తస్య బుద్ధిరియం జాతా తీర్థాభిగమనం ప్రతి। పుణ్యైస్తీర్థజలైరేతత్క్లిన్నం కుర్యాం కలేవరమ్
తర్వాత అతని మనసులో ఇలా ఆలోచన వచ్చింది: 'పుణ్య తీర్థ జలాలతో ఈ శరీరాన్ని పవిత్రం చేసుకోవాలి.'
ప్రయతః పుష్కరే స్నాత్వా భాస్కరస్యోదయం ప్రతి। కృతజప్యనమస్కారోప్యద్ధ్వానం ప్రత్యపద్యత
పుష్కరంలో పవిత్రంగా స్నానం చేసి, ఉదయాన్నే సూర్యోదయాన్ని చూసి, జపాలు, నమస్కారాలు చేసి, ప్రయాణానికి సిద్ధమయ్యాడు.
అగ్రతః పంచపురుషానపశ్యత్సోతి భీషణాన్। వనే కంటకవృక్షాఢ్యే నిర్జనే పక్షివర్జితే
ముందుగా, ముక్కు పిండి భయంకరంగా కనిపించే ఐదుగురు పురుషులను, ముల్లుబొట్లు, చెట్లతో నిండిన, పక్షులు లేని, ఎవరూ లేని అడవిలో చూశాడు.
తాన్దృష్ట్వా వికృతాకారాన్సుఘోరాన్పాపదర్శనాన్। ఈషత్సంత్రస్తహృదయో వ్యతిష్ఠన్నిశ్చలాకృతిః
వారిని చూడగానే, విచిత్రమైన రూపాలతో, భయంకరంగా, దుర్దర్శనంగా ఉండటంతో, అతని హృదయం కొంత కలవరపడినా, స్థిరంగా నిలబడ్డాడు.
అవలంబ్య తతో ధైర్య్యం భయముత్సృజ్య దూరతః। పప్రచ్ఛ మధురాభాషీ కే యూయం వికృతాః కుతః
ఆ తర్వాత ధైర్యంగా ఉండి, భయాన్ని వదిలి, దూరం నుంచే మృదువుగా ఇలా అడిగాడు: 'మీరు ఎవరు? ఇంత విచిత్రంగా ఎందుకు ఉన్నారు? ఎక్కడి నుంచి వచ్చారు?'
కిం వా చైవ కృతం కర్మ యే నప్రాప్తాశ్చ వైకృతమ్। కథమేవంవిధాః సర్వే ప్రస్థితాః కుత్ర చాధ్వని
'మీరు ఏ పనులు చేసారు? మంచి స్థితికి ఎందుకు రాలేకపోయారు? మీరు అందరూ ఇలా ఎందుకు ఉన్నారు? ఈ మార్గంలో ఎక్కడికి వెళ్తున్నారు?' అని అడిగాడు.
ప్రేతా ఊచుః। క్షుత్పిపాసాన్వితా నిత్యం మహాదుఃఖసమావృతాః। హృతప్రజ్ఞా వయం సర్వే నష్టసఞ్జ్ఞావిచేతసః
ప్రేతలు ఇలా చెప్పారు: 'మేము ఎప్పుడూ ఆకలి, దాహంతో బాధపడుతూ, మహా దుఃఖంలో మునిగిపోయి, జ్ఞానం పోయి, మనస్సు, బుద్ధి లేని వారమయ్యాం.'
న జానీమో దిశం చాపి ప్రదిశం చాపి కాం చ న। నాంతరిక్షం మహీం చాపి న జానీమో దివం తథా
'మేము ఏ దిక్కు కూడా తెలియదు, ఏ ప్రాంతం తెలియదు, ఆకాశం, భూమి, స్వర్గం ఏదీ మాకు తెలియదు.'
యదేతద్దుఃఖమాఖ్యాతమేతదేవ సుఖం భవేత్। ప్రభాతమిదమాభాతి భాస్కరోదయదర్శనాత్
'మీరు దుఃఖం అనేది, మాకు అయితే అదే సుఖం. ఇప్పుడు సూర్యోదయం కనబడుతున్నందున, ఉదయం అయిందని అనిపిస్తోంది.'
అహం పర్యుషితో నామ సూచీముఖస్తథాఽపరః। శీఘ్రగో రోహకశ్చైవ పంచమో లేఖకస్తథా
'నేను పర్యూషితుడిని, వేరొకడు సూచీముఖుడు, ఇంకొకడు శీఘ్రగుడు, రోహకుడు, ఐదవాడు లేఖకుడు.'
బ్రాహ్మణ ఉవాచ। ప్రేతానాం కర్మజాతానాం నామ్నా వై సంభవః కుతః। కిం తత్కారణముద్దిశ్య యతో యూయం సనామకాః
బ్రాహ్మణుడు ఇలా అడిగాడు: 'ప్రేతలకు పాపఫలంగా జన్మించినా పేర్లు ఎలా వచ్చాయి? మీరు ఈ పేర్లతో ఎందుకు పిలవబడుతున్నారు?'
ప్రేతా ఊచుః। అహం స్వాదు సదా భుంజే దద్యాం పర్యుషితం ద్విజే। ఏతత్కారణమాసాద్య నామ పర్యుషితో మమ
ప్రేతలు ఇలా చెప్పారు: 'నేను ఎప్పుడూ తాజా ఆహారం తింటాను, కానీ బ్రాహ్మణులకు పాత ఆహారం ఇస్తాను. అందుకే నాకు పర్యూషితుడు అనే పేరు వచ్చింది.'
సూచితా బహవోఽనేన విప్రాశ్చాన్నాద్యకాంక్షిణః। ఏతత్కారణముద్దిశ్య సూచీముఖాభిధో మతః
'ఇతడు చాలా మంది బ్రాహ్మణులను, అన్నం ఆశించినవారిని సూచి పొడిచాడు. అందుకే ఇతడిని సూచీముఖుడు అంటారు.'
శీఘ్రం గతోఽస్మి విప్రేణ యాచితః క్షుధితేన చ। ఏతత్కారణముద్దిశ్య శీఘ్రగో ద్విజసత్తమ
'ఒకసారి ఓ ఆకలితో ఉన్న బ్రాహ్మణుడు అడిగినప్పుడు నేను వెంటనే అక్కడి నుంచి వెళ్లిపోయాను. అందుకే నన్ను శీఘ్రగుడు అంటారు, ఓ ఉత్తమ బ్రాహ్మణా.'
గృహోపరి సదా స్వాదు భుంక్తే ద్విజభయేన హి। ఉద్విగ్నమానసస్తత్ర తేనాసౌ రోహకః స్మృతః
బ్రాహ్మణుల భయంతో ఎప్పుడూ ఇంటి మీదే రుచికరమైన ఆహారం తింటూ, మనసు ఎల్లప్పుడూ కలవరంగా ఉండేవాడిని అందుకే అతడిని 'రోహకుడు' అంటారు.
మౌనే చాపి స్థితో నిత్యం యాచితో విలిఖన్మహీమ్। అస్మాకమపి పాపిష్ఠో లేఖకో నామ నామతః
ఎప్పుడూ మౌనంగా ఉండి, అడిగినప్పుడు నేలను గీసుకుంటూ, మనలోనే అత్యంత పాపిష్టుడైన వాడిని 'లేఖకుడు' అని పిలుస్తారు.
కృచ్ఛ్రేణ లేఖకో యాతి రోహకస్తు అవాక్శిరాః। శీఘ్రగః పంగుతాం ప్రాప్తః సూచీ సూచీముఖోఽభవత్
లేఖకుడు కష్టంగా వెళ్తాడు, రోహకుడు తలకిందులుగా పోతాడు. శీఘ్రంగా కదిలే, కాలి లోపంతో ఉన్న సూచి, సూచి ముఖుడయ్యాడు.
పర్యుషితో లమ్బగ్రీవో లంబోదర ఉదాహృతః। బృహద్వృషణలంబోష్ఠః పాపాదస్మాదజాయత
పాతదైన, వేలాడే మెడతో, లంబోదరుడు అని పిలవబడే, పెద్ద వృషణాలు, మందమైన పెదవులు కలవాడుగా పాపం వల్ల జన్మించాడు.
ఏతత్తే సర్వమాఖ్యాతమాత్మవృత్తం సహేతుకమ్। పృచ్ఛస్వ యది తే శ్రద్ధా పృష్టాశ్చ కథయామహే
ఇది నా జీవితం, దానికి కారణాలు అన్నీ నీకు చెప్పాను. నీవు విశ్వాసంతో అడిగితే, అడిగినప్పుడు మేము చెప్పగలం.
బ్రాహ్మణ ఉవాచ। యే జీవా భువి తిష్ఠంతి సర్వేప్యాహారమూలకాః। యుష్మాకమపి చాహారం శ్రోతుమిచ్ఛామి తత్త్వతః
బ్రాహ్మణుడు ఇలా అన్నాడు: భూమిపై ఉన్న అన్ని జీవులు ఆహారంతో బతుకుతాయి. మీ ఆహారం గురించి కూడా నిజంగా వినాలని నాకు ఉంది.
ప్రేతా ఊచుః। శృణుష్వాహారమస్మాకం సర్వసత్వవిగర్హితమ్। యచ్ఛ్రుత్వా నిందసే విప్ర భూయోభూయశ్చ నిత్యశః
ప్రేతలు ఇలా చెప్పారు: మా ఆహారం గురించి విను, అది అన్ని జీవులు ద్వేషించేది. దాన్ని విని, బ్రాహ్మణా, నువ్వు మమ్మల్ని మళ్లీ మళ్లీ తప్పుపడతావు.
శ్లేష్మమూత్రపురీషేణ యోషిదఙ్గమలేన చ। గృహాణి త్యక్తశౌచాని ప్రేతా భుంజంతి తత్ర వై
ప్రేతలు శుభ్రత లేకుండా వదిలిన ఇళ్లలో, శ్లేష్మం, మూత్రం, విసర్జనం, స్త్రీ శరీర మలంతో కలిసిన వాటిని తింటారు.
స్త్రీభిర్దగ్ధాని కీర్ణాని ప్రకీర్ణోచ్ఛిష్టకాని చ। మలేనాపి జుగుప్స్యాని ప్రేతా భుంజంతి తత్ర వై
స్త్రీలు కాల్చినవి, చెల్లాచెదురుగా పడినవి, మిగిలిన తినుబండారాలతో కలిసినవి, మలంతో అసహ్యంగా ఉన్నవాటిని ప్రేతలు అక్కడ తింటారు.
చిత్తలజ్జావిహీనాని హోమహీనాని యాని చ। వ్రతైశ్చైవ విహీనాని ప్రేతా భుంజంతి తత్ర వై
మనసు పవిత్రత, లజ్జా లేని, హోమం లేని, వ్రతాలు లేని వాటిని ప్రేతలు అక్కడ తింటారు.
గురవో నైవ పూజ్యంతే స్త్రీజితాని గృహాణి చ। క్రోధలోభగృహీతాని ప్రేతా భుంజంతి తత్ర వై
పెద్దవాళ్లను గౌరవించని, స్త్రీలు ఆధిపత్యం వహించే, కోపం, లోభం నిండిన ఇళ్లలో ప్రేతలు తింటారు.
త్రపా మే జాయతే తాత కథ్యమానే స్వభోజనే। అస్మాత్పరతరం చాన్యన్న వక్తుమపి శక్యతే
నా ఆహారం గురించి చెబుతుంటే నాకు చాలా సిగ్గుగా ఉంది, ప్రియమైనవాడా. దీని కంటే చెడ్డది చెప్పడం అసాధ్యం.
నివృత్తిం ప్రేతభావస్య పృచ్ఛామస్త్వాం దృఢవ్రత। యథా న భవతి ప్రేతస్తన్మే వద తపోధన
దృఢ వ్రతధారుడా, ప్రేత స్థితి ఎలా పోతుందో మేము నిన్ను అడుగుతున్నాము. ప్రేతుడిగా మారకుండా ఉండటానికి మార్గాన్ని చెప్పు, తపోధన.
బ్రాహ్మణ ఉవాచ। ఏకరాత్ర ద్విరాత్రాది కృచ్ఛ్రచాంద్రాయణదిభిః। వ్రతైరన్యైః కృతైర్నిత్యం న ప్రేతో జాయతే నరః
బ్రాహ్మణుడు ఇలా అన్నాడు: ఏకరాత్రి, ద్విరాత్రి, కృచ్ఛ్ర, చాంద్రాయణ వ్రతాలు మరియు ఇతర వ్రతాలను ఎప్పుడూ ఆచరిస్తే, మనిషి ప్రేతుడవడడు.
త్రీనగ్నీన్పఞ్చ చైకం వా యోఽహన్యహని సేవతే। స వై భూతదయాపన్నో న ప్రేతో జాయతే నరః
ప్రతి రోజు మూడు అగ్నులు, ఐదు లేదా కనీసం ఒక అగ్ని సేవించే, భూతాలపై దయ కలిగినవాడు ప్రేతుడవడడు.
తుల్యో మానేఽపమానే చ తుల్యః కాంచనలోష్టయోః। తుల్యః శత్రౌ చ మిత్రే చ న ప్రేతో జాయతే నరః
గౌరవం, అవమానం రెండింటిలో సమంగా ఉండేవాడు, బంగారం, మట్టి రెండింటినీ ఒకటిగా చూసేవాడు, శత్రువు, మిత్రుడు ఇద్దరినీ సమంగా చూసేవాడు ప్రేతుడవడడు.