શિવપુરાણમ્

ઉદ્ધૂલનંત્રિપુંડ્રં ચ ધૃત્વાશુદ્ધાભવંતિચ ભસ્મનોવિધિના સમ્યક્પાપરાશિંવિહાય ચ

ભસ્મથી યોગ્ય રીતે ઉદ્ધૂળન અને ત્રિપુંડ્ર ધારણ કરીને, તેઓ પાપના ઢગલાને ત્યજી શુદ્ધ બની જાય છે.

ભસ્મધારી વિશેષેણ સ્ત્રીગોહત્યાદિપાતકૈઃ વીરહત્યાશ્વહત્યાભ્યાં મુચ્યતેનાત્ર સંશયઃ

વિશેષ કરીને, જે ભસ્મ ધારણ કરે છે, તે સ્ત્રીહત્યાના, ગૌહત્યાના, વીરહત્યાના અને અશ્વહત્યાના પાપોથી નિશ્ચયે મુક્ત થાય છે.

પરદ્રવ્યાપહરણં પરદારાભિમર્શનમ્ પરનિન્દા પરક્ષેત્રહરણં પરપીડનમ્

બીજાના ધન ચોરવું, બીજાની પત્નીને સ્પર્શવું, બીજાની નિંદા કરવી, બીજાનું ખેતર દખલ કરવું અને બીજાને દુઃખ આપવું—

સસ્યારામાદિહરણં ગૃહદાહાદિકર્મ ચ ગોહિરણ્યમહિષ્યાદિતિલકમ્બલવાસસામ્

પાક, બગીચા વગેરે ચોરવું, ઘર સળગાવવું, ગાય, સોનુ, મહીષ, તલ, કમ્બળ કે વસ્ત્ર ચોરવું—

અન્નધાન્યજલાદીનાં નીચેભ્યશ્ચપરિગ્રહઃ દશવેશ્યામતંગીષુ વૃષલીષુ નટીષુ ચ

નીચ લોકો પાસેથી અન્ન, ધાન્ય, જળ વગેરે લેવું, અને વેશ્યા, હાથીવાળી સ્ત્રીઓ, ચંડાલ સ્ત્રીઓ તથા નૃત્યાંગનાઓ સાથે સંગ કરવો—

રજસ્વલાસુ કન્યાસુ વિધવાસુ ચ મૈથુનમ્ માંસચર્મરસાદીનાં લવણસ્ય ચ વિક્રયઃ

મહાવારીમાં રહેલી સ્ત્રીઓ, કન્યાઓ કે વિધવાઓ સાથે શારીરિક સંબંધ બાંધવો, અને માંસ, ચામડી, મજ્જા કે મીઠાનું વેચાણ કરવું—

પૈશુન્યં કૂટવાદશ્ચ સાક્ષિમિથ્યાભિલાષિણામ્ એવમાદીન્યસંખ્યાનિ પાપાનિ વિધાનિ ચ સદ્ય એવ વિનશ્યંતિ ત્રિપુંડ્રસ્ય ચ ધારણાત્

પરનિંદા કરવી, ખોટા આરોપ લગાવવું, કે ખોટી સાક્ષી આપવી—આવા અનંત પાપો અને દોષો ત્રિપુંડ્ર ધારણ કરવાથી તરત નાશ પામે છે.

શિવદ્રવ્યાપહરણંશિવનિંદાચકુત્રચિત્ નિંદાચશિવભક્તાનાંપ્રાયશ્ચિત્તૈર્નશુદ્ધ્યતિ

શિવને અર્પણ કરેલી વસ્તુઓ ચોરી લેવી, શિવની ક્યાંય પણ નિંદા કરવી, અથવા શિવભક્તોની નિંદા કરવી—આવા પાપો પ્રાયશ્ચિત્તથી પણ શુદ્ધ થતાં નથી.

રુદ્રાક્ષં યસ્ય ગાત્રેષુ લલાટે તુ ત્રિપંડ્રકમ્ સચાંડાલોપિસંપૂજ્યસ્સર્વવર્ણોત્તમોત્તમઃ

જેના શરીર પર રુદ્રાક્ષ અને કપાળ પર ત્રિપુંડ્ર છે, એ માણસ—even જો તે ચાંડાળ પણ હોય—બધા વર્ણોમાં શ્રેષ્ઠ માનવામાં આવે છે.

યાનિતીર્થાનિલોકેસ્મિન્ગંગાદ્યાસ્સરિતશ્ચયોઃ સ્નાતોભવતિસર્વત્રલલાટેયસ્ત્રિપુંડ્રકમ્

આ જગતમાં જેટલાં તીર્થો અને ગંગાદિ પવિત્ર નદીઓ છે, કપાળ પર ત્રિપુંડ્ર ધારણ કરનાર વ્યક્તિ એ બધાંમાં સ્નાન કર્યાનું ફળ મેળવે છે.

સપ્તકોટિ મહામંત્રાઃ પઞ્ચાક્ષરપુરસ્સરાઃ તથાન્યે કોટિશો મંત્રાઃ શૈવકૈવલ્યહેતવઃ

સાત કરોડ મહામંત્રો, જેમાં પંચાક્ષરી મુખ્ય છે, અને અનેક અન્ય મંત્રો, જે શૈવ મુક્તિ આપે છે—

અન્યે મંત્રાશ્ચ દેવાનાં સર્વસૌખ્યકરામુને તે સર્વે તસ્ય વશ્યાઃ સ્યુર્યો બિભર્તિ ત્રિપુંડ્રકમ્

અને દેવતાઓના બીજા મંત્રો, જે સર્વ સુખ આપે છે, હે મુનિ, એ બધાં ત્રિપુંડ્ર ધારણ કરનારના વશમાં થઈ જાય છે.

સહસ્રં પૂર્વજાતાનાં સહસ્રં જનયિષ્યતામ્ સ્વવંશજાનાં જ્ઞાતીનામુદ્ધરેદ્યસ્ત્રિપુણ્ડ્રકૃત્

જે ત્રિપુંડ્ર ધારણ કરે છે, એ પોતાના હજારો પૂર્વજો, હજારો ભાવિ સંતાનો અને કુટુંબજનોને ઉદ્ધાર કરે છે.

ઇહ ભુક્ત્વાખિલાન્ભોગાન્દીર્ઘાયુર્વ્યાધિવર્જિતઃ જીવિતાંતે ચ મરણં સુખેનૈવ પ્રપદ્યતે

આ જીવનમાં બધા ભોગ ભોગવી, દીર્ઘાયુ અને રોગમુક્ત રહી, જીવનના અંતે એ સુખથી મૃત્યુ પામે છે.

અષ્ટૈશ્વર્યગુણોપેતંપ્રાપ્યદિવ્યવપુઃ શિવમ્ દિવ્યંવિમાનમારુહ્યદિવ્યત્રિદશસેવિતમ્

આઠ પ્રકારના ઐશ્વર્યથી યુક્ત થઈ, દિવ્ય શરીર પામી, દેવતાઓ સેવા કરે છે એવા દિવ્ય વિમાન પર ચડે છે.

વિદ્યાધરાણાંસર્વેષાંગંધર્વાણાંમહૌજસામ્ ઇંદ્રાદિલોકપાલાનાંલોકેષુચયથાક્રમમ્

બધા વિદ્યા ધારકો, મહાન ગંધર્વો અને ઇન્દ્રાદિ લોકપાલોના લોકોમાં, તે મનગમતાં વિહાર કરે છે.

ભુક્ત્વા ભોગાન્સુવિપુલાન્પ્રજેશાનાં પદેષુ ચ બ્રહ્મણઃ પદમાસાદ્યતત્રકન્યાશતંલમેત્

પ્રજાપતિઓના લોકોમાં વિશાળ ભોગ ભોગવી, બ્રહ્માના લોક સુધી પહોંચી, ત્યાં એ સો કન્યાઓ સાથે આનંદ માણે છે.

તત્ર બ્રહ્માયુષોમાનંભુક્ત્વાભોગાનનેકશઃ વિષ્ણોર્લોકેલભેદ્ભોગંયાવદ્બ્રહ્મશતાત્યયઃ

ત્યાં બ્રહ્માજીના આયુષ્ય જેટલો સમય અનેક ભોગ ભોગવી, અને વિષ્ણુના લોકમાં પણ, સો બ્રહ્માના યુગ સુધી સુખ મેળવે છે.

શિવલોકં તતઃ પ્રાપ્ય લબ્ધ્વેષ્ટં કામમક્ષયમ્ શિવસાયુજ્યમાપ્નોતિસંશયોનાત્રજાયતે

પછી શિવલોકમાં પહોંચી, ઈચ્છિત અને અક્ષય સુખ પામી, શિવ સાથે એકરૂપ થાય છે; આમાં કોઈ શંકા નથી.

સર્વોપનિષદાંસારંસમાલોક્યમુહુર્મુહુઃ ઇદમેવ હિ નિર્ણીતં પરં શ્રેયસ્ત્રિપુંડ્રકમ્

બધી ઉપનિષદોના સારનો વારંવાર વિચાર કર્યા પછી પણ, એ જ નિશ્ચય થાય છે કે ત્રિપુંડ્ર સર્વોત્તમ કલ્યાણ છે.

વિભૂતિંનિંદતેયોવૈબ્રાહ્મણઃ સોન્યજાતકઃ યાતિચનરકેઘોરેયાવદ્બ્રહ્મા ચતુર્મુખઃ

જે બ્રાહ્મણ કે બીજું કોઈ પણ પવિત્ર ભસ્મની નિંદા કરે છે, એ ચાર મુખવાળા બ્રહ્મા જેટલો સમય છે, તેટલો ભયાનક નરકમાં જાય છે.

શ્રાદ્ધેયજ્ઞેજપેહોમેવૈશ્વદેવેસુરાર્ચને ધૃતત્રિપુંડ્રઃપૂતાત્મામૃત્યુંજયતિમાનવઃ

શ્રાદ્ધ, યજ્ઞ, જપ, હોમ, વૈશ્વદેવ કે દેવપૂજામાં, ત્રિપુંડ્ર ધારણ કરનાર શુદ્ધ હૃદયવાળો મનુષ્ય મૃત્યુ પર વિજય મેળવે છે.

જલસ્નાનં મલત્યાગેભસ્મસ્નાનંસદાશુચિ મંત્રસ્નાનંહરેત્પાપંજ્ઞાનસ્નાનેપરંપદમ્

પાણીથી સ્નાન કરવાથી મેલ દૂર થાય છે, ભસ્મથી સ્નાન કરવાથી હંમેશા શુદ્ધિ મળે છે, મંત્રથી સ્નાન કરવાથી પાપ દૂર થાય છે, અને જ્ઞાનથી સ્નાન કરવાથી પરમ પદ મળે છે.

સર્વતીર્થેષુયત્પુણ્યંસર્વતીર્થેષુયત્ફલમ્ તત્ફલંસમવાપ્નોતિભસ્મસ્નાનકરોનરઃ

બધા પવિત્ર તીર્થોમાં જે પુણ્ય અને ફળ મળે છે, એ જ ફળ ભસ્મથી સ્નાન કરનારને મળે છે.

ભસ્મસ્નાનં પરં તીર્થંગંગાસ્નાનંદિનેદિને ભસ્મરૂપીશિવઃસાક્ષાદ્ભસ્મ ત્રૈલોક્યપાવનમ્

ભસ્મથી સ્નાન કરવું એ સર્વોત્તમ તીર્થ છે; રોજ ગંગામાં સ્નાન કરવું પણ એ જ છે. ભસ્મ રૂપે ભગવાન શિવ સ્વયં પ્રગટ છે અને ભસ્મ ત્રણેય લોકને પવિત્ર કરે છે.

નતદૂનંનતદ્ધ્યાનંનતદ્દાનંજપોનસઃ ત્રિપુંડ્રેણવિનાયેન વિપ્રેણ યદનુષ્ઠિતમ્

ત્રિપુંડ્ર વિના બ્રાહ્મણે કરેલું ધ્યાન, ધ્યાન, દાન કે જપ કશું જ સમાન નથી.

વાનપ્રસ્થસ્યકન્યાનાંદીક્ષાહીનનૃણાં તથા મધ્યાહ્નાત્પ્રાગ્જલૈર્યુક્તંપરતોજલવર્જિતમ્

વનવાસી, કન્યાઓ અને દીક્ષા વિના પુરુષોએ મધ્યાહ્ન પહેલાં પાણીનો ઉપયોગ કરવો, પછી પાણી ટાળવું.

એવં ત્રિપુંડ્રં યઃ કુર્યાન્નિત્યંનિયતમાનસઃ શિવભક્તઃ સવિજ્ઞેયો ભુક્તિમુક્તિં ચ વિંદતિ

જે મનથી નિયમિત રીતે રોજ ત્રિપુંડ્ર ધારણ કરે છે અને શિવભક્ત છે, તે ભોગ અને મોક્ષ બંનેને પામે છે.

યસ્યાંગેનૈવરુદ્રાક્ષ એકોપિબહુપુણ્યદઃ તસ્યજન્મનિરર્થંસ્યાત્ત્રિપુંડ્રરહિતો યદિ

જેના શરીરે એક પણ રુદ્રાક્ષ છે, જે ઘણું પુણ્ય આપે છે, પણ જો તે ત્રિપુંડ્ર વિના છે તો તેનું જીવન વ્યર્થ છે.