શિવપુરાણમ્

ભગવાન શિવના આજ્ઞાપાલક, ભૈરવથી આરંભી તેમના ચારે બાજુ રહેલા દૈવીગણો પણ ભગવાન શિવના આદેશનાં માનથી મારા પર કૃપા કરે એવી પ્રાર્થના થાય છે. દેવતાઓમાં પૂજ્ય એવા નારદાદિ ઋષિ, સાધ્ય, માગા અને મનુષ્યોમાં વસતા દેવતાઓ—આ બધા પણ શિવભક્તિમાં તત્પર છે. મહર્લોકના નિવાસી, જેમની સત્તા હવે નથી રહી, અને સાત મહાન ઋષિ તથા અન્ય દેવગણ પણ પોતાના દૈવી ગુણો સાથે શિવની આરાધનામાં લીન છે. આ સર્વે જનો શિવના આદેશથી અને તેમની ભક્તિથી યુક્ત થઈને શિવની સેવા કરે છે. ગંધર્વ, યક્ષ, પિશાચ વગેરે ચાર દૈવી વંશો; સિદ્ધ, વિદ્યાધર અને આકાશમાં વિહાર કરતા સર્વે જીવ—આ બધા પણ શિવના આદેશ હેઠળ છે. પાતાળમાં વસતા અસુર અને રાક્ષસો, અનંત જેવા નાગરાજા, ગરુડ જેવા પક્ષીરાજ અને અન્ય દ્વિજાતિઓ પણ શિવની આજ્ઞા માને છે. કુશ્માંડા, પ્રેત, વેતાળ, ગ્રહ, ભૂતગણ, ડાકિની, યોગિની અને શાકિની વગેરે—all are included in Shiva’s domain. ક્ષેત્રો, વન, ગૃહ, તીર્થ, મંદિરો, દ્વીપ, સમુદ્ર, નદીઓ, સરોવર—all these places are sanctified by Shiva’s presence. સુમેરુથી આરંભી બધા પર્વતો, ચારે બાજુના જંગલો, પ્રાણી, પક્ષી, વૃક્ષ, કીટ, કીડા—all living beings—are within Shiva’s order. સર્વે લોક, લોકનાથ, બ્રહ્માંડ અને તેના આવરણો, દશ દિશાઓ અને દિશાદિક્પાલ હાથીઓ—all are governed by Shiva’s will. અક્ષર, શબ્દ, મંત્ર, તત્વો અને તેમના અધિપતિઓ, બ્રહ્માંડને ધારણ કરતા રુદ્રો—all are manifestations of Shiva’s power. જગતમાં જે કંઈ દેખાય છે, અનુમાનવામાં આવે છે અથવા સાંભળવામાં આવે છે, તે બધું શિવના આદેશથી જ મનોચિત ફળ આપે છે. હવે, પરમ શૈવ જ્ઞાન—જે આત્માની બંધનોથી મુક્તિ આપે છે અને પાંચ અર્થોના સિદ્ધાંત તરીકે ઓળખાય છે—એ દૈવી છે અને બંધાત્મા સંબંધિત જ્ઞાનથી પર છે. શિવધર્મ નામની શાસ્ત્ર અને તેની અનુગામી ધર્મશાસ્ત્ર, શૈવશાસ્ત્ર, શિવધર્મ પુરાણ, જે વેદને અનુરૂપ છે, અને કામિકાદિ ચતુર્વિધ શૈવાગમ—આ બધું અહીં શિવ અને પાર્વતી દ્વારા માન્ય અને પૂજ્ય છે. મારા આશયની સિદ્ધિ માટે, માત્ર શિવ અને પાર્વતી દ્વારા જ આ શાસ્ત્રો માન્ય છે; તેઓ મારા કાર્યને માન્યતા આપે અને તે ફળદાયી અને યોગ્ય રીતે પૂર્ણ થાય. શ્વેતાશ્વતર, નકુલિશાદિ આચાર્યો, તેમના શિષ્યો અને અનુયાયી પરંપરા—આ બધા મારા વિશેષ ગુરુ છે. જ્ઞાન અને કર્મમાં તત્પર એવા શૈવ અને મહેશ્વર પણ મારા કાર્યને માન્યતા આપે અને તે ફળદાયી બને એવી પ્રાર્થના છે. બ્રાહ્મણ, ક્ષત્રિય, વૈશ્ય, વેદ અને તેના અંગોમાં નિપુણ, સર્વ શાસ્ત્રના પંડિત—all are included. સાંખ્ય, વૈશેષિક, યોગી, ન્યાયિક, અને સૂર્ય, બ્રહ્મા, રુદ્ર તથા વિષ્ણુભક્ત—all should approve this act, as ordained by Shiva. બાકી બધાં લોક પણ, શિવના આદેશથી નિયમિત અને વિશિષ્ટ, મારા કાર્યને ફળદાયી અને યોગ્ય રીતે પૂર્ણ થાય તેવી મંજૂરી આપે. શૈવ સિદ્ધાંત પંથના અનુયાયી, પાશુપત શૈવ, મહાવ્રત ધારક શૈવ અને કાપાલિક શૈવ—આ બધા શ્રેષ્ઠ ગણાય છે. શિવના આદેશને અનુસરીને જીવન જીવનારા—even I must revere them per Shiva’s command; may all these bless me and make my actions successful. દક્ષિણ જ્ઞાનમાં સ્થિત, દક્ષિણ અને ઉત્તર માર્ગના અનુયાયી, પરમ મંત્રની ઇચ્છા ધરાવતા—all should proceed unobstructed. નાસ્તિક, કપટી, કૃતઘ્ન, તામસિક, પાખંડી અને અત્યંત પાપી—આ બધાં મારો સહવાસ ન કરે. અહીં વધુ સ્તુતિની શું જરૂર છે? જે કોઈ થોડી પણ શ્રદ્ધા ધરાવે છે, તે મારા પર કૃપા કરે અને સજ્જનો મારા માટે શુભકામના કરે. શિવ, શંભુ, તેમના પુત્ર સાથે, સર્વપ્રથમ કારણ, જે પાંચ આવરણરૂપે સમગ્ર વિશ્વમાં વ્યાપી રહ્યા છે—તેમને વંદન છે. આ બધું કહીને, મનુષ્યે ધરતી પર દંડવત્ પ્રણામ કરીને, પાંચ અક્ષરવાળા શિવમંત્ર અને એકસો આઠ અક્ષરવાળું શિવજ્ઞાન જાપવું જોઈએ. એ જ રીતે શક્તિનું જ્ઞાન પણ જાપવું, તેને અર્પણ કરવું અને ભગવાન પાસે ક્ષમા માગવી, પછી બાકીની પૂજા પૂર્ણ કરવી. આ સર્વોત્તમ સ્તુતિ શિવ અને પાર્વતીના હૃદયમાં પ્રવેશી જાય છે, સર્વ ઇચ્છિત ફળ આપે છે અને ભોગ તથા મોક્ષનો એકમાત્ર સાધન છે. જે મનુષ્ય રોજ આ સ્તુતિનું પાઠ કરે છે અથવા એકાગ્રતાથી સાંભળે છે, તે ઝડપથી પાપોનો નાશ કરી શિવસંયોગ પ્રાપ્ત કરે છે—even the gravest sinners, slaughterers, betrayers, or those committing great sins, are freed from their respective sins by reciting this hymn. અપશકુન, મહાવિપત્તિ કે ભયમાં આ સ્તુતિનું પાઠ કરવાથી કોઈ હાનિ થતી નથી. આયુષ્ય, આરોગ્ય, ધન અને જે કંઈ ઇચ્છિત હોય—આ બધું આ સ્તુતિના પાઠથી પ્રાપ્ત થાય છે. પૂજા વિના શિવસ્તુતિના પાઠનું જે ફળ છે, તે જણાવાયું છે; પણ પૂજા કરીને પાઠ કરવાથી જે ફળ મળે છે, તેનું વર્ણન શક્ય નથી. આ ફળ પ્રાપ્ત થાય છે; અને જ્યારે આ પાઠ થાય છે, ત્યારે ભગવાન શિવ અને અંબિકા સ્વર્ગમાં નિવાસ કરે છે, જેમ શાસ્ત્રોમાં કહેવાયું છે. તેથી, ભગવાન અને અંબિકાની પૂજા કરીને, હાથ જોડીને, ઊભા રહીને આ સ્તુતિનું પાઠ કરવું જોઈએ. હે કૃષ્ણ, આ રીતે તને પરમ માર્ગ સમજાવવામાં આવ્યો—યજ્ઞ, તપ, પાઠ અને ધ્યાનના સંયોજનથી બનેલો માર્ગ, જે ઇહલોક અને પરલોકમાં સિદ્ધિ આપે છે. હવે હું શૈવ મહાસાધનાનું વર્ણન કરું છું, જે માનવને યથાર્થ ફળ આપે છે અને જેમાં પૂજા, હોમ, પાઠ, ધ્યાન, તપ અને દાન—all are included.