શિવપુરાણમ્

અજ્ઞાનાદ્યદિવાજ્ઞાનાજ્જપ પૂજાદિકં મયા કૃતં તદસ્તુસફલંકૃપયાતવશંકર

હે શંકર, જ્ઞાનથી કે અજ્ઞાનથી મેં જે જાપ, પૂજા વગેરે કર્યું છે, તે બધું તારી કૃપાથી ફળદાયી થાઓ.

અહંપાપીમહાનદ્યપાવનશ્ચભવાન્મહાન્ ઇતિવિજ્ઞાયગૌરીશયદિચ્છસિતથાકુરુ

હું મોટો પાપી છું અને તું મહાન પવિત્રકર્તા છે; હે ગૌરીશ, આ જાણીને, તારી જે ઈચ્છા હોય તે કર.

વેદૈઃ પુરાણૈઃ સિદ્ધાન્તૈરૃષિભિર્વિવિધૈરપિ નજ્ઞાતોસિમહાદેવકુતોહંત્વંમહાશિવ

વેદ, પુરાણ, સિદ્ધાંત કે અનેક ઋષિઓ દ્વારા પણ તું જાણી શકાયો નથી; હે મહાદેવ, હું તને કેવી રીતે ઓળખી શકું, હે મહાશિવ?

યથા તથા ત્વદીયોસ્મિ સર્વભાવૈર્મહેશ્વર રક્ષણીયસ્ત્વયાહં વૈ પ્રસીદ પરમેશ્વર

હું જેવો પણ હોઉં, સર્વ રીતે તારો છું, હે મહેશ્વર; તારે મને રક્ષવું જોઈએ—હે પરમેશ્વર, કૃપા કર.

ઇત્યેવં ચાક્ષતાન્પુષ્પાનારોપ્ય ચ શિવોપરિ પ્રણમેદ્ભક્તિતશ્શંભું સાષ્ટાંગં વિધિવન્મુને

આ રીતે તાજા ફૂલો શિવપર ધરાવી, ભક્તિપૂર્વક શંભુને સંપૂર્ણ દંડવત્ પ્રણામ કરવો, નિયમ મુજબ, હે મુનિ.

તતઃ પ્રદક્ષિણાં કુર્યાદ્યથોક્તવિધિના સુધીઃ પુનઃ સ્તુવીત દેવેશં સ્તુતિભિઃ શ્રદ્ધયાન્વિતઃ

પછી વિધિ પ્રમાણે પ્રદક્ષિણા કરવી, અને ફરીથી શ્રદ્ધાપૂર્વક સ્તોત્રો વડે દેવોના દેવની સ્તુતિ કરવી.

તતો ગલરવંકૃત્વા પ્રણમેચ્છુચિનમ્રધીઃ કુર્યાદ્વિજ્ઞપ્તિમાદૃત્ય વિસર્જનમથાચરેત્

પછી ગળામાં ધ્વનિ કરીને, શુદ્ધ મનથી પ્રણામ કરવો, આદરપૂર્વક વિનંતી કરી, પછી વિસર્જન કરવું.

ઇત્યુક્તા મુનિશાર્દૂલાઃ પાર્થિવાર્ચા વિધાનતઃ ભુક્તિદામુક્તિદાચૈવશિવભક્તિવિવર્ધિની

મુનિશ્રેષ્ઠો, જેમ તમે પૂછ્યું તેમ, નિયમ પ્રમાણે માટીના રૂપથી કરેલી પૂજા ભોગ અને મોક્ષ આપે છે અને શિવભક્તિ વધારતી પણ છે.

ઇત્યધ્યાયંસુચિત્તેનયઃપઠેચ્છૃણુયાદપિ સર્વપાપવિશુદ્ધાત્માસર્વાન્કામાનવાપ્નુયાત્

જે કોઈ શુદ્ધ મનથી આ અધ્યાયને વાંચે, બોલે કે સાંભળે, તે બધા પાપોથી શુદ્ધ થઈ જાય છે અને પોતાની તમામ ઈચ્છાઓ પૂરી કરી શકે છે.

આયુરાયોગ્યદંચૈવયશસ્યંસ્વર્ગ્યમેવચ પુત્રપૌત્રાદિસુખદમાખ્યાનમિદમુત્તમમ્

આ ઉત્તમ કથા લાંબી આયુષ્ય, આરોગ્ય, યશ, સ્વર્ગ અને પુત્ર-પૌત્રાદિ સુખ આપે છે.

સમ્યગુક્તંત્વયાતાતપાર્થિવાર્ચાવિધાનકમ્

પિતાશ્રી, તમે માટીના રૂપથી પૂજાના વિધિ વિશે યોગ્ય રીતે કહ્યું છે.

કામનાભેદમાશ્રિત્યસંખ્યાંબ્રૂહિવિધાનતઃ શિવપાર્થિવલિંગાનાં કૃપયાદીનવત્સલ

દયાળુ મહારાજ, હવે કૃપા કરીને અલગ અલગ ઈચ્છા પ્રમાણે શિવના માટીના લિંગોની સંખ્યા વિગતે કહો.

શૃણુધ્વમૃષયઃ સર્વેપાર્થિવાર્ચાવિધાનકમ્ યસ્યાનુષ્ઠાનમાત્રેણકૃતકૃત્યોભવેન્નરઃ

હવે બધા ઋષિઓ, તમે સાંભળો કે માટીના રૂપથી પૂજાનો વિધિ શું છે, જેના માત્ર કરવાથી મનુષ્યનું જીવન સફળ બની જાય છે.

અકૃત્વા પાર્થિવં લિંગં યોન્યદેવંપ્રપૂજયેત્ વૃથાભવતિસાપૂજાદમદાનાદિકંવૃથા

જો કોઈ માટીનું લિંગ બનાવીને પૂજા ન કરે અને બીજું જ સ્વરૂપ પૂજે, તો એ પૂજા વ્યર્થ છે, જેમ દાન વગેરે પણ વ્યર્થ છે.

સંખ્યાપાર્થિવલિંગાનાંયથાકામંનિગદ્યતે સંખ્યાસદ્યોમુનિશ્રેષ્ઠનિશ્ચયેનફલપ્રદા

માટીના લિંગોની સંખ્યા ઈચ્છા પ્રમાણે કહેવામાં આવી છે; મુનિશ્રેષ્ઠ, નિશ્ચયપૂર્વક જે સંખ્યા પ્રમાણે પૂજા થાય છે, એ પ્રમાણે ફળ મળે છે.

પ્રથમાવાહનંતત્રપ્રતિષ્ઠાપૂજનંપૃથક્ લિંગાકારંસમંતત્રસર્વંજ્ઞેયંપૃથક્પૃથક્

પ્રથમ આવાહન, પછી અલગથી સ્થાપના અને પૂજા થાય છે; દરેક વખતે લિંગનું સ્વરૂપ સ્પષ્ટ રીતે જાણી લેવું જોઈએ.

વિદ્યાર્થીપુરુષઃપ્રીત્યાસહસ્રમિતપાર્થિવમ્ પૂજયેચ્છિવલિંગંહિનિશ્ચયાત્તત્ફલપ્રદમ્

જેને જ્ઞાન મેળવવું હોય, એ ભક્તિપૂર્વક હજાર માટીના શિવલિંગોની પૂજા કરે; નિશ્ચિતપણે તેને ઈચ્છિત ફળ મળે છે.

નરઃપાર્થિવલિંગાનાંધનાર્થીચતદર્ધકમ્ પુત્રાર્થીસાર્ધસાહસ્રંવસ્ત્રાર્થીશતપઞ્ચક્રમ્

જેને ધન જોઈએ, એ અડધી સંખ્યા લિંગોની પૂજા કરે; પુત્ર માટે એક હજાર પાંચસો અને વસ્ત્ર માટે એકસો પાંચ લિંગોની પૂજા કરવી.

મોક્ષાર્થીકોટિગુણિતંભૂકામશ્ચસહસ્રકમ્ દયાર્થીચત્રિસાહસ્રંતીર્થાર્થીદ્વિસહસ્રકમ્

મોક્ષની ઈચ્છા હોય તો કરોડગણું લિંગ પૂજવું; જમીન માટે હજાર, દયા માટે ત્રણ હજાર અને તીર્થ માટે બે હજાર લિંગોની પૂજા કરવી.

સુહૃત્કામીત્રિસાહસ્રંવશ્યાર્થીશતમષ્ટકમ્ મારણાર્થીસપ્તશતંમોહનાર્થીશતાષ્ટકમ્

મિત્રતા માટે ત્રણ હજાર, વશીકરણ માટે એકસો આઠ, મરણ માટે સાતસો અને મોહન માટે પણ એકસો આઠ લિંગોની પૂજા કરવી.

ઉચ્ચાટનપરશ્ચૈવસહસ્રંચયથોક્તતઃ સ્તંભનાર્થીસહસ્રંતુદ્વેષણાર્થી તદર્ધકમ્

ઉચ્ચાટન માટે હજાર, સ્થંભન માટે પણ હજાર અને દ્વેષ માટે અડધા લિંગોની પૂજા કરવી.

નિગડાન્મુક્તિકામસ્તુસહસ્રંસર્ધમુત્તમમ્ મહારાજભયેપઞ્ચશતંજ્ઞેયંવિચક્ષણૈઃ

બાંધમાંથી મુક્તિ માટે એક હજાર પાંચસો લિંગ અને મહારાજના ભયમાં પાંચસો લિંગોની પૂજા કરવી, એમ વિવેકી લોકો જાણે છે.

ચૌરાદિસંકટેજ્ઞેયંપાર્થિવાનાંશતદ્વયમ્ ડાકિન્યાદિભયેપઞ્ચશતમુક્તંજપાર્થિવમ્

ચોર વગેરેના ભયમાં બે સો લિંગ અને ડાકિની વગેરેના ભયમાં પાંચસો માટીના લિંગોની પૂજા કરવી.

દારિદ્ર્યેપઞ્ચસાહસ્રમયુતંસર્વકામદમ્ અથનિત્યવિધિંવક્ષ્યેશૃણુધ્વંમુનિસત્તમાઃ

ગરીબીમાં પાંચ હજાર લિંગ અને દસ હજાર લિંગોની પૂજા કરવાથી સર્વ ઈચ્છાઓ પૂર્ણ થાય છે. હવે હું નિયમિત વિધિ કહું છું, મુનિશ્રેષ્ઠો, તમે સાંભળો.

એકંપાપહરંપ્રોક્તંદ્વિલિંગંચાર્થસિદ્ધિદમ્ ત્રિલિંગંસર્વકામાનાંકારણંપરમીરિતમ્

એક લિંગ પાપ દૂર કરે છે, બે લિંગ ઈચ્છિત ફળ આપે છે અને ત્રણ લિંગ સર્વ ઈચ્છાઓનું મુખ્ય કારણ કહેવાયું છે.

ઉત્તરોત્તરમેવંસ્યાત્પૂર્વોક્તગણાનાવિધિ મતાંતરમથોવક્ષ્યેસંખ્યાયાંમુનિભેદતઃ

આ રીતે, એક પછી એક સંખ્યા પહેલાં જે કહેલી છે એ પ્રમાણે જ છે; હવે હું મુનિઓના ભેદ પ્રમાણે સંખ્યાની બીજી રીત સમજાવું છું.

લિંગાનામયુતંકૃત્વાપાર્થિવાનાંસુબુદ્ધિમાન્ નિર્ભયોહિભવેન્નૂનંમહારાજભયંહરેત્

જે બુદ્ધિશાળી વ્યક્તિ દસ હજાર માટીના લિંગ બનાવે છે, એ નિર્ભય બની જાય છે, રાજાનો ભય પણ દૂર થઈ જાય છે.

કારાગૃહાદિમુક્ત્યર્થમયુતંકારયેદ્બુધઃ ડાકિન્યાદિભયેસપ્તસહસ્રંકારયેત્તથા

કેદખાનાં વગેરેમાંથી મુક્તિ માટે બુદ્ધિમાન વ્યક્તિએ દસ હજાર લિંગ બનાવવું જોઈએ; ડાકિની વગેરેના ભય માટે સાત હજાર લિંગ બનાવવું જોઈએ.

સહસ્રાણિપઞ્ચપઞ્ચાશદપુત્રઃપ્રકારયેત્ લિંગાનામયુતેનૈવકન્યકાસંતતિંલભેત્

પુત્રની ઇચ્છા હોય તો પચાસ હજાર લિંગ બનાવવું જોઈએ; દસ હજાર લિંગ બનાવવાથી પુત્રીની વંશ મળે છે.