શિવપુરાણમ્

માર્ગશીર્ષ માસમાં ચોખાની અર્પણથી પાપનો નાશ, કર્મસિદ્ધિ, આરોગ્ય, ધર્મ, વેદનું યોગ્ય જ્ઞાન અને તેનું યોગ્ય અનુસરણ પ્રાપ્ત થાય છે. અહીં અને પરલોકમાં, મહાન ભોગો, શાશ્વત એકતા અને વેદના અંતે જ્ઞાન પ્રાપ્ત થાય છે, માર્ગશીર્ષ માસમાં ચોખાની અર્પણથી. માર્ગશીર્ષમાં, જો કોઈ ભોગની ઈચ્છા રાખે, તો વહેલી સવારે ત્રણ દિવસ કે વધુ સુધી દેવતાઓની પૂજા કરવી જોઈએ; વિલંબ કરવો ઉચિત નથી. જ્યારે સંયોગનો સમય ચાલે, ત્યારે ધનુર માસનું પાલન કરવું જોઈએ; ધનુર માસમાં, એક માસ સુધી ઉપવાસ રાખવો અને ઇન્દ્રિયોને જીતવી જોઈએ. બ્રાહ્મણને મધ્યાહ્ને વેદમાતૃ ગાયત્રીનો જપ કરવો, ત્યારબાદ પાંચ, છ અને સાત અક્ષરોવાળા મંત્રોનું પઠન કરવું જોઈએ. જ્ઞાન પ્રાપ્ત કર્યા પછી, શરીર છોડ્યા પછી બ્રાહ્મણને મુક્તિ મળે છે; અન્ય પુરુષો અને સ્ત્રીઓ માટે, ત્રણ વખત સ્નાન અને જપથી લાભ મળે છે. પાંચ અક્ષરવાળા મંત્રનો સતત જપ કરવાથી શુદ્ધ જ્ઞાન મળે છે; ઈચ્છિત મંત્રોનો જપ કરવાથી મહાપાપોનો નાશ થાય છે. ધનુર માસમાં વિશેષ રૂપે મહાન અર્પણ તૈયાર કરવું જોઈએ, જેમાં ચોખાની માપ અને એક પ્રસ્થ કાળી મરી હોય. બાર બાર વસ્તુઓ, એક કુડવા મધ અને ઘી, એક દ્રોણ દાળ, અને બાર પ્રકારની શાકભાજી સાથે અર્પણ તૈયાર કરવું. ઘીમાં તળેલા પકવાન, મીઠાઈ, ચોખા અને બાર પ્રકારની વસ્તુઓ, બાર પ્રસ્થ દહીં અને દૂધ સાથે અર્પણ કરવું. નાળિયેર અને અન્ય ફળો, બાર બાર ગણવી, બાર सुपારી અને છત્રીસ પાન સાથે અર્પણ કરવું. કપૂર, એલચી પાવડર અને પાંચ સુગંધિત પદાર્થો, પાન સાથે, આ મહાન અર્પણનું લક્ષણ છે. આ અર્પણ, દેવને સમર્પિત કરીને, ભક્તોને તેમના વર્ગ અનુસાર આપવું જોઈએ. પકવાણાંની અર્પણથી ભૂમિ પર રાજા બનવામાં આવે છે; મહાન અર્પણ આપવાથી સ્વર્ગની પ્રાપ્તિ થાય છે. હजार મહાન અર્પણ આપવાથી શ્રેષ્ઠ દ્વિજ લોકો સત્યલોકમાં પૂર્ણ આયુષ્ય મેળવે છે. ત્રીસ હજાર અર્પણ આપવાથી ઉંચા લોકની પ્રાપ્તિ થાય છે અને પુનર્જન્મથી મુક્તિ મળે છે. છત્રીસ હજાર અર્પણથી જન્મ માટેની અર્પણ ગણાય છે; જ્યાં સુધી આ અર્પણ ન આપવામાં આવે, ત્યાં સુધી મહાન પૂર્ણતા માનવામાં આવે છે. જન્મ માટેની અર્પણ, મહાન પૂર્ણતાની અર્પણ તરીકે ગણાય છે; જન્મ માટેની અર્પણ આપવાથી પુનર્જન્મ રહેતું નથી. શુભ ઉર્જા માસમાં, પવિત્ર દિવસે, ખાસ કરીને સૂર્યક્રાંતિ, દ્યન, જન્મ નક્ષત્ર, પૂર્ણિમા કે આવા અવસર પર જન્મ અર્પણ કરવી જોઈએ. દર વર્ષે પોતાના જન્મદિન પર શ્રેષ્ઠ જન્મ અર્પણ કરવી, અને અન્ય માસમાં જ્યારે જન્મ નક્ષત્ર અને પૂર્ણિમા મળે, ત્યારે પણ કરવી. સભામાં, ભોજન સમયે, અથવા વાવણી સમયે, હજાર વખત જન્મ અર્પણ કરવી; જન્મ અર્પણ આપવાથી પોતાના જન્મનું ફળ મળે છે. જન્મ સમર્પિત કરવાથી શિવ પ્રસન્ન થાય છે અને પોતાના સાથે એકતા આપે છે; આ જન્મ અર્પણ માત્ર શિવને જ અર્પિત કરવી. શિવ, યોનિ અને લિંગ સ્વરૂપે, જન્મના નિર્ધારક છે; તેથી, જન્મથી મુક્તિ માટે, શિવના જન્મની પૂજા કરવી જ યોગ્ય છે. આ આખું જગત, ચલતી અને અચલ, બિંદુ અને નાદથી બનેલું છે; બિંદુ શક્તિ છે, શિવ નાદ છે, અને વિશ્વ શિવ-શક્તિ સ્વરૂપ છે. બિંદુ, નાદનો આધાર છે અને નાદ, બિંદુનો આધાર છે; જગત બિંદુ અને નાદ પર સ્થિર છે, જે સર્વ અસ્તિત્વનું મૂળ છે. બિંદુ અને નાદથી સજ્જ વસ્તુઓ પ્રગટ થાય છે; આ પ્રગટતા જ જગતની ઉત્પત્તિ છે—આમાં કોઈ શંકા નથી. લિંગ, બિંદુ અને નાદથી બનેલું, જગતનું કારણ છે; બિંદુ દેવી છે, શિવ નાદ છે, અને શિવલિંગ તેમ જ વર્ણવાય છે. જન્મથી મુક્તિ માટે, શિવલિંગની પૂજા કરવી જોઈએ; માતા દેવી બિંદુ સ્વરૂપે છે, પિતા શિવ નાદ સ્વરૂપે છે. બંને માતા-પિતાની પૂજા કરવાથી પરમ આનંદ પ્રાપ્ત થાય છે; આ પરમ આનંદ માટે શિવલિંગની પૂજા કરવી. દેવી સર્વ જગતની માતા છે, અને શિવ બ્રહ્માંડના પિતા છે; બંનેની સેવા કરવાથી દયાનું વધવું થાય છે. દયાથી ઉપાસકને આંતરિક રાજસ્વ મળે છે; તેથી, શ્રેષ્ઠ ઋષિ, આંતરિક આનંદ માટે પૂજા કરવી જોઈએ. શિવલિંગની પૂજા પિતા અને માતાના સ્વરૂપે કરવી; ભર્ગ પુરુષ સ્વરૂપે છે, અને ભર્ગ પ્રકૃતિ તરીકે ઓળખાય છે. અપ્રગટ આંતરિક આવાસવાળા બીજ પુરુષ કહેવાય છે; પ્રગટ આંતરિક આવાસવાળા બીજ પ્રકૃતિ કહેવાય છે. બીજ પુરુષ છે, કારણ કે તે ઉત્પન્ન કરનાર છે; પુરુષ, પ્રકૃતિ સાથે એકતામાં, પ્રથમ જન્મ ઉત્પન્ન થાય છે. જ્યારે પ્રકૃતિ પ્રગટ થાય છે, ત્યારે બીજા જન્મની વાત થાય છે; જન્મથી ઉત્પન્ન થયેલ સત્તા મૃત્યુ પામે છે, જે પુરુષથી ઉત્પન્ન થાય છે. અથવા, માયાથી જન્મ અવશ્ય થાય છે; જે જન્મે છે, સમયથી નાશ પામે છે, અને તેથી જીવ આત્મા કહેવાય છે. જન્મ આત્માને બંધનમાં રાખે છે; 'જીવ' એ જ છે. જન્મના બંધનથી મુક્તિ માટે, જન્મના પ્રતીકની પૂજા કરવી. 'ભં' એ વૃદ્ધિનો અર્થ આપે છે, 'ભગ' એ મૂળ છે; સામાન્ય શબ્દો અને કુદરતી રીતે, ઇન્દ્રિયોના ભોગથી, તે પ્રકૃતિ તરીકે ઓળખાય છે. 'ભગ'નો મુખ્ય અર્થ ભોગ છે; આ તેનું મુખ્ય અર્થ છે. મુખ્ય 'ભગ' પ્રકૃતિ છે, અને શિવ 'ભગ'ના ધારક છે. આ શુભ પુરુષ ભોગ આપનાર છે; બીજ કોઈ ભોગ આપતો નથી. 'ભગ'ના સ્વામી, બુદ્ધિમાન લોકો દ્વારા 'ભર્ગ' કહેવાય છે.