શિવપુરાણમ્

શિખાયાંચત્રયંપ્રોક્તંરુદ્રક્ષાણાં મહેશ્વરિ કર્ણયોઃ ષટ્ ચ ષટ્ચૈવવામદક્ષિણયોસ્તથા

મહેશ્વરી, શિખા માટે ત્રણ રુદ્રાક્ષ મણકા અને બંને કાન માટે છ-છ મણકા ધારણ કરવાનો વિધાન છે.

શતમેકોત્તરંકંઠેબાહ્વોર્વૈરુદ્રસંખ્યયા કૂર્પરદ્વારયોસ્તત્રમણિબંધેતથાપુનઃ

કંઠ અને બાહુઓ પર રુદ્ર સંખ્યા પ્રમાણે એકસો એક મણકા ધારણ કરવા. કોણી પાસે મણકાની સાથે રત્ન પણ બાંધવું.

ઉપવીતેત્રયંધાર્યંશિવભક્તિરતૈર્નરૈઃ શેષાનુર્વરિતાન્પઞ્ચસમ્મિતાન્ધારયેત્કટૌ

શિવભક્તિમાં તલીન મનુષ્યે ત્રણ ઉપવીત ધારણ કરવા. બાકી રહેલા પાંચ ગણ્યા મણકા કટિ પર ધારણ કરવા.

એતત્સંખ્યાધૃતાયેનરુદ્રાક્ષાઃ પરમેશ્વરિ તદ્રૂપં તુ પ્રણમ્યંહિસ્તુત્યંસર્વૈર્મહેશવત્

પારમેશ્વરી, આ રીતે ધારણ કરેલા રુદ્રાક્ષનું સર્વેને મહેશ જેવા રૂપે વંદન અને સ્તુતિ કરવી જોઈએ.

એવંભૂતંસ્થિતંધ્યાનેયદાકૃત્વાસનૈર્જનમ્ શિવેતિવ્યાહરંશ્ચૈવદૃષ્ટ્વાપાપૈઃ પ્રમુચ્યતે

જે મનુષ્ય યોગ્ય આસન લઈ, આવા રૂપનું ધ્યાન કરે અને 'શિવ' નામ ઉચ્ચારે, તેને પાપોથી મુક્તિ મળે છે.

શતાદિકસહસ્રસ્યવિધિરેષપ્રકીર્તિતઃ તદભાવેપ્રકારોન્યઃ શુભઃ સંપ્રોચ્યતેમયા

હજારથી વધુ રુદ્રાક્ષ ધારણ કરવાની વિધિ અહીં કહી છે; જો એ શક્ય ન હોય, તો બીજું શુભ રીત પણ હું સમજાવું છું.

શિખાયામેકરુદ્રાક્ષંશિરસાત્રિંશતંવહેત્ પઞ્ચાશચ્ચગલેદધ્યાદ્બાહ્વોઃ ષોડશષોડશ

શિખામાં એક રુદ્રાક્ષ, માથા પર ત્રીસ, ગળામાં પચાસ અને હાથ પર સોળ-સોળ રુદ્રાક્ષ ધારણ કરવી.

મણિબંધે દ્વાદશદ્વિસ્કંધે પઞ્ચશતંવહેત્ અષ્ટોત્તરશતૈર્માલ્યમુપવીતંપ્રકલ્પયેત્

મણિબાંધ પર બાર, ખભા પર બે અને પાંચસો રુદ્રાક્ષ ધારણ કરવી. એકસો આઠ રુદ્રાક્ષથી માળા અને યજ્ઞોપવિત તૈયાર કરવું.

એવંસહસ્રરુદ્રાક્ષાન્ધારયેદ્યોદૃઢવ્રતઃ તંનમંતિસુરાઃસર્વેયથારુદ્રસ્તથૈવ સઃ

જે દૃઢ વ્રતથી હજાર રુદ્રાક્ષ ધારણ કરે છે, તેને બધા દેવતાઓ પણ રુદ્રજીની જેમ વંદન કરે છે.

એકંશિખાયાંરુદ્રાક્ષંચત્વારિંશત્તુમસ્તકે દ્વાત્રિંશત્કણ્ઠદેશેતુવક્ષસ્યષ્ટોત્તરંશતમ્

શિખામાં એક, માથા પર ચાલીસ, ગળામાં બત્રીસ અને છાતી પર એકસો આઠ રુદ્રાક્ષ ધારણ કરવી.

એકૈકંકર્ણયોઃ ષટ્ષડ્બાહ્વોઃષોડશષોડશ કરયોરવિમાનેનદ્વિગુણેનમુનીશ્વર

કાનમાં એક-એક, હાથ પર છ-છ, કાંડા પર સોળ-સોળ અને હાથમાં એના બે ગણા રુદ્રાક્ષ ધારણ કરવી, હે મુનિશ્રેષ્ઠ.

સંખ્યાપ્રીતિર્ધૃયાયેનસોપિશૈવજનઃપરઃ શિવવત્પૂજનીયોહિવંદ્યસ્સર્વૈરભીક્ષ્ણશઃ

જે શ્રદ્ધા અને યોગ્ય સંખ્યાથી રુદ્રાક્ષ ધારણ કરે છે, એ શૈવ હોય કે ન હોય, તે પણ શિવજીની જેમ પૂજનીય અને સર્વેના વંદનીય બને છે.

શિરસીશાનમંત્રેણકર્ણેતત્પુરુષેણ ચ અઘોરેણગલેધાર્યંતેનૈવહૃદયેપિ ચ

માથા પર ઇશાન મંત્રથી, કાનમાં તત્પુરુષ મંત્રથી, ગળામાં અઘોર મંત્રથી અને એ જ રીતે હૃદય પર રુદ્રાક્ષ ધારણ કરવી.

અઘોરબીજમંત્રેણ કરયોર્ધારયેત્સુધીઃ પઞ્ચદશાક્ષગ્રથિતાંવામદેવેનચોદરે

અઘોર બીજ મંત્રથી હાથમાં અને પંદર અક્ષર વામદેવ મંત્રથી પેટ પર રુદ્રાક્ષ ધારણ કરવી.

પઞ્ચબ્રહ્મભિરંગશ્ચત્રિમાલાં પઞ્ચસપ્ત ચ અથવામૂલમંત્રેણ સર્વાનક્ષાંસ્તુધારયેત્

પાંચ બ્રહ્મ મંત્રથી ત્રીસ માળા અને પાંચ કે સાત માળા ધારણ કરવી; અથવા વામ મૂળ મંત્રથી સર્વ રુદ્રાક્ષ ધારણ કરી શકાય.

મદ્યંમાંસંતુલશુનંપલાણ્ડુંશિગ્રુમેવ ચ શ્લેષ્માંતકં વિડ્વરાહંભક્ષણે વર્જયેત્તતઃ

પછી દારૂ, માંસ, લસણ, ડુંગળી, ચણાની દાળ, કફવાળું ખોરાક, માટી અને જંગલી શૂકરનું માંસ ખાવું ટાળવું.

વલક્ષંરુદ્રાક્ષંદ્વિજતનુભિરેવેહવિહિતંસુરક્તંક્ષત્રાણાંપ્રમુદિતમુમેપીતમસકૃત્ તતોવૈશ્યૈર્ધાયપ્રતિદિવસભાવશ્યકમહોતથાકૃષ્ણંશૂદ્રૈઃશ્રુતિગદિતમાર્ગોયમગજે

બ્રાહ્મણો માટે લાખ રુદ્રાક્ષ, ક્ષત્રિય માટે લાલ, તપસ્વી માટે આનંદિત અને વૈશ્ય માટે વારંવાર પીધેલા; શૂદ્ર માટે કાળા અને હાથી જેવા રુદ્રાક્ષ શાસ્ત્રોક્ત છે.

વર્ણીવનીગૃહયતીર્નિયમેનદધ્યાદેતદ્રહસ્યપરમોનહિજાતુતિષ્ઠેત્ રુદ્રાક્ષધારણમિદંસુકૃતૈશ્ચલભ્યંત્યક્ત્વેદમેતદખિલાન્નરકાન્પ્રયાંતિ

ચાર વર્ણ, ગૃહસ્થ અને ત્યાગી સૌએ નિયમથી રુદ્રાક્ષ ધારણ કરવી; આ પરમ રહસ્ય જન્મથી છોડવું નહીં. સારા કર્મોથી જ રુદ્રાક્ષ ધારણ થાય છે, અને તેને છોડવાથી બધા નરક મળે છે.

આદાવામલકાત્સ્વતો લઘુતરા રુગ્ણાસ્તતઃકંટકૈઃસંદષ્ટાઃક્રિમિભિસ્તનૂપકરણચ્છિદ્રેણ હીનાસ્તથા ધાર્યાનૈવ શુભેપ્સુભિશ્ચણકવદ્રુદ્રાક્ષમપ્યંતતોરુદ્રાક્ષોમમલિંગમંગલમુમેસૂક્ષ્મંપ્રશસ્તંસદા

પ્રથમ આમળા કરતાં હલકા, પછી કટકટિયા, કીડા ખાધેલા, કાંટાથી છિદ્રવાળા, શરીરમાં ખોટાવાળા રુદ્રાક્ષ શુભ ઇચ્છનારએ ન ધારવી. ચણાની જેમ નાના રુદ્રાક્ષ પણ અંતે નિર્મળ અને શુદ્ધ રુદ્રાક્ષ હંમેશા શ્રેષ્ઠ ગણાય છે.

સર્વાશ્રમાણાંવર્ણાનાંસ્ત્રીશૂદ્રણાંશિવાજ્ઞયા ધાર્યાઃ સદૈવરુદ્રાક્ષાયતીનાં પ્રણવેન હિ

શિવજીની આજ્ઞાથી, બધા આશ્રમ, વર્ણ, સ્ત્રીઓ અને શૂદ્રો પણ હંમેશા રુદ્રાક્ષ ધારણ કરે, ખાસ કરીને પ્રણવ સાથે.

દિવાબિભ્રદ્રાત્રિકૃતૈરાત્રૌવિભ્રદ્દિવાકૃતૈઃ પ્રાતર્મધ્યાહ્નસાયાહ્નેમુચ્યતેસર્વપાતકૈઃ

જે દિવસે રાત્રિના વિધિથી, કે રાત્રે દિવસની વિધિથી રુદ્રાક્ષ ધારણ કરે છે, તેઓ પ્રભાત, મધ્યાહ્ન અને સાંજે સર્વ પાપોથી મુક્ત થાય છે.

યે ત્રિપુણ્ડ્ર ધરાલોકે જટાધારિણ એવ યે યે રુદ્રાક્ષધરાસ્તેવૈયમલોકંપ્રયાંતિન

જે લોકો ત્રિપુંડ્ર ધારણ કરે છે, જટાધારી છે અને રુદ્રાક્ષ પહેરે છે, એ જ આ લોકને પ્રાપ્ત કરે છે.

રુદ્રાક્ષમેકંશિરસાબિભર્તિતથાત્રિપુણ્ડ્રંચલલાટમધ્યે પઞ્ચાક્ષરંયેહિજપંતિમંત્રંપૂજ્યાભવદ્ભિઃ ખલુતેહિસાધવઃ

જે લોકો માથા પર એક રુદ્રાક્ષ, કપાળના મધ્યમાં ત્રિપુંડ્ર અને પંચાક્ષરી મંત્રનો જપ કરે છે, તેઓ સાચા સાધુઓ દ્વારા પૂજનીય છે.

યસ્યાઙ્ગેનાસ્તિરુદ્રાક્ષસ્ત્રિપુણ્ડ્રંભાલપટ્ટકે મુખેપઞ્ચાક્ષરંનાસ્તિતમાનયયમાલયમ્

જેના શરીરે રુદ્રાક્ષ નથી, ભાળ પર ત્રિપુંડ નથી અને મુખમાં પંચાક્ષરી મંત્ર નથી, એવા માણસને યમરાજના ઘરે લઈ જવો.

જ્ઞાત્વાજ્ઞાત્વાતત્પ્રભાવંભસ્મરુદ્રાક્ષધારિણઃ તેપૂજ્યાઃ સર્વદાસ્માકંનોનેતવ્યાઃ કદાચન

જે લોકો ભસ્મ અને રુદ્રાક્ષ ધારણ કરે છે, તેઓએ તેના મહિમા જાણતા હોય કે ન જાણતા હોય, તેઓ હંમેશા અમારી પૂજ્ય છે; તેમને ક્યારેય અપમાન ન કરવું.

એવમાજ્ઞાપયામાસકાલોપિનિજકિઙ્કરાન્ તથેતિમત્ત્વાતેસર્વેતૂષ્ણીમાસન્સુવિસ્મિતાઃ

આ રીતે કાળે પોતાના દૂતોને આજ્ઞા આપી; આ સમજીને બધા દૂતો આશ્ચર્યથી ચૂપચાપ ઊભા રહ્યા.

અત એવમહાદેવિરુદ્રાક્ષોત્યઘનાશનઃ તદ્ધરોમત્પ્રિયઃ શુદ્ધો ઽત્યઘવાનપિપાર્વતિ

મહાદેવી, એટલે રુદ્રાક્ષ મોટા પાપોનો નાશ કરે છે; તે મને પ્રિય છે, શુદ્ધ છે અને ખૂબ પવિત્ર બનાવે છે, પાર્વતી.

હસ્તેબાહૌતથામૂર્ધ્નિરુદ્રાક્ષંધારયેત્તુયઃ અવધ્યઃસર્વભૂતાનાંરુદ્રરૂપીચરેદ્ભુવિ

જે વ્યક્તિ હાથ, બાહુ કે માથા પર રુદ્રાક્ષ પહેરે છે, તેને કોઈ જીવ હાનિ કરી શકતો નથી અને તે ભૂમિ પર રુદ્રરૂપે વિહરે છે.

સુરાસુરાણાંસર્વેષાં વંદનીયઃસદાસવૈ પૂજનીયો હિ દૃષ્ટસ્યપાપહાચયથાશિવઃ

એવો માણસ દેવો અને અસુરો બધાના વંદનીય છે; તેની પૂજા કરવી જોઈએ અને તેને જોવાથી પાપ નાશ પામે છે, જેમ શિવને જોવાથી થાય છે.