શિવપુરાણમ્
Partial text — Vidyeśvara and Vāyavīya Saṃhitās only
કાળના પ્રભાવથી, લોકો પોતાના ધર્મ અને વર્તનને ભૂલી ગયા છે. કેટલીક જાતિઓ, જેમ કે બ્રાહ્મણ, દયાવિહિન બની, પોતાને વિદ્વાન માની, પોતાના સંસ્કાર અને વ્રતોને અવગણીને, કૃષિમાં તલિન થઈ, ક્રૂર અને અપવિત્ર ઇરાદા ધરાવે છે. ક્ષત્રિયો પણ પોતાના ધર્મને ત્યજી, દુરાચારી લોકો સાથે સંકળાઈ, પાપમાં આનંદ લે છે અને પરસ્ત્રીગમનમાં તલિન છે. તેઓમાં શૌર્ય નથી, જંગલોમાં આનંદ કરે છે, ભાગી જવાની પ્રવૃત્તિ ધરાવે છે, ચોરી કરે છે અને કામના દાસ બની રહે છે. શસ્ત્ર-અસ્ત્રની જ્ઞાનથી વંચિત, ગાય અને બ્રાહ્મણોનું રક્ષણ છોડીને, તેઓ અનાથ અને અશ્રય છે—જેમ કે કામથી પીડાતા હરણ. યોગ્ય શાસન અને ધર્મચરણ વિના, ભોગમાં મગ્ન, દુષ્ટ અને જીવહિંસા કરતા, લોકોમાં વિનાશ લાવે છે. વૈશ્યોએ પણ યોગ્ય વિધિઓ છોડીને, પોતાના ધર્મને ત્યજી, ખોટી દિશાઓમાં ચાલે છે, સ્વલાભ માટે અસત્ય વજન અને વ્યવહાર કરે છે. ગુરુ, દેવ અને દ્વિજનો પ્રત્યે ભક્તિ વિના, દુષ્ટ બુદ્ધિ ધરાવે છે, બ્રાહ્મણોને અન્ન નહીં આપે, કંજુષી અને સ્વાર્થમાં રહે છે. પરસ્ત્રીગમનમાં મગ્ન, મન અશુદ્ધ, લોભ અને મોહથી ભટકી, સદકાર્ય અને દાનથી દૂર રહે છે. શૂદ્રો પણ બ્રાહ્મણોની જેમ વર્તન કરે છે, દેખાવમાં તેજસ્વી છતાં મૂર્ખ, પોતાનું કૃતવ્ય છોડે છે. તપસ્યા કરે છે, પણ દ્વિજનો તેજ ઘટાડે છે, બાળકોના અકાલ મૃત્યુનું કારણ બને છે, અને મંત્રોચ્ચારણમાં તલિન રહે છે. પથ્થર, ગામના મૂર્તિ વગેરેની પૂજા કરે છે, વિલક્ષણ વિચાર અને વક્રતા ધરાવે છે, દ્વિજનો અપમાન કરે છે. ધનવાન છતાં દુષ્ટ કર્મમાં, વિદ્વાન છતાં ઝઘડા કરે છે, ધર્મની વાર્તાઓ કહે છે, પણ ધર્મને હલાવે છે. રાજાઓ જેવો દેખાવ, દંભી, દાનવીર અને અહંકારથી ભરપૂર, બ્રાહ્મણોની સેવા પોતાના પ્રભુત્વ તરીકે માને છે. પોતાનું ધર્મ છોડીને, મૂર્ખ, મિશ્ર વંશ, ક્રૂર, અહંકારમાં મગ્ન, ચાર વર્ગનો વિનાશ કરે છે. સારા કુટુંબમાં જન્મે છે, પોતાને શ્રેષ્ઠ માને છે, ચાર વર્ગમાં ભ્રમ ફેલાવે છે, બધા જાતિમાં વિકૃતિ લાવે છે, અને સદકાર્ય છતાં મૂર્ખ છે. મહિલાઓમાં પણ પતિત વર્તન, પતિ પ્રત્યે અશ્રદ્ધા, સાસરીઓને દુઃખ આપે છે, નિર્ભય અને અશુદ્ધ ખોરાક ખાય છે. કપટ અને ભ્રમથી, કૌશલ્યપૂર્વક દંભ કરે છે, કામથી પીડાય છે, પરસ્ત્રીગમનમાં તલિન છે, પતિથી વિમુખ છે. બાળકો માતા-પિતા પ્રત્યે ભક્તિ વિના, દુષ્ટ ઇરાદા ધરાવે છે, જ્ઞાન નહીં શીખે, અને રોગોથી પીડાય છે. જેઓનું બુદ્ધિ ભટકી ગઈ છે અને પોતાનું ધર્મ છોડે છે, એ લોકો માટે અહીં કે પરલોકમાં કોઈ માર્ગ છે? સુતજી, અમારું મન આવા વિચારોને કારણે હંમેશા વ્યથિત રહે છે; ખરેખર, બીજાને મદદ કરવું એ સૌથી મોટો ધર્મ છે. સરળ ઉપાયથી, આ દુઃખના ભારને કેવી રીતે દૂર કરી શકાય? દયાથી, કૃપા કરીને એ માર્ગ જણાવો, જેમાં બધાં સિદ્ધાંતોની સાચી સમજ મળે. એવી ચિંતાથી શুদ্ধ મનવાળા ઋષિઓના શબ્દો સાંભળી, સુતજી, પોતાના હૃદયમાં શંકરનું સ્મરણ કરીને, ઋષિઓને બોલ્યા: "હે પુનર્જાતો, તમે સર્વ લોકના કલ્યાણ માટે ઉત્તમ પ્રશ્ન કર્યો છે. ગુરુનું સ્મરણ કરીને, તમારી સ્નેહ માટે, હું તમને કહું છું—શ્રદ્ધાથી સાંભળો. આ સર્વોચ્ચ શૈવ પુરાણ એ વેદાંતનું સાર અને પૂર્ણ સ્વરૂપ છે, જે પાપના ઢગલાંને નાશ કરે છે અને પરલોકમાં શ્રેષ્ઠ સત્ય આપે છે. તેમાં શિવની મહિમા સતત વિસ્તરે છે, કલીયુગના દોષોનો નાશ કરે છે, અને બ્રાહ્મણોને જીવનના ચાર પુરુષાર્થના ફળ આપે છે. હે શ્રેષ્ઠ દ્વિજ, માત્ર આ ઉત્તમ શૈવ પુરાણનો અભ્યાસ કરીને, કોઈ વ્યક્તિ સર્વોચ્ચ અને શુભ અવસ્થાને પામે છે. બ્રાહ્મણહત્યા જેવા પાપ, શિવ પુરાણ વિશ્વમાં ન પ્રગટે ત્યાં સુધી ફૂલી ફાલે છે—અહો! કલીયુગના મહા દુઃખ, શિવ પુરાણ ન પ્રગટે ત્યાં સુધી નિર્ભય રીતે ફરે છે—અહો! બધાં શાસ્ત્રો એકબીજાથી વિવાદ કરે છે, શિવ પુરાણ ન પ્રગટે ત્યાં સુધી—અહો! મહાન લોકો પણ શિવના યથાર્થ સ્વરૂપને સમજવામાં અસમર્થ રહેશે, શિવ પુરાણ ન પ્રગટે ત્યાં સુધી—અહો! યમના ક્રૂર દૂત પણ નિર્ભય ફરે છે, શિવ પુરાણ ન પ્રગટે ત્યાં સુધી—અહો! બીજા બધા પુરાણો ધરતી પર ગર્જના કરે છે, શિવ પુરાણ ન પ્રગટે ત્યાં સુધી—અહો! બધા તીર્થો ધરતી પર વિવાદ કરે છે, શિવ પુરાણ ન પ્રગટે ત્યાં સુધી—અહો! બધા મંત્રો પણ ધરતી પર વિવાદ કરે છે, શિવ પુરાણ ન પ્રગટે ત્યાં સુધી—અહો! બધા પવિત્ર ક્ષેત્રો, પવિત્ર આસન, દાન, દેવો, સિદ્ધાંતો—all dispute until the Shiva Purana is proclaimed. હે પુનર્જાતો, હું આ શિવ પુરાણના પાઠ અને શ્રવણથી મળતા ફળને સંપૂર્ણ રીતે વર્ણન કરી શકતો નથી, હે શ્રેષ્ઠ ઋષિઓ!" આ રીતે, શિવ પુરાણના મહિમાની વાત સુતજી ઋષિઓને સંભળાવે છે, અને કલ્યાણના માર્ગ બતાવે છે.