కర్త్తవ్యం వచనం తస్య స్త్రీణాం ప్రాణేశ్వరః పతిః। ఉక్తం భగవతా పూర్వం సృష్టికాలే విరించినా
భర్త మాట తప్పక పాటించాలి. అతడే భార్యలకు ప్రాణాధిపతి. సృష్టికాలంలో విరించి భగవంతుడు ఇదే చెప్పాడు.
న చ స్త్రీణాం పృథగ్యజ్ఞో న వ్రతం నాప్యుపోషణమ్। భర్తా యద్వదతే వాక్యం తత్తు కుర్యాదకుత్సయా
స్త్రీలకు వేరు యజ్ఞం, వ్రతం, ఉపవాసం ఏదీ లేదు. భర్త చెప్పిన మాటను తక్కువగా చూడకుండా తప్పకుండా చేయాలి.
భర్తృనిందాం యా కురుతే స్వసృనిందాం తథైవ చ। పరివాదం ప్రలాపం వా నరకం సా తు గచ్ఛతి
భర్తను నిందించే స్త్రీ, అలాగే తన సోదరిని నిందించే స్త్రీ, పరనింద లేదా వ్యర్థప్రలాపం చేసే స్త్రీ నరకానికి పోతుంది.
పత్యౌ జీవతి యా నారీ ఉపవాసవ్రతం చరేత్। ఆయుష్యం హరతే భర్తుర్మృతా నరకమిచ్ఛతి
భర్త బ్రతికుండగానే ఉపవాసం లేదా వ్రతం చేసే స్త్రీ భర్త ఆయుష్షును తగ్గిస్తుంది. భర్త మరణిస్తే, ఆమె నరకాన్ని కోరుకుంటుంది.
ఏవం జ్ఞాత్వా త్వయా భర్తుర్న కార్యం విప్రియం సతి। న చాస్య దక్షిణం త్వంగం త్వయా సేవ్యం కథంచన
ఇది తెలిసి, నీ భర్తకు నచ్చని పని ఏదీ చేయకూడదు, సతీ! అలాగే అతని కుడివైపు నీవు ఎప్పుడూ సేవ చేయకూడదు.
సర్వకార్యే త్వహం చాస్య దక్షిణం పక్షమాశ్రితా। సవ్యం త్వమాయేస్సాధ్వి పార్శ్వే నారదపుష్కరౌ
ప్రతి విషయంలో నేను అతని కుడివైపు ఉంటాను. నీవు, సతీ! నారదుడు, పుష్కరుడు తోడుగా ఎడమవైపు చేరాలి.
బ్రహ్మస్థానాని చాన్యాని స్థితాన్యాయతనాని చ। లభే వై శోభమానేహ యావత్సృష్టిః ప్రజాయతే
ఇంకా బ్రహ్మునికి ఇతర స్థానాలు, పుణ్యక్షేత్రాలు ఏర్పడతాయి. సృష్టి కొనసాగేంతవరకు ఇక్కడ నీవు మహిమాన్వితురాలిగా ఉంటావు.
భవత్యా చ మయా చైవ స్థాతవ్యం చ న సంశయః। పుష్కరే బ్రహ్మణః పార్శ్వే వామం చ త్వం సమాశ్రయ
నీవు, నేను ఇద్దరం కూడా పుష్కరంలో బ్రహ్మదేవుని పక్కన ఉండాలి. నీవు ఎడమవైపు ఉండాలి, ఇది సందేహం లేదు.
అనేన చోపదేశేన సుఖం తిష్ఠ మయాన్వితా। గాయత్ర్యువాచ॥ ఏవమేతత్కరిష్యామి తవ నిర్దేశకారికా
ఈ ఉపదేశాన్ని పాటిస్తూ నాతో కలిసి సుఖంగా ఉండు. గాయత్రి అంది: "నీ చెప్పినట్టు నేను తప్పకుండా చేస్తాను."
తవైవాజ్ఞా మయా కార్యా త్వం మే ప్రాణసమా సఖీ। అహం తే త్వనుజా దేవి సదా మాం పాతుమర్హసి
నీ ఆజ్ఞనే నేను పాటించాలి. నువ్వు నాకు ప్రాణసమానమైన స్నేహితురాలు. నేను నీకు చెల్లెలను, దేవీ! నన్ను ఎప్పుడూ కాపాడాలి.
దేవదేవస్తదా బ్రహ్మా పుష్కరే విష్ణునా సహ। స్నానావసానే దేవానాం సర్వేషాం ప్రదదౌ వరాన్
అప్పుడు దేవతల దేవుడు బ్రహ్మ, విష్ణుతో కలిసి పుష్కరంలో స్నానం ముగించాక, అందరు దేవతలకు వరాలు ఇచ్చాడు.
దేవానాం చ పతిం శక్రం జ్యోతిషాం చ దివాకరం। నక్షత్రాణాం తథా సోమం రసానాం వరుణం తథా
అతడు ఇంద్రుని దేవతల అధిపతిగా, సూర్యుని జ్యోతిర్మయుల అధిపతిగా, చంద్రుని నక్షత్రాల అధిపతిగా, వరుణుని రసాల అధిపతిగా నియమించాడు.
ప్రజాపతీనాం దక్షం చ నదీనాం చైవ సాగరం। కుబేరం చ ధనాధ్యక్షం తథా చక్రే చ రక్షసాం
ప్రజాపతులకే దక్షుడిని, నదులకు సముద్రాన్ని, ధనానికి కుబేరుడిని, అలాగే రాక్షసులకు చక్రుడిని అధిపతిగా చేశాడు.
భూతానాం చైవ సర్వేషాం గణానాం చ పినాకినమ్। మానవానాం మనుం చైవ పక్షిణాం గరుడం తథా
అన్ని భూతగణాలకు పినాకిని, మనుషులకు మనువును, పక్షులకు గరుడుడిని అధిపతిగా చేశాడు.
ఋషీణాం చ వసిష్ఠం చ గ్రహాణాం చ ప్రభాకరం। ఏవమాదీని వై దత్వా దేవదేవః పితామహః
ఋషుల్లో వశిష్ఠుడిని, గ్రహాల్లో సూర్యుని ప్రధానులుగా నియమించి, ఇలాంటి పదవులు ఇచ్చిన దేవతల దేవుడు, పితామహుడు ముందుకు సాగాడు.
విష్ణుం చ శంకరం చైవ బ్రహ్మా ప్రోవాచ సాదరమ్। పృథివ్యాః సర్వతీర్థేషు భవంతౌ పూజ్యసత్తమౌ
బ్రహ్మ విష్ణు, శంకరులను గౌరవంగా ఉద్దేశించి ఇలా అన్నాడు: 'భూమిపై ఉన్న అన్ని తీర్థాల్లో మీరు ఇద్దరూ అత్యంత పూజ్యులు.'
భవద్భ్యాం న వినా తీర్థం పుణ్యతామేతి కర్హిచిత్। లింగం వా ప్రతిమా వాపి దృశ్యతే యత్రకుత్రచిత్
'మీరు లేకుండా ఏ తీర్థం కూడా పవిత్రతను పొందదు; ఎక్కడ లింగం లేదా విగ్రహం కనిపిస్తే, ఆ స్థలం పవిత్రమవుతుంది.'
తత్తీర్థం పుణ్యతాం యాతి సర్వమేవ ఫలప్రదం। మానవా హ్యుపహారైశ్చ యే కరిష్యంతి పూజనం
'ఆ స్థలం పవిత్రతను పొందుతుంది, అన్ని ఫలితాలనూ ఇస్తుంది; అక్కడ నైవేద్యాలతో పూజ చేసే మనుష్యులకు శుభఫలితాలు కలుగుతాయి.'
యుష్మాకం మాం పురస్కృత్య తేషాం రోగభయం కుతః। యేషు రాష్ట్రేషు యుష్మాకముత్సవాః పూజనాదికాః
'మీరిద్దరిని ముందు ఉంచి పూజిస్తే, వారికి వ్యాధి లేదా భయం ఎందుకు కలుగుతుంది? ఎక్కడ మీ ఉత్సవాలు, పూజలు జరుగుతాయో,'
ప్రవర్త్స్యంతి క్రియాః సర్వా యత్ఫలం తేషు తచ్ఛృణు। నాధయో వ్యాధయశ్చైవ నోపసర్గా న క్షుద్భయం
'అక్కడ అన్ని శుభకార్యాలు జరుగుతాయి; ఆ ప్రదేశాల్లో కలిగే ఫలితాలు విను: అక్కడ దుఃఖం ఉండదు, వ్యాధులు ఉండవు, అపాయాలు ఉండవు, ఆకలి భయం ఉండదు.'
విప్రయోగో న చాపీష్టైరనిష్టైర్నాపి సంగతిః। నాక్షిరోగః శిరార్తిర్వా పిత్తశూల భగందరాః
'ఇష్టమైనవారితో వేరుపడటం ఉండదు, ఇష్టంలేని వారితో కలిసిపోవడం ఉండదు; కన్ను వ్యాధి, తలనొప్పి, పిత్తవేదన, భాగందరాలు ఉండవు.'
నాభిచారం భయం తత్రాపస్మారో న విషూచికా। వృద్ధిర్నికామతస్తస్మిన్సమ్యగ్బుద్ధిరనుత్తమా
'అక్కడ మంత్రతంత్ర భయం ఉండదు, అపస్మారము ఉండదు, విషూచికా వ్యాధి ఉండదు; అక్కడ కోరినట్లు సంపద పెరుగుతుంది, మనస్సు ఎంతో ప్రసన్నంగా ఉంటుంది.'
ఆరోగ్యం సర్వతశ్చైవ దీర్ఘాయుశ్చ ప్రజాధనం। నాకాలే భవితా మృత్యుర్గావో నాల్పపయోముచః
'అక్కడ ఆరోగ్యం సంపూర్ణంగా ఉంటుంది, దీర్ఘాయువు, సంతానం, ధనం లభిస్తాయి; అసమయములో మరణం రాదు, ఆవులు తక్కువ పాలిచ్చవు.'
నాకాలఫలితా వృక్షా నోత్పాతభయమణ్వపి। ఏతచ్ఛ్రుత్వా తతో విష్ణుర్బ్రహ్మాణం స్తోతుముద్యతః
'వృక్షాలు కాలానికి మించిన ఫలాలు ఇవ్వవు, ఎలాంటి అపాయ భయం కూడా ఉండదు.' ఇది విని విష్ణువు బ్రహ్మను స్తుతించేందుకు సిద్ధమయ్యాడు.
విష్ణురువాచ॥ నమోస్త్వనంతాయ విశుద్ధచేతసే స్వరూపరూపాయ సహస్రబాహవే। సహస్రరశ్మిప్రభవాయ వేధసే విశాలదేహాయ విశుద్ధకర్మణే
విష్ణువు ఇలా అన్నాడు: 'అనంతుడైన, పవిత్రమైన మనస్సు కలవాడైన, తన స్వరూపంలోనే ఉన్నవాడైన, వెయ్యి చేతులు కలవాడైన, వెయ్యి కిరణాల మూలమైన, విస్తృతమైన దేహం కలవాడైన, పవిత్రమైన కార్యాలు చేసే బ్రహ్మకు నమస్కారం.'
సమస్తవిశ్వార్తిహరాయ శంభవే సమస్తసూర్యానలతిగ్మతేజసే। నమోస్తు విద్యావితతాయ చక్రిణే సమస్తధీస్థానకృతే సదా నమః
'సమస్త లోక బాధలను తొలగించేవాడైన శంభువుకు, అన్ని సూర్యులు, అగ్నులు కన్నా ప్రకాశవంతుడైనవాడికి, విద్యగా వ్యాపించినవాడైన చక్రధారికి, అన్ని బుద్ధుల ఆధారమైనవాడికి ఎల్లప్పుడూ నమస్కారం.'
అనాదిదేవాచ్యుత శేఖరప్రభో భావ్యుద్భవద్భూతపతే మహేశ్వర। మహత్పతే సర్వపతే జగత్పతే భువస్పతే భువనపతే సదా నమః
'ఆది లేని దేవా, నశించని వాడా, శ్రేష్ఠుడా, భవిష్యత్తు, వర్తమానం, గతకాలాల అధిపతా, మహత్తువ కలవాడా, సమస్త జగత్తు అధిపతా, భూమి అధిపతా, భువనాల అధిపతా, నీకు ఎల్లప్పుడూ నమస్కారం.'
యజ్ఞేశ నారాయణ జిష్ణు శంకర క్షితీశ విశ్వేశ్వర విశ్వలోచన। శశాంకసూర్యాచ్యుతవీరవిశ్వప్రవృత్తమూర్తేమృతమూర్త అవ్యయ
'యజ్ఞాధిపతి, నారాయణా, విజేత, శంకరా, భూమి అధిపతా, విశ్వేశ్వరా, విశ్వదృష్టా, చంద్రుడు, సూర్యుడు, అచ్యుతుడు, వీరుడు, విశ్వమంత వ్యాపించినవాడా, రూపమూ అరూపమూ కలవాడా, నశించని వాడా, నీకు నమస్కారం.'
జ్వలద్ధుతాశార్చి నిరుద్ధమండల ప్రదేశనారాయణ విశ్వతోముఖ। సమస్తదేవార్తిహరామృతావ్యయ ప్రపాహి మాం శరణగతం తథా విభో
అన్ని దిశల్ని చుట్టుముట్టే అగ్నిజ్వాలలతో ప్రకాశించే నారాయణా! నీ ముఖం అన్ని వైపులా ఉంది. దేవతల బాధలను తొలగించే, అమరమైన, నశించని ప్రభువా! నేను నీ శరణు వచ్చాను. నన్ను కాపాడుము ప్రభో!
వక్త్రాణ్యనేకాని విభో తవాహం పశ్యామి యజ్ఞస్య గతిం పురాణమ్। బ్రహ్మాణమీశం జగతాం ప్రసూతిం నమోస్తు తుభ్యం ప్రపితామహాయ1.34.
ప్రభూ! నీకు ఎన్నో ముఖాలు ఉన్నాయని నేను చూస్తున్నాను. యజ్ఞమార్గాన్ని, పురాతనమైనదాన్ని గమనిస్తున్నాను. నీవే బ్రహ్మ, జగత్తుకు ఆదికర్తవు. మహాపితామహా! నీకు నా వందనం.