ભગવાન શિવની દિવ્ય મૂર્તિનું વર્ણન અત્યંત અલૌકિક અને ભવ્ય છે. તેમના ઉત્તર દિશા તરફના ચહેરા પર ભયાનક દાઢો, કંપતી હોઠ અને મોરપંખ જેવા ઘાટા વાળ શોભે છે; એ ચહેરો લાલ મોતી જેવો તેજસ્વી છે. પશ્ચિમ દિશાના ચહેરા પર રમૂજી ભાવ, ત્રણ ચમકતા નેત્રો અને ચાંદણાની જેમ પૂર્ણ ચાંદની ઝળહળે છે, માથા પર અર્ધચંદ્ર શોભે છે. પાંચમો ચહેરો કાંચની જેમ પારદર્શક અને ચમકદાર છે, હોઠ પર અર્ધચંદ્ર અને હળવી, મોહક સ્મિત સાથે ચંદ્રવંશના તેજથી રોશન છે. ભગવાન શિવ અત્યંત સૌમ્ય છે, ત્રણેય નેત્રો કમળ જેવાં ખીલી ઉઠ્યાં છે. તેમના દાયી બાજુએ ત્રિશૂલ, પરશુ, વજ્ર અને ખડગ છે—બધા અગ્નિથી પ્રજ્વલિત છે. ડાબી બાજુએ સાપ, બાણ, ઘંટ, પાશ અને અંકુશ શોભે છે. તેમના ઘૂંટણ સુધીની કાયા સંયમના બળથી બંધાયેલી છે અને માનના માપથી સ્થિર છે. કંઠ સુધી જ્ઞાનથી આવૃત છે; કપાળ પર શાંતિ શોભે છે અને તેના ઉપર પરમ શાંતિરૂપ શક્તિ વિરાજે છે. તેઓ પાંચ માર્ગોમાં વ્યાપક છે, પાંચ શક્તિઓના સ્વરૂપે પ્રગટ છે—પ્રાચીન પુરુષ અને ઈશાન તરીકે વિખ્યાત છે. તેમનું હૃદય અઘોર છે, ડાબી ગુપ્ત ભાગે મહેશ્વર, પગે સદ્યો છે, અને આખું સ્વરૂપ અડત્રીસ શક્તિઓથી રચાયેલું છે. ઈશાન માતાઓ, પાંચ બ્રહ્મા અને પવિત્ર ‘ઓમ’ તથા હંસ શક્તિથી સંયુક્ત છે. તેઓ ઈચ્છાશક્તિથી ચક્ર પર આરૂઢ છે, જ્ઞાનશક્તિ દાયી બાજુ અને ક્રિયાશક્તિ ડાબી બાજુ છે. સદાશિવ જ્ઞાનમય સ્વરૂપ છે, ત્રણ તત્ત્વોથી રચાયેલ છે; પૂજા કરનારએ મૂળથી સ્વરૂપનું ધ્યાન કરીને તેને સંપૂર્ણ રીતે સ્થાપિત કરવું. પાણી અર્પણ કરવું, મૂળ મંત્રથી યોગ્ય રીતે પૂજા કરવી—એમાં સ્વરૂપવાળા શિવ અને પરમ શક્તિની આરાધના કરવી. ત્યાં, પરમેશ્વરની આરાધના માટે, જેણે સત્તા-અસત્તાના ભેદથી પર છે, પાંચ પ્રકારની અર્પણીઓ તૈયાર કરીને પૂજા કરવી. પછી બ્રહ્મમંત્રો અને છ અંગો, માતાઓ, પવિત્ર અક્ષર અને સ્વયં શિવની શક્તિથી યુક્ત આરાધના કરવી. અથવા શાંત મંત્રથી, અથવા અન્ય વૈદિક મંત્રોથી, કે માત્ર શિવથી પણ પરમેશ્વરની આરાધના કરવી. પાણી, આચમન અને સુગંધ અર્પણ કરી, વિદાય વિધિ કર્યા વિના, પાંચ આવરણોની આરાધના ક્રમશઃ શરૂ કરવી. પ્રથમ આવરણમાં, શિવની દાયી અને ડાબી બાજુએ, ક્રમશઃ, હેરંબ અને ષણ્મુખની સુગંધ અને અન્ય અર્પણોથી પૂજા કરવી. ત્યારબાદ, ઈશાનથી શરૂ કરીને, ક્રમશઃ તમામ બ્રહ્માઓ અને તેમની શક્તિઓની પ્રથમ આવરણમાં આરાધના કરવી. ત્યાં જ, હૃદયથી શરૂ કરીને છ અંગોની પૂજા કરવી અને શિવ-શિવાના વાહનો (અગ્નિથી શરૂ કરીને)નું સન્માન કરવું. ત્યારબાદ, વામાદિ આઠ રુદ્રો અને તેમની શક્તિઓની પૂજા કરવી, અથવા પછી પૂર્વથી શરૂ કરીને સર્વત્ર આરાધના કરવી. યદુકુળના આનંદદાતા, મેં તમને પ્રથમ આવરણનું વર્ણન કર્યું; હવે પ્રેમપૂર્વક બીજું આવરણ સમજાવું છું—શ્રદ્ધાથી સાંભળો. બીજું આવરણ: પૂર્વ દિશાના પાંખડામાં અનંત અને તેની શક્તિની પૂજા કરવી; ડાબી બાજુએ તેની શક્તિ, દક્ષિણના સૂક્ષ્મ પાંખડામાં પણ અનંત સાથે તેની શક્તિની આરાધના કરવી. પશ્ચિમના પાંખડામાં પરમ શિવ અને તેની શક્તિની, ઉત્તરના પાંખડામાં એકનેત્રધારી ભગવાનની પૂજા કરવી. ઉત્તરપશ્ચિમ પાંખડામાં એક-રુદ્ર અને તેની શક્તિ, દક્ષિણપૂર્વ પાંખડામાં ત્રિમૂર્તિ અને તેની શક્તિની આરાધના કરવી. દક્ષિણપશ્ચિમ પાંખડામાં શ્રીકંઠ અને તેની ડાબી બાજુએ તેની શક્તિ, ઉત્તરપશ્ચિમ પાંખડામાં શિખંડિશાની પૂજા કરવી. બીજા આવરણમાં દિશાના તમામ અધિપતિઓની પૂજા કરવી. ત્રીજા આવરણમાં, આઠ સ્વરૂપો અને તેમની શક્તિઓનું સન્માન કરવું. આઠ દિશાઓમાં, પૂર્વથી ક્રમશઃ ભવ, શર્વ, ઈશાન, રુદ્ર અને પછી પશુપતિની આરાધના કરવી. પછી ઉગ્ર, ભીમ અને મહાદેવ—આ આઠ સ્વરૂપો છે; ત્યારબાદ મહાદેવ અને અન્ય, એમ મળીને અગિયાર સ્વરૂપો અને તેમની શક્તિઓની પૂજા કરવી. આ અગિયાર સ્વરૂપો: મહાદેવ, શિવ, રુદ્ર, શંકર, નિલલોહિત, ઈશાન, વિજય, ભીમ, દેવદેવ, ભવોદ્ભવ અને કપાર્દિશ. તેમના પૈકી, પ્રથમ આઠની દક્ષિણપૂર્વથી આરંભ કરીને પૂજા કરવી. દેવદેવ પૂર્વ પાંખડામાં, ઈશાન અગ્નિ દિશામાં, વચ્ચે ભવોદ્ભવ અને પછી કપાલિશાની આરાધના કરવી. આ આવરણમાં આગળ વૃષેન્દ્ર (વૃષભ)ને આગળ, નંદીને દક્ષિણમાં અને મહાકાળને ઉત્તર બાજુમાં પૂજવું. દક્ષિણપૂર્વ પાંખડામાં શાસ્તા, દક્ષિણમાં માતૃ, દક્ષિણપશ્ચિમમાં ગજાસ્ય, પશ્ચિમમાં ફરીથી ષણ્મુખની પૂજા કરવી. ઉત્તરપશ્ચિમમાં જ્યેષ્ઠા, ઉત્તર પાંખડામાં ગૌરી, અને શાસ્ત્ર તથા નંદિશા વચ્ચે ચંદમેશ્વર ક્ષેત્રે મહર્ષિ વૃષભની પૂજા કરવી. મહાકાળના ઉત્તર બાજુએ પિંગળ, શાસ્ત્ર અને માતૃની વચ્ચે ભૃંગીશ્વર, માતૃ અને વિઘ્નેશ વચ્ચે વીરભદ્ર, સ્કંદ અને વિઘ્નેશ વચ્ચે સરસ્વતી, જ્યેષ્ઠા અને કુમાર વચ્ચે શ્રી, જ્યેષ્ઠા અને ગણાંબા વચ્ચે મહામોટી, ગણાંબા અને ચંડા વચ્ચે દુર્ગાનું પૂજન કરવું. આ આવરણમાં, ફરીથી શિવગણોની સભાની આરાધના કરવી. એકાગ્ર ચિત્તથી, પ્રથમ પુરૂષ રુદ્ર અને તેમની વિવિધ શક્તિઓ તથા શિવગણોની પરિધિનું સ્મરણ અને ધ્યાન કરવું. જ્યારે ત્રીજું આવરણ સ્થાપિત અને પૂજાયુક્ત થઈ જાય, ત્યારબાદ ચોથું આવરણ બહાર ધ્યાનમાં લેવું અને તેની પણ આરાધના કરવી.