શિવપુરાણમ્

मुनयः शंसितात्मनस्सत्यव्रतपरायणाः महौजसो महाभागा महासत्रं वितेनिरे

ત્યાં આત્માને સંયમમાં રાખનારા, સત્ય અને પ્રતિજ્ઞા માટે સમર્પિત, મહાન તપશ્ચર્યા અને પુણ્યવાળા ઋષિઓએ એક વિશાળ યજ્ઞ આરંભ્યો.

तत्र सत्रं समाकर्ण्य व्यासशिष्यो महामुनिः आजगाम मुनीन्द्रष्टुं सूतः पौराणिकोत्तमः

આ યજ્ઞના સમાચાર સાંભળી, વ્યાસજીના શિષ્ય અને પુરાણકથાના શ્રેષ્ઠ વિદ્વાન સૂતજી, મહાન ઋષિ, ત્યાં મુખ્ય ઋષિઓના દર્શન માટે આવ્યા.

तं दृष्ट्वा सूतमायांतं हर्षिता मुनयस्तदा चेतसा सुप्रसन्नेन पूजां चक्रुर्यथाविधि

સૂતજીને આવતાં જોઈને, ઋષિઓ ખૂબ આનંદિત મનથી, યોગ્ય રીતથી તેમનું પૂજન કર્યું.

ततो विनयसंयुक्ता प्रोचुः सांजलयश्चते सुप्रसन्ना महात्मानः स्तुतिं कृत्वायथाविधि

પછી, વિનમ્રતાથી, હાથ જોડીને, તે મહાન આત્માઓએ આનંદપૂર્વક તમને યોગ્ય રીતે સ્તુતિ કરી.

रोमहर्षण सर्वज्ञ भवान् वै भाग्यगौरवात् पुराणविद्यामखिलां व्यासात्प्रत्यर्थमीयिवान्

હે રોમહર્ષણ, સર્વજ્ઞ, તમારા પુણ્યના બલથી, તમે વ્યાસજી પાસેથી તમામ પુરાણજ્ઞાન પ્રાપ્ત કર્યું છે.

तस्मादाश्चर्यभूतानां कथानां त्वं हि भाजनम् रत्नानामुरुसाराणां रत्नाकर इवार्णवः

તેથી, તમે અદ્ભુત કથાઓના ખજાનાં છો, જેમ સમુદ્રમાં અનેક અમૂલ્ય રત્નો રહેલા હોય છે.

यच्च भूतं च भव्यं च यच्चान्यद्वस्तु वर्तते न त्वया ऽविदितं किंचित्त्रिषु लोकेषु विद्यते

ભૂતકાળમાં શું થયું, ભવિષ્યમાં શું થશે અને જે કંઈ પણ ત્રણેય લોકમાં છે—તમને કશું અજાણ નથી.

त्वं मद्दिष्टवशादस्य दर्शनार्थमिहागतः कुर्वन्किमपि नः श्रेयो न वृथा गंतुमर्हसि

તમે મારા ભાગ્યના કારણે અહીં અમારા દર્શન માટે આવ્યા છો; કૃપા કરીને અમારું કલ્યાણ કરો—તમારો આવવો વ્યર્થ ન જાય.

तत्त्वं श्रुतं स्म नः सर्वं पूर्वमेव शुभाशुभम् न तृप्तिमधिगच्छामः श्रवणेच्छा मुहुर्मुहुः

સારા કે ખરાબ, બધા તત્વો આપણે પહેલા પણ તમારી પાસેથી સાંભળ્યા છે, છતાં અમને સંતોષ થતો નથી—ફરી ફરી સાંભળવાની ઇચ્છા થાય છે.

इदानीमेकमेवास्ति श्रोतव्यं सूत सन्मते तद्रहस्यमपि ब्रूहि यदि ते ऽनुग्रहो भवेत्

હવે, હે વિદ્વાન સૂતજી, એક જ વાત છે જે સાંભળવાની છે; જો તમારી કૃપા હોય તો એ રહસ્ય પણ અમને કહો.

प्राप्ते कलियुगे घोरे नराः पुण्यविवर्जिताः दुराचाररताः सर्वे सत्यवार्तापराङ्मुखाः

જ્યારે ભયાનક કળિયુગ આવે છે, ત્યારે લોકો પુણ્યથી વંચિત, દુશ્ચરિત્રમાં મગ્ન અને સત્યથી મુખ ફેરવી લે છે.

परापवादनिरताः परद्रव्याभिलाषिणः परस्त्रीसक्तमनसः परहिंसापरायणाः

અન્યની નinda કરવી, પરધનની ઇચ્છા, પરસ્ત્રીમાં મન લગાડવું અને બીજાને દુઃખ આપવું—આ બધામાં મગ્ન રહે છે.

देहात्मदृष्टया मूढा नास्तिकाः पशुबुद्धयः मातृपितृकृतद्वेषाः स्त्रीदेवाः कामकिंकराः

શરીર જ આત્મા છે એવું માનનારા, મૂર્ખ, નાસ્તિક, પશુ જેવા મનવાળા, માતા-પિતાનો દ્વેષ કરનારા, સ્ત્રી અને દેવોની પૂજા કરનારા, કામના દાસ બનેલા હોય છે.

विप्रा लोभग्रहग्रस्ता वेदविक्रयजीविनः धनार्जनार्थमभ्यस्तविद्या मदविमोहिताः

બ્રાહ્મણો લોભ અને મોહમાં ફસાયેલા, વેદ વેચીને જીવિકા ચલાવનારા, ધન માટે જ શિક્ષા લેતા અને મદમાં ચૂર રહે છે.

त्यक्तस्वजातिकर्माणः प्राय्हशःपरवंचकाः त्रिकालसंध्यया हीना ब्रह्मबोधविवर्जिताः

પોતાના વર્ણના કર્મો છોડીને, મોટાભાગે બીજાને છેતરતા, ત્રણ સંધ્યાનો ત્યાગ કરનારા અને બ્રહ્મજ્ઞાનથી વંચિત રહે છે.

अदयाः पंडितंमन्यास्स्वाचारव्रतलोपकाः कृष्युद्यमरताः क्रूरस्वभावा मलिनाशयाः

દયાવિહિન, પોતાને પંડિત માનનારા, પોતાના આચાર અને વ્રતનો ત્યાગ કરનારા, ખેતીમાં મગ્ન, ક્રૂર સ્વભાવ અને અશુદ્ધ મનવાળા હોય છે.

क्षत्रियाश्च तथा सर्वे स्वधर्मत्यागशीलिनः असत्संगाः पापरता व्यभिचारपरायणाः

એ જ રીતે બધા ક્ષત્રિય પણ પોતાના ધર્મનો ત્યાગ કરી, દુષ્ટોની સંગત, પાપમાં મગ્ન અને વ્યભિચારમાં રત રહે છે.

अशूरा अरणप्रीताः पलायनपरायणाः कुचौरवृत्तयः शूद्राः कामकिंकरचेतसः

એ લોકો બહાદુર નથી, જંગલમાં આનંદ મેળવે છે, ભાગી જવાની વૃત્તિ ધરાવે છે, નાના ચોર જેવી જીંદગી જીવે છે અને તેમનું મન ઇચ્છાઓનું દાસ બનેલું છે.

शस्त्रास्त्रविद्यया हीना धेनुविप्रावनोज्झिताः शरण्यावनहीनाश्च कामिन्यूतिमृगास्सदा

એ લોકો શસ્ત્રો અને अस्त્રોનું જ્ઞાન ગુમાવી બેઠા છે, ગાય અને બ્રાહ્મણોને છોડીને રહે છે, તેમને કોઈ આશરો કે રક્ષણ મળતું નથી અને તેઓ હંમેશા કામના પાછળ દોડતા હરણ જેવા છે.

प्रजापालनसद्धर्मविहीना भोगतत्पराः प्रजासंहारका दुष्टा जीवहिंसाकरा मुदा

સાચા શાસન અને સદાચાર વિના, એ લોકો ભોગવિલાસમાં મગ્ન છે, દુષ્ટ અને પ્રજાનો નાશ કરે છે, અને જીવજંતુઓને મારવામાં આનંદ અનુભવે છે.

वैश्याः संस्कारहीनास्ते स्वधर्मत्यागशीलिनः कुपथाः स्वार्जनरतास्तुलाकर्मकुवृत्तयः

વૈશ્યો યોગ્ય સંસ્કાર વગર છે, પોતાના ધર્મને છોડવામાં વૃત્તિ ધરાવે છે, ખોટા રસ્તે ચાલે છે, પોતાનાં ફાયદામાં જ લાગેલા છે અને તોલમાં અને વ્યવહારમાં છેતરપિંડી કરે છે.

गुरुदेवद्विजातीनां भक्तिहीनाः कुबुद्धयः अभोजितद्विजाः प्रायः कृपणा बद्धमुष्टयः

ગુરુ, દેવ અને દ્વિજોમાં ભક્તિ નથી, ખોટી બુદ્ધિ ધરાવે છે, મોટાભાગે બ્રાહ્મણોને ભોજન આપતા નથી, અને બહુ કંજુષ અને મુંઠીચાંપ છે.

कामिनीजारभावेषु सुरता मलिनाशयाः लोभमोहविचेतस्काः पूर्तादिसुवृषोज्झिताः

કામિની સાથે પરસ્ત્રી સંબંધમાં રહે છે, સુખભોગમાં મન અશુદ્ધ છે, લોભ અને મોહથી ભટકી ગયેલા છે, અને પુણ્યકર્મો તથા દાનકર્મો છોડી દીધા છે.

तद्वच्छूद्राश्च ये केचिद्ब्राह्मणाचारतत्पराः उज्ज्वलाकृतयो मूढाः स्वधर्मत्यागशीलिनः

એ જ રીતે, કેટલાક શૂદ્રો બ્રાહ્મણોની જેમ વર્તન કરે છે, દેખાવમાં તેજસ્વી લાગે છે પણ મૂર્ખ છે અને પોતાના ધર્મને છોડવામાં વૃત્તિ ધરાવે છે.

कर्तारस्तपसां भूयो द्विजतेजोपहारकाः शिश्वल्पमृत्युकाराश्च मंत्रोच्चारपरायणाः

એ લોકો તપ કરે છે પણ દ્વિજોના તેજને ઘટાડે છે, બાળકોના અકાળ મરણનું કારણ બને છે અને મંત્રોચ્ચાર કરવામાં જ લાગેલા રહે છે.

शीलिग्रामशिलादीनां पूजकाहोमतत्पराः प्रतिकूलविचाराश्च कुटिला द्विजदूषकाः

શિલા, ગ્રામદેવતા વગેરેની પૂજા કરે છે, હવનમાં તત્પર છે, વિપરીત વિચારો ધરાવે છે, વાંકાચાળા છે અને દ્વિજોની નિંદા કરે છે.

धनवंतः कुकर्माणो विद्यावन्तो विवादिनः आख्यायोपासना धर्मवक्तारो धर्मलोपकाः

ધનવાન છે પણ દુષ્કર્મ કરે છે, વિદ્વાન છે પણ ઝઘડાળુ છે, ધર્મની વાર્તા અને ઉપદેશ આપે છે પણ પોતે ધર્મનું પાલન કરતા નથી.

सुभूपाकृतयो दंभाः सुदातारो महामदाः विप्रादीन्सेवकान्मत्वा मन्यमाना निजं प्रभुम्

સારા રાજા જેવા દેખાય છે, દંભી છે, દાતા છે અને ખુબ ગર્વીલા છે, બ્રાહ્મણ વગેરેની સેવા પોતાના અધિકાર સમજે છે.

स्वधर्मरहिता मूडाः संकराः क्रूरबुद्धयः महाभिमानिनो नित्यं चतुर्वर्णविलोपकाः

પોતાનો ધર્મ છોડીને મૂર્ખ બની ગયા છે, જાતમિશ્ર છે, ક્રૂર બુદ્ધિ ધરાવે છે, હંમેશા અત્યંત ગર્વીલા છે અને ચાર વર્ણનો નાશ કરે છે.