શિવપુરાણમ્
Partial text — Vidyeśvara and Vāyavīya Saṃhitās only
સુતજી, તમે અદભુત કથાઓના પાત્ર છો, જેમ કે મહાસાગર અનેક અમૂલ્ય રત્નોનું ખજાનો છે. ત્રણેય લોકમાં જે કંઈ હતું, જે કંઈ થશે, કે જે કંઈ અસ્તિત્વમાં છે, એ બધું તમને જાણીતું છે—કશું અપરિચિત નથી. મારા ભાગ્યના કારણે, આજે તમે અહીં આવ્યા છો; આ મુલાકાત નિરર્થક ન રહે, અમારે માટે કંઈક કલ્યાણ કરો. શુભ-અશુભ બધાં સત્યો આપણે અગાઉ પણ તમારી પાસેથી સાંભળ્યા છે, છતાં કદી સંતોષ મળતો નથી—ફરી ફરી સાંભળવાની ઈચ્છા જગે છે. હવે, હે વિદ્વાન સુત, એક ગુપ્ત વાત સાંભળવા છે; કૃપા કરીને એ રહસ્ય પણ જણાવો. જ્યારે ભયાનક કલીયુગ આવશે, ત્યારે લોકો પુણ્યવિહિન બની જશે, દુશ્પ્રવૃતિમાં મગ્ન, સત્ય અને ધર્મથી વિમુખ. બીજા લોકોની નinda કરશે, બીજાના ધનની ઈચ્છા રાખશે, મન બીજાની પત્ની સાથે જોડાયેલી રહેશે, બીજાને નુકસાન પહોંચાડવાનું મનમાં લાવશે. શરીર જ આત્મા છે એમ ભ્રમમાં પડી, નાસ્તિક બની, પશુસમાન મન ધરાવે, માતા-પિતાને દ્વેષ કરશે, સ્ત્રીઓ અને દેવોની પૂજા કરશે, ઇચ્છાના દાસ બની જશે. બ્રાહ્મણો લોભ અને મોહમાં ફસાઈ, વેદ વેચીને જીવશે, ધન માટે અધ્યયન કરશે, મદમાં અને ભ્રમમાં મગ્ન રહેશે. પોતાના વર્તન અને વ્રતની અવગણના કરશે, કૃષિમાં મગ્ન, ક્રૂર સ્વભાવ ધરાવે, અશુદ્ધ મનોભાવ રાખશે. ક્ષત્રિય પણ પોતાના ધર્મનો ત્યાગ કરશે, દુષ્ટો સાથે સંકળાશે, પાપમાં આનંદ કરશે, વ્યભિચારમાં તલિન રહેશે. તેઓ શૂરવીર નહીં, જંગલમાં આનંદ મેળવે, ભાગી જવાની વૃત્તિ ધરાવે, નાના ચોર બની, મન ઇચ્છાના દાસ બની જશે. શસ્ત્રો અને અસ્ત્રોનું જ્ઞાન ખોવાઈ જશે, ગાય અને બ્રાહ્મણોનો ત્યાગ કરશે, રક્ષક અને આશ્રય વિહિન, હંમેશા વાસના દ્વારા પીછા કરાતા મૃગ જેવા રહેશે. યોગ્ય શાસન અને ધર્માચરણ વિના, ભોગમાં મગ્ન, દુષ્ટ, લોકોના વિનાશક, જીવો પર હિંસા કરે છે અને આનંદ મેળવે છે. વૈશ્યોએ યોગ્ય વિધિઓનો ત્યાગ કર્યો છે, પોતાના ધર્મથી વિમુખ, ખોટી પથ પર ચાલે છે, સ્વાર્થમાં તલિન, વાંધા વજન અને અયોગ્ય વર્તન કરે છે. ગુરુ, દેવ, દ્વિજોમાં શ્રદ્ધા નથી, બુદ્ધિ ભ્રષ્ટ, બ્રાહ્મણોને ખોરાક આપતા નથી, કંજૂસ અને લોભી. વ્યભિચારમાં મગ્ન, મન અશુદ્ધ, લોભ અને મોહથી ભ્રમિત, શુભ કાર્યો અને દાનનો ત્યાગ કરે છે. શૂદ્રો પણ, બ્રાહ્મણોની જેમ વર્તન કરે છે, દેખાવમાં તેજસ્વી, પણ મૂર્ખ અને પોતાના ધર્મનો ત્યાગ કરે છે. તપ કરે છે, પણ દ્વિજોના તેજને ઘટાવે છે, બાળકોની અપ્રમાણિત મૃત્યુ કરે છે, મંત્રોચ્ચારણમાં તલિન રહે છે. પથ્થરો, ગામના પ્રતિમાઓ વગેરેની પૂજા કરે છે, યજ્ઞમાં મગ્ન, વિચારો વિરુદ્ધ, વાંકડા, દ્વિજોની નinda કરે છે. ધનવાન પણ દુશ્કૃત્યમાં મગ્ન, વિદ્વાન પણ ઝઘડાળુ, ધર્મકથાઓ અને શાસ્ત્રોનું પઠન કરે છે, પણ ધર્મને ખંડિત કરે છે. શુભ વંશના શાસકો દેખાવમાં ઉદાર, પણ અતિ અહંકારથી ભરપૂર, બ્રાહ્મણોની સેવા અને બીજાની સેવા પોતાનું મહાન કાર્ય માને છે. પોતાના ધર્મ વિના, મૂર્ખ, મિશ્ર વંશના, ક્રૂર, અતિ ગર્વીલા, ચાર વર્ણનો નાશ કરે છે. શુભ કુળમાં જન્મેલા, પોતાને શ્રેષ્ઠ માને છે, ચાર વર્ણોમાં ભ્રમ ફેલાવે છે, બધાં જાતિઓને ભ્રષ્ટ કરે છે, અને મૂર્ખ, છતાં શુભ કાર્યો કરે છે. મોટાભાગની સ્ત્રીઓ પતિત, પતિ પ્રત્યે અણાદર પૂર્વક વર્તે છે, સાસરીને નુકસાન કરે છે, નિર્ભય, અશુદ્ધ ખોરાક ખાય છે. છેતરપિંડી અને ખોટા દેખાવમાં મગ્ન, કૌશલ્યથી છલ કરે છે, કામથી overwhelmed, હંમેશા વ્યભિચારમાં, પતિથી વિમુખ. બાળકો માતા-પિતાની ભક્તિ વિના, દુષ્ટ મનોભાવ ધરાવે છે, જ્ઞાન કદી પ્રાપ્ત નથી, શરીર હંમેશા રોગથી પીડાય છે. જેમના બુદ્ધિ ભ્રષ્ટ અને પોતાના ધર્મનો ત્યાગ કરે છે, એમના માટે, હે સુત, અહીં કે પરલોકમાં કોઈ પથ કેવી રીતે હોઈ શકે? આ રીતે, આવા વિચારોથી મન હંમેશા ચિંતિત રહે છે; ખરેખર, બીજાનું કલ્યાણ કરવું એથી મોટો ધર્મ નથી. સરળ ઉપાયથી એમના દુ:ખનો ભાર કેવી રીતે દૂર થાય? કૃપા કરીને એ Reveal કરો, જેના દ્વારા બધા ધર્મો સાચા અર્થમાં સમજાય. વિદ્વાન ઋષિઓના પવિત્ર મનથી ઉચરાયેલાં આ શબ્દો સાંભળીને, સુતજી, હૃદયમાં શંકરનું સ્મરણ કરીને, ઋષિઓને સંબોધન કર્યો: "હે પુણ્યશાળી, તમે સર્વલોકના હિત માટે ઉત્તમ પ્રશ્ન પૂછ્યો છે. ગુરુને સ્મરી, તમારી પ્રીતિથી, હું બોલું છું—શ્રદ્ધાથી સાંભળો. આ સર્વોચ્ચ શૈવ પુરાણ જ વેદાંતનો સાર અને પૂર્ણત્વ છે, બધાં પાપોના ઢગને દૂર કરી, પરલોકમાં સર્વોચ્ચ સત્ય આપે છે. એમાં શિવજીની મહિમા હંમેશા વિસ્તરે છે, કલીયુગના દોષોનો નાશ કરે છે, અને બ્રાહ્મણોને જીવનના ચાર પુરુષાર્થ ફળ આપે છે. હે શ્રેષ્ઠ દ્વિજ, માત્ર આ ઉત્તમ શૈવ પુરાણનું અધ્યયન કરીને, સર્વોચ્ચ અને શુભ અવસ્થાની પ્રાપ્તિ થાય છે. બ્રાહ્મણહત્યા જેવા પાપો, શિવપુરાણ વિશ્વમાં પ્રસિદ્ધ ન થાય ત્યાં સુધી, ફૂલી ફલે છે—અફસોસ! કલીયુગના મહા દુ:ખદાયી દોષો, શિવપુરાણ પ્રસિદ્ધ ન થાય ત્યાં સુધી, નિર્ભય ભમશે—અફસોસ! બધા શાસ્ત્રો, શિવપુરાણ પ્રસિદ્ધ ન થાય ત્યાં સુધી, પરસ્પર વિવાદ કરશે—અફસોસ! મહાન લોકો માટે પણ, શિવપુરાણ પ્રસિદ્ધ ન થાય ત્યાં સુધી, શિવજીના સાચા સ્વરૂપની સમજ મુશ્કેલ રહેશે—અફસોસ!