જે સમયે બ્રહ્મા અને નારાયણ ઊભા હતા, ત્યાં પૂર્વે આશ્ચર્યજનક વરદાન આપનાર ભગવાન, તેમને અદ્વિતીય કૃપા આપવા માટે આવ્યા. ભગવાનના દર્શનથી બ્રહ્મા અને નારાયણ આનંદિત અને આશ્ચર્યચકિત થઈ ગયા; તેઓ ભગવાનની પ્રસંશા કરવા લાગ્યા અને જિજ્ઞાસા તથા ભયવશ, સન્માનપૂર્વક, વારંવાર દૂરથી નમસ્કાર કરતા. પિનાકધારી, ભગવાન ભવ, પ્રસન્ન દૃષ્ટિથી તેમને નિહાળ્યા અને તેઓ જોઈ રહ્યા હતા ત્યારે અચાનક દૃષ્ટિમાંથી અદૃશ્ય થઈ ગયા. હવે હું દરેક કલ્પમાં રુદ્રની અવતરણની કારણ વાત કરું છું, જેનાથી બ્રહ્માની સૃષ્ટિ, જ્યારે તેમાં વિઘ્ન આવે છે, ફરીથી આગળ વધે છે. દરેક કલ્પમાં, બ્રહ્મા, જે બ્રહ્માંડમાંથી જન્મ્યા હતા, જીવોની રચના કર્યા પછી, તેમની વૃદ્ધિ ન થતા, ખૂબ દુઃખી અને ગભરાઈ ગયા. તેમના દુઃખ દૂર કરવા અને સૃષ્ટિમાં વૃદ્ધિ લાવવા માટે, દરેક કલ્પમાં, રુદ્ર—રુદ્રગણોના સ્વામી—સમયના સ્વરૂપે પ્રગટ થાય છે. પરમ ભગવાનના નિર્દેશથી, મહેશ્વર, જેનો રંગ નીલ અને લાલ છે, બ્રહ્માના પુત્ર બની, તેમ કરતાં, યુવાન હોવા છતાં, કૃપાપૂર્વક બ્રહ્માને સહાય કરે છે. એzelfde ભગવાન, શક્તિના ખજાના, નિરોપદ, અનાદિ-અનંત, સર્વજીવોના સંકોચક, મહાન સ્વામી છે. પરમેશ્વર તરીકે, પોતાની શક્તિથી, સદા સર્વોચ્ચ અવસ્થામાં, પોતાના ચિહ્નોથી યુક્ત રહે છે. તેનું નામ તો નામથી પર છે, તેનું સ્વરૂપ એ સ્વરૂપ છે, તે એ કાર્ય કરવા સક્ષમ છે, તેમ જ વર્તે છે અને એ આજ્ઞાઓનું પાલન કરે છે. તે હજાર સૂર્યો જેવી તેજસ્વી, શશિધર, સાપોના હાર, કંકણ, અને મુંજ ઘાસની કમરપટ્ટીથી શોભિત છે. જલંધર, બ્રહ્મા અને ઇન્દ્રના ખોપરીના અંશોથી તેજસ્વી, ગંગાની ઊંચી લહેરોથી અડધી ભીની, પીળા જટાવાળું માથું ધરાવે છે. પર્વતની કિનારે જેવી સુંદરતા, તૂટેલા દંતના અંકુરોથી દબાયેલી, ડાબી કાન પર વળાંકવાળી કુંડળી છે. મહા વૃષભ પર આરૂઢ, અવાજ મહા મેઘ જેવો, અગ્નિ સમાન તેજસ્વી, અને અપરમિત બલ અને પરાક્રમ ધરાવે છે. આ વિભિષણ અને મહિમાપૂર્ણ સ્વરૂપે, મહેશ્વર, બ્રહ્માની પુત્રીને જ્ઞાન આપીને, સૃષ્ટિમાં સહાય કરે છે. એ રીતે, રુદ્રની કૃપાથી, દરેક કલ્પમાં, પ્રજાપતિ દ્વારા, સતત જીવોની સૃષ્ટિ પ્રવાહરૂપે ચાલે છે. એક વખત, બ્રહ્માના વિનંતી પર, નીલ-લાલ સ્વરૂપે, ભગવાને પોતાની ઈચ્છાથી, મન દ્વારા, પોતાના સમાન તમામ જીવોની રચના કરી. તે જટાવાળાં, નિર્ભય, નીલકંઠ, ત્રિનેત્ર, વૃદ્ધિ અને મૃત્યુથી મુક્ત, તેજસ્વી ભાલા અને શ્રેષ્ઠ શસ્ત્રો ધરાવતા જીવોની રચના કરી. આ વિવિધ રુદ્રોથી આખું ચૌદભુવન વ્યાપી ગયું; એ જોઈને પિતામહ બ્રહ્માએ રુદ્રને કહ્યું: "હે દેવ-દેવીના સ્વામી, હે લાલ આંખવાળા, અન્ય જીવોની રચના કરો; શુભ રહે. આ જીવો મૃત્યુ યુક્ત છે." રુદ્રને આ રીતે સંબોધન કર્યા પછી, પરમ ભગવાન સ્મિત સાથે બ્રહ્માને કહ્યું: "મારી આવી રચના નથી; દુ:ખદ જીવોની રચના તમે કરો." "પણ મેં મનથી જે બનાવ્યા છે, એ બધા મહાન આત્મા છે, મહાન શક્તિ ધરાવે છે; એ બધા મારા સાથે કર્મ કરશે અને યજ્ઞમાં સંપૂર્ણ સમર્પિત રહેશે." આ રીતે કહ્યા પછી, હરા, સર્વજીવોના સ્વામી, રુદ્રો સાથે, જીવોની રચનામાંથી અલગ થઈ, દૂર ઊભા રહ્યા. તે સમયથી એ ભગવાન શુભ જીવોની રચના કરતા નથી; સ્થિર રહી, બીજ ઉપર રાખીને, સૃષ્ટિના પ્રલય સુધી રહે છે. પછી, ફરીથી, બ્રહ્મા દ્વારા રચાયેલા જીવોની વૃદ્ધિ ન થતાં, બ્રહ્માએ સંયોગ દ્વારા સૃષ્ટિ કરવાની વિચારણા કરી. કારણ કે, અગાઉ ભગવાનમાંથી સ્ત્રી જાતિ ઉત્પન્ન થઈ નહોતી, પિતામહ સંયોગ દ્વારા સૃષ્ટિ કરી શક્યા નહીં. ત્યારે, મનમાં નિશ્ચય કરીને, જીવોની વૃદ્ધિ માટે, બ્રહ્માએ પરમ ભગવાનને વિનંતી કરવાનો સંકલ્પ કર્યો. કૃપા વિના, આ જીવોની વૃદ્ધિ શક્ય ન હતી; તેથી, વિચાર કરીને, બ્રહ્મા—વિશ્વની આત્મા—તપ કરવા લાગ્યા. પછી, મૂળ પરમ શક્તિ, અનંત, વિશ્વોની મૂળ, અત્યંત સૂક્ષ્મ, શુદ્ધ, આંતરિક અનુભવે પ્રાપ્ત, અને મનને મોહી લેતી, ગુણોથી રહિત, સર્વ પ્રકૃતિથી પર, અવિભાજ્ય, અપરિવર્તિત, આકાશથી પણ વ્યાપક, શાશ્વત, અને સદા ભગવાનની બાજુમાં રહેલી, તે પરમ શક્તિ સાથે, બ્રહ્મા, પોતાના હૃદયમાં ત્રણનેત્ર ભગવાનનું ધ્યાન કરીને, શ્રેષ્ઠ તપ કર્યા. તપની તીવ્રતાથી, પરમેષ્ઠિ બ્રહ્મા એ રીતે તપમાં લાગ્યા, તો તેમના પિતા ખૂબ જ પ્રસન્ન થયા. પછી, એક અંશથી, સ્વરૂપમાં પ્રવેશ કરીને, ભગવાન હરા પોતે અર્ધનારીશ્વર રૂપે પ્રગટ થયા. એ પરમ ભગવાનને, જે અંધકારથી પર, અવિનાશી, અદ્વિતીય, વર્ણનથી પર, અનિર્મિત સ્વરૂપવાળાને જોઈ, સર્વ જગતના સર્જક, સર્વ જગતના સ્વામીઓના સ્વામી, પરમ શક્તિ સાથે, જે સર્વ સર્જનને સંચાલિત કરે છે, અગાધ, નિરાકાર, અપરિમિત, વૃદ્ધિ-હિન, સ્થિર, અચળ, ગુણ-હિન, શાંત, અનંત મહિમાનો આશ્રય, સર્વવ્યાપી, સર્વ દેનાર, સર્વ સત્તા અને અસત્તાથી મુક્ત, સર્વ તુલનાથી પર, આશ્રય, શાશ્વત, અને શુભ, બ્રહ્મા, પૂર્ણ દંડવત નમસ્કાર કરીને, જોડેલા હાથથી ઊભા થયા, શ્રદ્ધા અને વિનમ્રતાપૂર્વક, શ્રવણયોગ્ય શબ્દો સાથે, અર્થપ્રમાણ, સર્વ ઇન્દ્રિયો-યુક્ત, વેદના રસથી ભરપૂર, સૂક્ષ્મ અર્થવાળી સ્તુતિઓથી, ભગવાન અને દેવીની પ્રસંશા કરી. "જય હો, હે દેવ, મહાદેવ! જય હો, ભગવાનના ભગવાન! જય હો, સર્વ ગુણોમાં શ્રેષ્ઠ! જય હો, સર્વ દેવોના સ્વામી!