શિવપુરાણમ્

યથાપુરીષુસર્વાસુકાશીશ્રેષ્ઠતમાસ્મૃતા તથાસર્વેષુલિંગેષુપાર્થિવંશ્રેષ્ઠમુચ્યતે

જેમ બધી નગરીઓમાં કાશી શ્રેષ્ઠ માનવામાં આવે છે, તેમ બધા લિંગોમાં પૃથ્વીથી બનેલું લિંગ સર્વોપરી કહેવાય છે.

યથાવ્રતેષુસર્વેષુશિવરાત્રિવ્રતંપરમ્ તથાસર્વેષુલિંગેષુપાર્થિવંશ્રેષ્થમુચ્યતે

જેમ બધા વ્રતોમાં મહાશિવરાત્રીનું વ્રત સર્વોચ્ચ માનવામાં આવે છે, તેમ બધા લિંગોમાં પૃથ્વીથી બનેલું લિંગ શ્રેષ્ઠ કહેવાય છે.

યથાદેવીષુસર્વાસુશૈવીશક્તિઃ પરાસ્મૃતા તથા સર્વેષુ લિંગેષુ પાર્થિવં શ્રેષ્ઠમુચ્યતે

જેમ બધી દેવીમાં શૈવ શક્તિ સર્વોચ્ચ માનવામાં આવે છે, તેમ બધા લિંગોમાં પૃથ્વીથી બનેલું લિંગ શ્રેષ્ઠ કહેવાય છે.

પ્રકૃત્યપાર્થિવંલિંગંયોન્યદેવંપ્રપૂજયેત્ વૃથા ભવતિ સા પૂજા સ્નાનદાનાદિકંવૃથા

જે વ્યક્તિ સ્વભાવથી પૃથ્વીથી ન બનેલું લિંગ પૂજે છે, તેની પૂજા વ્યર્થ જાય છે; એ જ રીતે સ્નાન, દાન વગેરે પણ નિષ્ફળ થાય છે.

પાર્થિવારાધનંપુણ્યંધન્યમાયુર્વિવર્ધનમ્ તુષ્ટિદંપુષ્ટિદંશ્રીદંકાર્યંસાધકસત્તમૈઃ

પૃથ્વીથી બનેલા લિંગની પૂજા પુણ્યદાયી, ધન્ય અને આયુષ્ય વધારનાર છે; એથી સંતોષ, તંદુરસ્તી અને વૈભવ મળે છે, અને શ્રેષ્ઠ સાધકોએ એ કરવી જોઈએ.

યથાલબ્ધોપચારૈશ્ચભક્ત્યા શ્રદ્ધાસમન્વિતઃ પૂજયેત્પાર્થિવં લિંગં સર્વકામાર્થસિદ્ધિદમ્

જેને જે ઉપચાર મળે છે, તે ભક્તિ અને શ્રદ્ધાથી પૃથ્વીથી બનેલું લિંગ પૂજે, તેને સર્વ ઈચ્છાઓ અને લાભો મળે છે.

યઃકૃત્વાપાર્થિવંલિંગેપૂજયેચ્છુભવેદિકમ્ ઇહૈવધનવાઞ્છ્રીમાનંતેરુદ્રોભિજાયતે

જે શુભ વેદિક પર પૃથ્વીથી બનેલું લિંગ બનાવી તેની પૂજા કરે છે, એ અહીં ધનવાન અને વૈભવી બને છે અને પછી રુદ્ર રૂપે જન્મે છે.

ત્રિસંધ્યંયોર્ચયંલ્લિંગંકૃત્વાબિલ્વેનપાર્થિવમ્ દશૈકાદશકંયાવત્તસ્યપુણ્યફલંશૃણુ

જે વ્યક્તિ ત્રણ સંધ્યાએ પૃથ્વીથી બનેલા લિંગની બિલ્વપત્રથી પૂજા કરે છે, એ દસ કે અગિયાર વાર કરે તો તેનું પુણ્યફળ સાંભળ.

અનેનૈવ સ્વદેહેન રુદ્રલોકેમહીયતે પાપહં સર્વમર્ત્યાનાં દર્શનાત્સ્પર્શનાદપિ

આ શરીરથી જ રુદ્રલોકમાં મહાનતા મળે છે; એ લિંગના દર્શન કે સ્પર્શથી જ સર્વ પાપો નાશ પામે છે.

જીવન્મુક્તઃ સવૈજ્ઞાનીશિવ એવ ન સંશયઃ તસ્યદર્શનમાત્રેણભુક્તિર્મુક્તિશ્ચ જાયતે

એ જીવિતે મુક્ત અને જ્ઞાનવાન બની શિવરૂપ થાય છે—આમાં કોઈ સંશય નથી; માત્ર તેના દર્શનથી ભોગ અને મોક્ષ બંને મળે છે.

શિવં યઃ પૂજયેન્નિત્યં કૃત્વાલિંગં તુ પાર્થિવમ્ યાવજ્જીવનપર્યંતં સ યાતિ શિવમન્દિરમ્

જે વ્યક્તિ જીવનભર પૃથ્વીથી બનેલું લિંગ બનાવી રોજ શિવની પૂજા કરે છે, તે મૃત્યુ પછી શિવના ધામે જાય છે.

મૃડેનાપ્રમિતાન્વર્ષાઞ્છિવલોકેહિ તિષ્ઠતિ સકામઃ પુનરાગત્ય રાજેન્દ્રોભારતેભવેત્

માટીના લિંગથી તે શિવલોકમાં અનંત વર્ષો સુધી ઈચ્છિત સુખ ભોગવે છે અને પછી ફરી ભારતમાં રાજા બને છે.

નિષ્કામઃ પૂજયેન્નિત્યં પાર્થિવંલિંગમુત્તમમ્ શિવલોકે સદા તિષ્ઠેત્તતઃ સાયુજ્યમાપ્નુયાત્

જે નિષ્કામપણે રોજ શ્રેષ્ઠ પૃથ્વી લિંગની પૂજા કરે છે, તે હંમેશા શિવલોકમાં રહે છે અને અંતે શિવ સાથે એકરૂપ થાય છે.

પાર્થિવં શિવલિંગં ચ વિપ્રો યદિ ન પૂજયેત્ સયાતિનરકંઘોરંશૂલપ્રોતં સુદારુણમ્

જો બ્રાહ્મણ પૃથ્વીથી બનેલા શિવલિંગની પૂજા નથી કરતો, તો તે ભયાનક નરકમાં જાય છે, જ્યાં તેને ભાલાથી ભેદવામાં આવે છે.

યથાકથંચિદ્વિધિનારમ્યં લિંગં પ્રકારયેત્ પઞ્ચસૂત્રવિધાનાં ચ પાર્થિવેન વિચારયેત્

જે રીતે પણ નિયમ પ્રમાણે સુંદર લિંગ બનાવવું, અને પૃથ્વીથી પાંચ રીતના વિધાનથી તેનું ધ્યાન કરવું.

અખણ્ડંતદ્ધિકર્તવ્યંનવિખણ્ડંપ્રકારયેત્ દ્વિખણ્ડંતુપ્રકુર્વાણોનૈવપૂજાફલંલભેત્

જે પૂર્ણ હોય તે જ બનાવવું અને કદીયે બે ભાગમાં ન વહેંચવું. જે વ્યક્તિ બે ભાગમાં વહેંચે છે, તેને પૂજાનું ફળ મળતું નથી.

રત્નજં હેમજં લિંગં પારદં સ્ફાટિકં તથા પાર્થિવં પુષ્પરાગોત્થમખંડં તુ પ્રકારયેત્

રત્ન, સોનું, પારો, સ્ફટિક, માટી, ફૂલ કે રત્નમાંથી બનેલું લિંગ હંમેશા પૂર્ણ બનાવવું જોઈએ.

અખંડં તુ ચરં લિંગંદ્વિખંડમચરં સ્મૃતમ્ ખંડાખંડવિચારોયં સચરાચરયોઃ સ્મૃતઃ

ચાલતું લિંગ પૂર્ણ ગણાય છે અને અચળ લિંગ બે ભાગનું માનવામાં આવે છે. ચાલતું અને અચળ બંનેમાં પૂર્ણ અને અધૂરી સ્થિતિનું વિચારણું કહેવાયું છે.

વેદિકાતુમહાવિદ્યાલિંગંદેવો મહેશ્વરઃ અતો હિ સ્થાવરેલિંગે સ્મૃતાશ્રેષ્ઠાદિખંડિતા

મહાદેવજી યજ્ઞવેદિકા અને મહા વિદ્યા સ્વરૂપ છે. એટલે અચળ લિંગોમાં જે બે ભાગમાં વહેંચાયેલું હોય તે શ્રેષ્ઠ માનવામાં આવે છે.

દ્વિખંડંસ્થાવરંલિંગંકર્તવ્યંહિવિધાનતઃ અખંડંજંગમંપ્રોક્તંશૈવસિદ્ધાન્તવેદિભિઃ

નિયમ પ્રમાણે અચળ લિંગ બે ભાગમાં બનાવવું જોઈએ અને ચાલતું લિંગ પૂર્ણ હોવું જોઈએ, એવું શૈવ માર્ગના જાણકારો કહે છે.

દ્વિખંડંતુચરાંલિંગંકુર્વન્ત્યજ્ઞાનમોહિતાઃ નૈવસિદ્ધાન્તવેત્તારો મુનયઃ શાસ્ત્રકોવિદાઃ

જે લોકો ચાલતું લિંગ બે ભાગમાં બનાવે છે, તેઓ અજ્ઞાનથી ભ્રમિત છે; શાસ્ત્રના જાણકાર ઋષિઓ અને સિદ્ધાંતોના પંડિતો આવું કદી નથી કરતા.

અખંડંસ્થાવરંલિંગંદ્વિખંડંચરમેવચ યેકુર્વન્તિનરામૂઢાનપૂજાફલભાગિનઃ

જે લોકો અચળ લિંગ પૂર્ણ અને ચાલતું લિંગ બે ભાગમાં બનાવે છે, તેઓ મૂર્ખ નથી અને તેમને પૂજાનું ફળ મળે છે.

તસ્માચ્છાસ્ત્રોક્તવિધિના અખંડંચરસંજ્ઞકમ્ દ્વિખંડં સ્થાવરં લિંગં કર્તવ્યં પરયા મુદા

માટે, શાસ્ત્રોક્ત રીત પ્રમાણે, ચાલતું લિંગ પૂર્ણ અને અચળ લિંગ બે ભાગમાં આનંદપૂર્વક બનાવવું જોઈએ.

અખંડે તુ ચરે પૂજાસમ્પૂર્ણફલદાયિની દ્વિખંડે તુ ચરે પૂજામહાહાનિપ્રદા સ્મૃતા

પૂર્ણ ચાલતા લિંગની પૂજા પૂર્ણ ફળ આપતી છે; જ્યારે બે ભાગના ચાલતા લિંગની પૂજા મહાન નુકસાન લાવે છે.

અખંડે સ્થાવરે પૂજા ન કામફલદાયિની પ્રત્યવાયકરીનિત્યમિત્યુક્તંશાસ્ત્રવેદિભિઃ

પૂર્ણ અચળ લિંગની પૂજા ઇચ્છિત ફળ આપતી નથી; શાસ્ત્રના જાણકારો કહે છે કે એ હંમેશા વિઘ્ન લાવે છે.

અથ વૈદિકભક્તાનાં પાર્થિવાર્ચાં નિગદ્યતે વૈદિકેનૈવમાર્ગેણભુક્તિમુક્તિપ્રદાયિની

હવે વૈદિક ભક્તો માટે માટીના લિંગની પૂજાની વિધિ કહેવામાં આવે છે; વૈદિક માર્ગે ચાલવાથી ભોગ અને મોક્ષ બંને મળે છે.

સૂત્રોક્તવિધિનાસ્નાત્વાસંધ્યાં કૃત્વા યથાવિધિ બ્રહ્મયજ્ઞંવિધાયાદૌતતસ્તર્પણમાચરેત્

સૂત્રોમાં જણાવેલી રીત પ્રમાણે સ્નાન કરી, સંધ્યા કરી અને બ્રહ્મયજ્ઞ પૂર્ણ કરીને પછી તર્પણ કરવું જોઈએ.

શિવસ્મરણપૂર્વં હિ ભસ્મરુદ્રાક્ષધારકઃ

શિવજીનું સ્મરણ કરતા પહેલા, ભસ્મ અને રુદ્રાક્ષ ધારણ કરવી જોઈએ.

વેદોક્તાવિધિના સમ્યક્સંપૂર્ણફલસિદ્ધયે પૂજયેત્પરયાભક્ત્યાપાર્થિવંલિંગમુત્તમમ્

વેદોમાં જણાવેલી રીત પ્રમાણે, પૂર્ણ ફળ મેળવવા માટે, શ્રદ્ધાથી શ્રેષ્ઠ માટીના લિંગની પૂજા કરવી જોઈએ.