શિવપુરાણમ્

બ્રહ્મહાપિ શુચિર્ભૂત્વા નિર્માલ્યંયસ્તુધારયેત્ ભક્ષયિત્વાદ્રુતંતસ્યસર્વપાપં પ્રણશ્યતિ

જે વ્યક્તિ બ્રહ્મહત્યાર પણ હોય અને શુદ્ધ થઈને શિવજીનું નર્માલ્ય ધારણ કરે છે, અને ઘીનું સેવન કરે છે, તેના બધા પાપો નાશ પામે છે.

ચંડાધિકારોયત્રાસ્તિતદ્ભાક્તવ્યંનમાનવૈઃ ચંડાધિકારોનોયત્રભોક્તવ્યંતચ્ચભક્તિતઃ

જે સ્થળે ચંડાધિકારી હાજર હોય ત્યાં માત્ર એજ પ્રસાદ લે, અને જ્યાં ચંડાધિકારી ન હોય ત્યાં બીજા ભક્તો શ્રદ્ધાથી પ્રસાદ લઈ શકે.

બાણલિંગેચલૌહેચસિદ્ધેલિંગેસ્વયંભુવિ પ્રતિમાસુચસર્વાસુનચંડોધિકૃતોભવેત્

બાણલિંગ, લોખંડના લિંગ, સિદ્ધલિંગ, સ્વયંભૂ લિંગ અને તમામ મૂર્તિઓમાં ચંડાધિકારીનો નિયમ લાગુ પડતો નથી.

સ્નાપયિત્વાવિધાનેનયોલિંગસ્નાપનોદકમ્ ત્રિઃપિબેત્ત્રિવિધંપાપંતસ્યેહાશુ વિનશ્યતિ

જે વ્યક્તિ વિધિપૂર્વક લિંગને સ્નાન કરાવે અને એ સ્નાનનું પાણી ત્રણ વખત પીવે, તેના ત્રણ પ્રકારના પાપો તુરંત નાશ પામે છે.

અગ્રાહ્યંશિવનૈવેદ્યં પત્રંપુષ્પંફલંજલમ્ શાલગ્રામશિલાસંગાત્સર્વં યાતિ પવિત્રિતામ્

શિવજીનું પ્રસાદ, પાંદડા, ફૂલો, ફળો અને પાણી સ્વીકારવું યોગ્ય નથી; પણ શાલગ્રામ શિલાના સ્પર્શથી બધું પવિત્ર થઈ જાય છે.

લોંગોપરિ ચ યદ્દ્રવ્યંતદગ્રાહ્યં મુનીશ્વરાઃ સુપવિત્રં ચ તજ્જ્ઞેયં યલ્લિંગસ્પર્શબાહ્યતઃ

લિંગ પર જે પણ વસ્તુ હોય તે સ્વીકારવી યોગ્ય નથી, હે મહાન ઋષિઓ! પણ લિંગના સ્પર્શથી બહાર જે હોય તે સર્વે ઉત્તમ પવિત્ર છે.

નૈવેદ્યનિર્ણયઃપ્રોક્ત ઇત્થંવોમુનિસત્તમાઃ શૃણુધ્વં બિલ્વમાહાત્મ્યં સાવધાનતયા ઽદરાત્

આ રીતે પ્રસાદ અંગેનો નિર્ધારણ કહ્યો, હે શ્રેષ્ઠ ઋષિઓ! હવે બિલ્વ વૃક્ષના મહિમા ધ્યાનપૂર્વક સાંભળો.

મહાદેવસ્વરૂપોયં બિલ્વોદેવૈરપિસ્તુતિઃ યથાકથંચિદેતસ્યમહિમાજ્ઞાયતેકથમ્

આ બિલ્વ વૃક્ષ મહાદેવનું સ્વરૂપ છે, દેવતાઓ પણ તેની સ્તુતિ કરે છે; કોઈ પણ રીતે જે તેની મહિમા જાણે છે, એ પૂરતું છે.

પુણ્યતીર્થાનિયાવંતિલોકેષુપ્રથિતાન્યપિ તાનિસર્વાણિતીર્થાનિબિલ્વમૂલેવસંતિહિ

જગતમાં જેટલા પણ પવિત્ર તીર્થો પ્રસિદ્ધ છે, એ બધાં તીર્થો બિલ્વ વૃક્ષની જડ પાસે હાજર છે.

બિલ્વમૂલે મહાદેવં લિંગરૂપિણમવ્યયમ્ યઃ પૂજયતિ પુણ્યાત્મા સ શિવં પ્રાપ્નુયાદ્ધ્રુવમ્

જે પુણ્યશાળી વ્યક્તિ બિલ્વ વૃક્ષની જડ પાસે અવિનાશી લિંગરૂપ મહાદેવની પૂજા કરે છે, તે નિશ્ચિતપણે શિવને પ્રાપ્ત કરે છે.

બિલ્વમૂલે જલૈર્યસ્તુ મૂર્ધાનમભિષિંચતિ સ સર્વતીર્થસ્નાતઃસ્યાત્સ એવ ભુવિ પાવનઃ

જે વ્યક્તિ બિલ્વ વૃક્ષની જડ પાસે પાણીથી માથું ધોઈ છે, તે બધા તીર્થોમાં સ્નાન કર્યાનું ફળ મેળવે છે અને પૃથ્વી પર પવિત્ર બને છે.

એતસ્યબિલ્વમૂલસ્યાથાલવાલમનુત્તમમ્ જલાકુલંમહાદેવોદૃષ્ટ્વાતુષ્ટોભવત્યલમ્

બિલ્વ વૃક્ષની જડ પાસે ઉત્તમ પાણીથી ભરેલું તળાવ હોય અને મહાદેવ એ તળાવને જુએ, ત્યારે તેઓ અત્યંત પ્રસન્ન થાય છે.

પૂજયેદ્વિલ્વમૂલં યો ગંધપુષ્પાદિભિર્નરઃ શિવલોકમવાપ્નોતિસંતતિર્વર્ધતે સુખમ્

જે મનુષ્ય બિલ્વ વૃક્ષની જડ પાસે સુગંધ, ફૂલો વગેરેથી પૂજા કરે છે, તે શિવલોકને પામે છે, તેની વંશ વૃદ્ધિ પામે છે અને સુખ વધે છે.

બિલ્વમૂલે દીપમાલાંયઃ કલ્પયતિ સાદરમ્ સતત્ત્વજ્ઞાનસંપન્નોમહેશાંતર્ગતોભવેત્

જે વ્યક્તિ શ્રદ્ધાપૂર્વક બિલ્વ વૃક્ષની જડ પાસે દીપમાળા ગોઠવે છે, તે સાચા જ્ઞાનથી યુક્ત થઈ મહેશમાં લીન થઈ જાય છે.

બિલ્વશાખાં સમાદાય હસ્તેન નવપલ્લવમ્ ગૃહીત્વાપૂજયેદ્બિલ્વંસચપાપૈઃ પ્રમુચ્યતે

જે વ્યક્તિ હાથમાં નવી પાંદડાવાળી બિલ્વની ડાળી લઈ બિલ્વ વૃક્ષની પૂજા કરે છે, તે પોતાના પાપોથી મુક્ત થાય છે.

બિલ્વમૂલે શિવરતં ભોજયેદ્યસ્તુ ભક્તિતઃ એકંવાકોટિગુણિતંતસ્યપુણ્યંપ્રજાયતે

જે ભક્ત બિલ્વ વૃક્ષની જડ પાસે શિવભક્તને ભક્તિપૂર્વક ભોજન કરાવે છે, એકવાર કે કરોડવાર, તેને એટલું જ ગુણિત પુણ્ય મળે છે.

બિલ્વમૂલે ક્ષીરમુક્તમન્નમાજ્યેન સંયુતમ્ યો દદ્યાચ્છિવભક્તાય સ દરિદ્રો ન જાયતે

જે વ્યક્તિ બિલ્વ વૃક્ષની જડ પાસે શિવભક્તને દૂધ કે ઘી મળેલું અન્ન આપે છે, તે કદી ગરીબ થતો નથી.

સાંગોપાંગમિતિ પ્રોક્તં શિવલિંગપ્રપૂજનમ્ પ્રવૃત્તાનાં નિવૃત્તાનાં ભેદતો દ્વિવિધં દ્વિજાઃ

શિવલિંગની પૂજા, તેના અંગો અને ઉપાંગો સાથે, બે પ્રકારની કહેવાય છે, હે દ્વિજો: એક તો ગૃહસ્થ જીવન જીવતા લોકો માટે અને બીજું સંસારમાંથી વિમુખ થયેલા લોકો માટે.

પ્રવૃત્તાનાં પીઠપૂજાં સર્વપૂજાં સમાચરેત્

જે લોકો ગૃહસ્થ જીવનમાં છે, તેમણે પીઠની પૂજા અને તમામ વિધિપૂર્વકની પૂજાઓ કરવી જોઈએ.

અભિષેકાન્તે નૈવેદ્યં શાલ્યન્નેન સમાચરેત્ પૂજાન્તે સ્થાપયેલ્લિંગં પુટે શુદ્ધે પૃથગ્ગૃહે

અભિષેક પછી ચોખાના ભોજનનું નૈવેદ્ય અર્પણ કરવું, અને પૂજા પૂર્ણ થાય પછી લિંગને શુદ્ધ વાસણમાં રાખવું, અને તે ઘરમાં અલગથી સ્થાપિત કરવું.

કરપૂજાનિવૃત્તાનાં સ્વભોજ્યં તુ નિવેદયેત્ નિવૃત્તાનાં પરંસૂક્ષ્મં લિંગમેવ વિશિષ્યતે

જે સંસાર છોડીને નિવૃત્ત થયા છે, તેઓ પોતાના હાથથી પૂજા કરે છે અને પોતાનું જ ભોજન અર્પણ કરે છે; આવા નિવૃત્ત લોકો માટે માત્ર અત્યંત સૂક્ષ્મ લિંગ જ શ્રેષ્ઠ માનવામાં આવે છે.

વિભૂત્યભ્યર્ચનં કુર્યાદ્વિભૂતિં ચ નિવેદયેત્ પૂજાં કૃત્વા તથા લિંગંશિરસાધારયેત્સદા

એવા લોકોએ વિભૂતિથી પૂજા કરવી અને વિભૂતિનું પણ નૈવેદ્ય આપવું; પૂજા કર્યા પછી હંમેશા લિંગને પોતાના માથા પર ધારણ કરવું.

સૂતસૂતમહાભાગવ્યાસશિષ્યનમોસ્તુતે તદેવવ્યાસતોબ્રૂહિભસ્મમાહાત્મ્યમુત્તમમ્

હે સુતજી, મહાન ભાગ્યશાળી વ્યાસમુનિના શિષ્ય, તમને વંદન છે; કૃપા કરીને વ્યાસજી પાસેથી સાંભળેલી વિભૂતિની મહિમા અમને કહો.

તથા રુદ્રાક્ષમાહાત્મ્યં નામ માહાત્મ્યમુત્તમમ્ ત્રિતયં બ્રૂહિસુપ્રીત્યામમાનંદયચેતસમ્

એ જ રીતે, રુદ્રાક્ષની મહિમા પણ, જે ઉત્તમ કહેવાય છે, એ ત્રણેય મહિમા આનંદથી ભરેલા મનવાળા ભક્તો માટે કહો.

સાધુપૃષ્ટંભવદ્ભિશ્ચલોકાનાંહિતકારકમ્ ભવંતોવૈમહાધન્યાઃ પવિત્રાઃ કુલભૂષણાઃ

સારા લોકો દ્વારા પૂછવામાં આવેલો પ્રશ્ન છે, જે જગતનું કલ્યાણ કરે છે. તમે ખરેખર મહાભાગ્યશાળી, પવિત્ર અને તમારા કુળના ગૌરવ છો.

યેષાંચૈવશિવઃસાક્ષાદ્દૈવતંપરમંશુભમ્ સદાશિવકથાલોકેવલ્લભાભવતાં સદા

જેઓ માટે શિવજી જ પરમ અને શુભ દેવતા છે, એવા લોકો માટે સદા શિવજીની કથાઓ પ્રિય રહે છે.

તેધન્યાશ્ચકૃતાર્થાશ્ચસફલંદેહધારણમ્ ઉદ્ધૃતઞ્ચકુલંતેષાંયેશિવંસમુપાસતે

આવા લોકો ધન્ય છે, સફળ છે; તેમનું માનવ જીવન ફળદાયી બની ગયું છે. જે શિવજીની ઉપાસના કરે છે, તેમનું કુળ પણ ઉન્નત થાય છે.

મુખેયસ્યશિવનામસદાશિવશિવેતિચ પાપાનિનસ્પૃશંત્યેવખદિરાંગારંકયથા

જેનાં મુખ પર હંમેશા 'શિવ', 'સદાશિવ', 'શિવે' જેવા નામો રહે છે, તેમને પાપ સ્પર્શતું નથી, જેમ ખદીર વૃક્ષને કાળું કોયલું લાગતું નથી.

શ્રીશિવાયનમસ્તુભ્યંમુખંવ્યાહરતેયદા તન્મુખંપાવનંતીર્થંસર્વપાપવિનાશનમ્

હે શ્રીશિવાયન, તમને વંદન છે; જ્યારે તમારું મુખ એ નામ ઉચ્ચારે છે, ત્યારે એ મુખ પવિત્ર તીર્થ બની જાય છે અને સર્વ પાપ નાશ કરે છે.