુષ્ય મળે છે; મૃત્યુ પામેલો પણ શૂળધારી બની જાય છે.

ભૈરવોનવવક્ત્રશ્ચ કપિલશ્ચમુનિઃસ્મૃતઃ દુર્ગાવાતદધિષ્ઠાત્રી નવરૂપામહેશ્વરી

ભૈરવ નવ મુખવાળા છે, કપિલ ઋષિ તરીકે જાણીતા છે; દુર્ગા એના ઉપર અધિકાર ધરાવે છે અને મહેશ્વરીનાં નવ રૂપ છે.

તં ધારયેદ્વામહસ્તે રુદ્રાક્ષંભક્તિતત્પરઃ સર્વેશ્વરોભવેન્નૂનંમમ તુલ્યો ન સંશયઃ

જે ભક્તિપૂર્વક એ રુદ્રાક્ષને ડાબા હાથમાં ધારણ કરે છે, એ નિશ્ચિતપણે સર્વેશ્વર બને છે, અને મારા સમાન થાય છે, તેમાં કોઈ શંકા નથી.

દશવક્ત્રો મહેશાનિ સ્વયં દેવો જનાર્દનઃ ધારણાત્તસ્ય દેવેશિ સર્વાન્કામાનવાપ્નુયાત્

દસ મુખવાળી મહેશાની પોતે જ જનાર્દન દેવ છે; એને ધારણ કરવાથી, હે દેવીઓની સ્વામી, સર્વ ઈચ્છાઓ પૂર્ણ થાય છે.

એકાદશમુખોયસ્તુરુદ્રાક્ષઃપરમેશ્વરિ સરુદ્રોધારણાત્તસ્યસર્વત્રવિજયીભવેત્

એગિયાર મુખવાળો રુદ્રાક્ષ, હે પરમેશ્વરી, રુદ્ર સાથે ધારણ કરવાથી દરેક જગ્યાએ વિજય મળે છે.

દ્વાદશાસ્યં તુ રુદ્રાક્ષં ધારયેત્કેશદેશકે આદિત્યાશ્ચૈવ તે સર્વેદ્વાદશૈવ સ્થિતાસ્તથા

બાર મુખવાળો રુદ્રાક્ષ માથા પર ધારણ કરવો જોઈએ; એમાં બારેય આદિત્ય સ્થાપિત થાય છે.

ત્રયોદશમુખો વિશ્વેદેવસ્તદ્ધારણાન્નરઃ સર્વાન્કામાનવાપ્નોતિ સૌભાગ્યં મંગલંલભેત્

તેર મુખવાળો રુદ્રાક્ષ વિશ્વદેવ છે; એને ધારણ કરવાથી મનુષ્યને સર્વ ઈચ્છાઓ, સૌભાગ્ય અને શુભતા મળે છે.

ચતુર્દશમુખો યો હિ રુદ્રાક્ષઃ પરમઃશિવઃ ધારયેન્મૂર્ધ્નિ તં ભક્ત્યાસર્વપાપં પ્રણશ્યતિ

ચૌદ મુખવાળો રુદ્રાક્ષ પરમ શિવ છે; એને ભક્તિપૂર્વક માથે ધારણ કરવાથી સર્વ પાપો નાશ પામે છે.

ઇતિરુદ્રાક્ષભેદા હિ પ્રોક્તાવૈમુખભેદતઃ

આ રીતે, મુખોની ભિન્નતા પ્રમાણે રુદ્રાક્ષના પ્રકારો કહી આપવામાં આવ્યા છે.

ભક્તિશ્રદ્ધાયુતશ્ચૈવ સર્વકામાર્થસિદ્ધયે રુદ્રાક્ષાન્ધારયેન્મંત્રૈર્દેવનાલસ્ય વર્જિતઃ

ભક્તિ અને શ્રદ્ધા સાથે, દેવતાઓ પ્રત્યે આળસ રાખ્યા વિના, મંત્રો સાથે રુદ્રાક્ષ ધારણ કરવું જોઈએ, જેથી સર્વ ઈચ્છાઓ પૂર્ણ થાય.

વિના મંત્રેણ હો ધત્તે રુદ્રાક્ષં ભુવિમાનવઃ સ યાતિ નરકં ઘોરં યાવદિન્દ્રાશ્ચતુર્દશ

જે મનુષ્ય મંત્ર વિના રુદ્રાક્ષ ધારણ કરે છે, એ ભયાનક નરકમાં જાય છે અને ચૌદ ઇન્દ્રો જેટલો સમય ત્યાં રહે છે.

રુદ્રાક્ષમાલિનંદૃષ્ટ્વા ભૂતપ્રેતપિશાચકાઃ ડાકિનીશાકિની ચૈવ યે ચાન્યે દ્રોહકારકાઃ

જે રુદ્રાક્ષ ધારણ કરેલો હોય, એને જોઈને ભૂત, પ્રેત, પિશાચ, ડાકિની, શાકિની અને અન્ય દુશ્મન આત્માઓ દૂર ભાગી જાય છે.

કૃત્રિમં ચૈવ યત્કિંચિદભિચારાદિકંચયાત્ તત્સર્વંદૂરતોયાતિદૃષ્ટ્વા શંકિતવિગ્રહમ્

કોઈપણ જાદુ-ટોણો કે કૃત્રીમ ઉપદ્રવ, રુદ્રાક્ષ ધારણ કરેલા વ્યક્તિને જોઈને, તેના સ્વરૂપથી ડરીને દૂર ભાગી જાય છે.

રુદ્રાક્ષમાલિનં દૃષ્ટ્વા શિવો વિષ્ણુઃ પ્રસીદતિ દેવીગણપતિસ્સૂર્યઃસુરાશ્ચાન્યેપિપાર્વતિ

રુદ્રાક્ષ ધારણ કરેલા મનુષ્યને જોઈને, શિવ, વિષ્ણુ, દેવી, ગણપતિ, સૂર્ય અને અન્ય દેવતાઓ, હે પાર્વતી, પ્રસન્ન થાય છે.

એવંજ્ઞાત્વાતુમાહાત્મ્યંરુદ્રાક્ષસ્યમહેશ્વરિ સમ્યગ્ધાર્યાસ્સમંત્રાશ્ચભક્ત્યાધર્મવિવૃદ્ધયે

હે મહાદેવી, જેમ રુદ્રાક્ષનું મહાત્મ્ય જાણવું, તેમ તે મંત્ર અને ભક્તિપૂર્વક યોગ્ય રીતે ધારવું જોઈએ, જેથી ધર્મમાં વૃદ્ધિ થાય.

ઇત્યુક્તંગિરિજાગ્રેહિશિવેનપરમાત્મના ભસ્મરૂદ્રાક્ષમાહાત્મ્યં ભુક્તિમુક્તિફલપ્રદમ્

આ રીતે મહાદેવ પરમાત્માએ ગિરિજાને આરંભે જ ભસ્મ અને રુદ્રાક્ષનું મહાત્મ્ય કહેલું, જે ભોગ અને મોક્ષ બંને ફળ આપે છે.

શિવસ્યાતિપ્રિયૌજ્ઞેયૌ ભસ્મરુદ્રાક્ષધારિણૌ તદ્ધારણપ્રભાવદ્ધિ ભુક્તિર્મુક્તિર્ન સંશયઃ

ભસ્મ અને રુદ્રાક્ષ ધારનાર ભગવાન શિવને અત્યંત પ્રિય છે; તેને ધારવાના પ્રભાવથી નિશ્ચયે ભોગ અને મોક્ષ મળે છે.

ભસ્મરુદ્રાક્ષધારી યઃ શિવભક્તસ્સ ઉચ્યતે પઞ્ચાક્ષરજપાસક્તઃ પરિપૂર્ણશ્ચસન્મુખે

જે ભસ્મ અને રુદ્રાક્ષ ધારણ કરે છે, શિવભક્ત છે અને પંચાક્ષરી મંત્રના જાપમાં તત્પર છે, તે સંપૂર્ણ રીતે પૂર્ણ અને શુભમુખી કહેવાય છે.

વિનાભસ્મત્રિપુંડ્રેણવિનારુદ્રાક્ષમાલયા પૂજિતોપિમહાદેવોનાભીષ્ટફલદાયકઃ

ભસ્મના ત્રિપુંડ વિના અને રુદ્રાક્ષમાળ વિના—even પૂજા કરાય તો પણ—મહાદેવ ઇચ્છિત ફળ આપતા નથી.

તત્સર્વં ચ સમાખ્યાતં યત્પૃષ્ટંહિમુનીશ્વર ભસ્મરુદ્રાક્ષમાહાત્મ્યં સર્વકામસમૃદ્ધિદમ્

હે મુનિશ્રેષ્ઠ, તમે જે પૂછ્યું તે બધું કહ્યુ છે—ભસ્મ અને રુદ્રાક્ષનું મહાત્મ્ય, જે સર્વ ઇચ્છાઓ પૂર્ણ કરે છે.

એતદ્યઃશૃણુયાન્નિત્યંમાહાત્મ્યપરમંશુભમ્ રુદ્રાક્ષભસ્મનોર્ભક્ત્યાસર્વાન્કામાનવાપ્નુયાત્

જે કોઈ ભક્તિપૂર્વક રોજ રુદ્રાક્ષ અને ભસ્મનું આ ઉત્તમ અને પવિત્ર મહાત્મ્ય સાંભળે છે, તે સર્વ કામનાઓ પ્રાપ્ત કરે છે.

ઇહ સર્વસુખં ભુક્ત્વા પુત્રપૌત્રાદિસંયુતઃ લભેત્પરત્ર સન્મોક્ષં શિવસ્યાતિપ્રિયો ભવેત્

આ જીવનમાં પુત્ર-પૌત્રાદિ સાથે સર્વ સુખ ભોગવી, પછી પરલોકમાં શ્રેષ્ઠ મોક્ષ પામે છે અને ભગવાન શિવને અત્યંત પ્રિય બને છે.

વિદ્યેશ્વરસંહિતેયં કથિતા વો મુનીશ્વરાઃ સર્વસિદ્ધિપ્રદા નિત્યંમુક્તિદા શિવશાસનાત્

હે મુનિશ્રેષ્ઠો, આ વિદ્યા-ઈશ્વર સંહિતામાંથી તમને કહેલું છે; તે શિવના આદેશથી સર્વ સિદ્ધિ અને મોક્ષ સદા આપે છે.

નમશ્શિવાય સોમાય સગણાય સસૂનવે પ્રધાનપુરુષેશાય સર્ગસ્થિત્યંતહેતવે

શિવને, સોમને, તેમના ગણો અને પુત્રો સહિત, પ્રધાન અને પુરુષના ઈશ્વર, સર્જન-સ્થિતિ-વિનાશના કારણ એવા ભગવાનને વંદન છે.