શિવપુરાણમ્

એકૈકંકર્ણયોઃ ષટ્ષડ્બાહ્વોઃષોડશષોડશ કરયોરવિમાનેનદ્વિગુણેનમુનીશ્વર

કાનમાં એક-એક, હાથ પર છ-છ, કાંડા પર સોળ-સોળ અને હાથમાં એના બે ગણા રુદ્રાક્ષ ધારણ કરવી, હે મુનિશ્રેષ્ઠ.

સંખ્યાપ્રીતિર્ધૃયાયેનસોપિશૈવજનઃપરઃ શિવવત્પૂજનીયોહિવંદ્યસ્સર્વૈરભીક્ષ્ણશઃ

જે શ્રદ્ધા અને યોગ્ય સંખ્યાથી રુદ્રાક્ષ ધારણ કરે છે, એ શૈવ હોય કે ન હોય, તે પણ શિવજીની જેમ પૂજનીય અને સર્વેના વંદનીય બને છે.

શિરસીશાનમંત્રેણકર્ણેતત્પુરુષેણ ચ અઘોરેણગલેધાર્યંતેનૈવહૃદયેપિ ચ

માથા પર ઇશાન મંત્રથી, કાનમાં તત્પુરુષ મંત્રથી, ગળામાં અઘોર મંત્રથી અને એ જ રીતે હૃદય પર રુદ્રાક્ષ ધારણ કરવી.

અઘોરબીજમંત્રેણ કરયોર્ધારયેત્સુધીઃ પઞ્ચદશાક્ષગ્રથિતાંવામદેવેનચોદરે

અઘોર બીજ મંત્રથી હાથમાં અને પંદર અક્ષર વામદેવ મંત્રથી પેટ પર રુદ્રાક્ષ ધારણ કરવી.

પઞ્ચબ્રહ્મભિરંગશ્ચત્રિમાલાં પઞ્ચસપ્ત ચ અથવામૂલમંત્રેણ સર્વાનક્ષાંસ્તુધારયેત્

પાંચ બ્રહ્મ મંત્રથી ત્રીસ માળા અને પાંચ કે સાત માળા ધારણ કરવી; અથવા વામ મૂળ મંત્રથી સર્વ રુદ્રાક્ષ ધારણ કરી શકાય.

મદ્યંમાંસંતુલશુનંપલાણ્ડુંશિગ્રુમેવ ચ શ્લેષ્માંતકં વિડ્વરાહંભક્ષણે વર્જયેત્તતઃ

પછી દારૂ, માંસ, લસણ, ડુંગળી, ચણાની દાળ, કફવાળું ખોરાક, માટી અને જંગલી શૂકરનું માંસ ખાવું ટાળવું.

વલક્ષંરુદ્રાક્ષંદ્વિજતનુભિરેવેહવિહિતંસુરક્તંક્ષત્રાણાંપ્રમુદિતમુમેપીતમસકૃત્ તતોવૈશ્યૈર્ધાયપ્રતિદિવસભાવશ્યકમહોતથાકૃષ્ણંશૂદ્રૈઃશ્રુતિગદિતમાર્ગોયમગજે

બ્રાહ્મણો માટે લાખ રુદ્રાક્ષ, ક્ષત્રિય માટે લાલ, તપસ્વી માટે આનંદિત અને વૈશ્ય માટે વારંવાર પીધેલા; શૂદ્ર માટે કાળા અને હાથી જેવા રુદ્રાક્ષ શાસ્ત્રોક્ત છે.

વર્ણીવનીગૃહયતીર્નિયમેનદધ્યાદેતદ્રહસ્યપરમોનહિજાતુતિષ્ઠેત્ રુદ્રાક્ષધારણમિદંસુકૃતૈશ્ચલભ્યંત્યક્ત્વેદમેતદખિલાન્નરકાન્પ્રયાંતિ

ચાર વર્ણ, ગૃહસ્થ અને ત્યાગી સૌએ નિયમથી રુદ્રાક્ષ ધારણ કરવી; આ પરમ રહસ્ય જન્મથી છોડવું નહીં. સારા કર્મોથી જ રુદ્રાક્ષ ધારણ થાય છે, અને તેને છોડવાથી બધા નરક મળે છે.

આદાવામલકાત્સ્વતો લઘુતરા રુગ્ણાસ્તતઃકંટકૈઃસંદષ્ટાઃક્રિમિભિસ્તનૂપકરણચ્છિદ્રેણ હીનાસ્તથા ધાર્યાનૈવ શુભેપ્સુભિશ્ચણકવદ્રુદ્રાક્ષમપ્યંતતોરુદ્રાક્ષોમમલિંગમંગલમુમેસૂક્ષ્મંપ્રશસ્તંસદા

પ્રથમ આમળા કરતાં હલકા, પછી કટકટિયા, કીડા ખાધેલા, કાંટાથી છિદ્રવાળા, શરીરમાં ખોટાવાળા રુદ્રાક્ષ શુભ ઇચ્છનારએ ન ધારવી. ચણાની જેમ નાના રુદ્રાક્ષ પણ અંતે નિર્મળ અને શુદ્ધ રુદ્રાક્ષ હંમેશા શ્રેષ્ઠ ગણાય છે.

સર્વાશ્રમાણાંવર્ણાનાંસ્ત્રીશૂદ્રણાંશિવાજ્ઞયા ધાર્યાઃ સદૈવરુદ્રાક્ષાયતીનાં પ્રણવેન હિ

શિવજીની આજ્ઞાથી, બધા આશ્રમ, વર્ણ, સ્ત્રીઓ અને શૂદ્રો પણ હંમેશા રુદ્રાક્ષ ધારણ કરે, ખાસ કરીને પ્રણવ સાથે.

દિવાબિભ્રદ્રાત્રિકૃતૈરાત્રૌવિભ્રદ્દિવાકૃતૈઃ પ્રાતર્મધ્યાહ્નસાયાહ્નેમુચ્યતેસર્વપાતકૈઃ

જે દિવસે રાત્રિના વિધિથી, કે રાત્રે દિવસની વિધિથી રુદ્રાક્ષ ધારણ કરે છે, તેઓ પ્રભાત, મધ્યાહ્ન અને સાંજે સર્વ પાપોથી મુક્ત થાય છે.

યે ત્રિપુણ્ડ્ર ધરાલોકે જટાધારિણ એવ યે યે રુદ્રાક્ષધરાસ્તેવૈયમલોકંપ્રયાંતિન

જે લોકો ત્રિપુંડ્ર ધારણ કરે છે, જટાધારી છે અને રુદ્રાક્ષ પહેરે છે, એ જ આ લોકને પ્રાપ્ત કરે છે.

રુદ્રાક્ષમેકંશિરસાબિભર્તિતથાત્રિપુણ્ડ્રંચલલાટમધ્યે પઞ્ચાક્ષરંયેહિજપંતિમંત્રંપૂજ્યાભવદ્ભિઃ ખલુતેહિસાધવઃ

જે લોકો માથા પર એક રુદ્રાક્ષ, કપાળના મધ્યમાં ત્રિપુંડ્ર અને પંચાક્ષરી મંત્રનો જપ કરે છે, તેઓ સાચા સાધુઓ દ્વારા પૂજનીય છે.

યસ્યાઙ્ગેનાસ્તિરુદ્રાક્ષસ્ત્રિપુણ્ડ્રંભાલપટ્ટકે મુખેપઞ્ચાક્ષરંનાસ્તિતમાનયયમાલયમ્

જેના શરીરે રુદ્રાક્ષ નથી, ભાળ પર ત્રિપુંડ નથી અને મુખમાં પંચાક્ષરી મંત્ર નથી, એવા માણસને યમરાજના ઘરે લઈ જવો.

જ્ઞાત્વાજ્ઞાત્વાતત્પ્રભાવંભસ્મરુદ્રાક્ષધારિણઃ તેપૂજ્યાઃ સર્વદાસ્માકંનોનેતવ્યાઃ કદાચન

જે લોકો ભસ્મ અને રુદ્રાક્ષ ધારણ કરે છે, તેઓએ તેના મહિમા જાણતા હોય કે ન જાણતા હોય, તેઓ હંમેશા અમારી પૂજ્ય છે; તેમને ક્યારેય અપમાન ન કરવું.

એવમાજ્ઞાપયામાસકાલોપિનિજકિઙ્કરાન્ તથેતિમત્ત્વાતેસર્વેતૂષ્ણીમાસન્સુવિસ્મિતાઃ

આ રીતે કાળે પોતાના દૂતોને આજ્ઞા આપી; આ સમજીને બધા દૂતો આશ્ચર્યથી ચૂપચાપ ઊભા રહ્યા.

અત એવમહાદેવિરુદ્રાક્ષોત્યઘનાશનઃ તદ્ધરોમત્પ્રિયઃ શુદ્ધો ઽત્યઘવાનપિપાર્વતિ

મહાદેવી, એટલે રુદ્રાક્ષ મોટા પાપોનો નાશ કરે છે; તે મને પ્રિય છે, શુદ્ધ છે અને ખૂબ પવિત્ર બનાવે છે, પાર્વતી.

હસ્તેબાહૌતથામૂર્ધ્નિરુદ્રાક્ષંધારયેત્તુયઃ અવધ્યઃસર્વભૂતાનાંરુદ્રરૂપીચરેદ્ભુવિ

જે વ્યક્તિ હાથ, બાહુ કે માથા પર રુદ્રાક્ષ પહેરે છે, તેને કોઈ જીવ હાનિ કરી શકતો નથી અને તે ભૂમિ પર રુદ્રરૂપે વિહરે છે.

સુરાસુરાણાંસર્વેષાં વંદનીયઃસદાસવૈ પૂજનીયો હિ દૃષ્ટસ્યપાપહાચયથાશિવઃ

એવો માણસ દેવો અને અસુરો બધાના વંદનીય છે; તેની પૂજા કરવી જોઈએ અને તેને જોવાથી પાપ નાશ પામે છે, જેમ શિવને જોવાથી થાય છે.

ધ્યાનજ્ઞાનાવમુક્તોપિરુદ્રાક્ષંધારયેત્તુયઃ સર્વપાપવિનિર્મુક્તઃસયાતિપરમાંગતિમ્

જે ધ્યાન કે જ્ઞાનમાં તત્પર નથી, પણ રુદ્રાક્ષ ધારણ કરે છે, તે બધા પાપોથી મુક્ત થઈને પરમ ગતિને પામે છે.

રુદ્રાક્ષેણજપન્મન્ત્રં પુણ્યંકોટિ ગુણં ભવેત્ દશકોટિગુણંપુણ્યંધારણાલ્લભતે નરઃ

રુદ્રાક્ષથી મંત્ર જપવાથી કરોડગણું પુણ્ય મળે છે; અને તેને ધારણ કરવાથી દસ કરોડગણું પુણ્ય પ્રાપ્ત થાય છે.

યાવત્કાલંહિજીવસ્યશરીરસ્થોભવેત્સવૈ તાવત્કાલંસ્વલ્પમૃત્યુર્નતંદેવિબાધતે

જ્યાં સુધી જીવના શરીરે રુદ્રાક્ષ રહે છે, પાર્વતી, ત્યાં સુધી તેને નાનકડો પણ મૃત્યુ તકલીફ આપતો નથી.

ત્રિપુંડ્રેણચસંયુક્તંરુદ્રાક્ષાવિલસાંગકમ્ મૃત્યુંજયંજપંતંચદૃષ્ટ્વારુદ્રફલંલભેત્

જેના શરીરે રુદ્રાક્ષની કાંતિ છે અને ભાળ પર ત્રિપુંડ છે, જે મૃત્યુંજય મંત્રનો જપ કરે છે, તેને જોવાથી રુદ્રફળ મળે છે.

પઞ્ચદેવપ્રિયશ્ચૈવસર્વદેવપ્રિયસ્તથા સર્વમન્ત્રાઞ્જપેદ્ભક્તોરુદ્રાક્ષમાલયાપ્રિયે

એવો ભક્ત પાંચ દેવોને અને બધા દેવોને પ્રિય છે; રુદ્રાક્ષની માળા વડે બધા મંત્રોનો જપ કરી શકે છે, પ્રિયે.

વિષ્ણ્વાદિદેવભક્તાશ્ચધારયેયુર્નસંશયઃ રુદ્રભક્તો વિશેષેણરુદ્રાક્ષાન્ધારયેત્સદા

વિષ્ણુ અને અન્ય દેવોના ભક્તો પણ નિઃશંકપણે રુદ્રાક્ષ ધારણ કરે છે; પણ રુદ્રના ભક્તે તો ખાસ કરીને હંમેશા રુદ્રાક્ષ પહેરવી જોઈએ.

રુદ્રાક્ષાવિવિધાઃપ્રોક્તાસ્તેષાં ભેદાન્વદામ્યહમ્ શૃણુપાર્વતિ સદ્ભક્ત્યા ભુક્તિમુક્તિફલપ્રદાન્

રુદ્રાક્ષના અનેક પ્રકારો જણાવ્યા છે; હવે હું તેના ભેદ સમજાવું છું. ભક્તિથી સાંભળ, પાર્વતી, કારણ કે તે ભોગ અને મોક્ષ બંને આપે છે.

એકવક્ત્રઃ શિવઃ સાક્ષાદ્ભુક્તિમુક્તિફલપ્રદઃ તસ્યદર્શનમાત્રેણબ્રહ્મહત્યાવ્યપોહતિ

એકમુખી રુદ્રાક્ષ એ સ્વયં શિવ છે, જે ભોગ અને મોક્ષ આપે છે; તેને માત્ર જોવાથી પણ બ્રાહ્મણહત્યાનું પાપ નાશ પામે છે.

યત્રસંપૂજિતસ્તત્રલક્ષ્મીર્દૂરતરા નહિ નશ્યંત્યુપદ્રવાઃસર્વેસર્વકામાભવંતિહિ

જ્યાં તેની પૂજા થાય છે, ત્યાં લક્ષ્મી ક્યારેય દૂર જતી નથી; બધા વિઘ્નો નાશ પામે છે અને સર્વ ઇચ્છાઓ પૂર્ણ થાય છે.

દ્વિવક્ત્રોદેવદેવેશસ્સર્વકામફલપ્રદઃ વિશેષતઃ સરુદ્રાક્ષોગોવધંનાશયેદ્દ્રુતમ્

બે-મુખી રુદ્રાક્ષ એ દેવોના દેવ છે, જે સર્વ કામના ફળ આપે છે; ખાસ કરીને, તે ગૌહત્યાનું પાપ ઝડપથી નાશ કરે છે.