తిష్ఠతిష్ఠేతి జల్పంతో దైత్యాస్తే సముపాగతాః। తతః ప్రవవృతే యుద్ధం తాసాం తేషాం మహాభయమ్
దైత్యులు 'నిల్చు, నిల్చు' అని అరుస్తూ వచ్చారు. అప్పుడు ఆ మహిళలు, దైత్యుల మధ్య భయంకరమైన యుద్ధం మొదలైంది.
నారాచైర్భిన్నదేహానాం దైత్యానాం భువి సర్పతాం। రోషాద్దండప్రభగ్నానాం సర్పాణామివ సర్పతామ్
బాణాలతో ఛిద్రమైన శరీరాల దైత్యులు భూమిపై పాముల్లా మెలికలు తిరుగుతూ పడ్డారు. కోపంతో కొట్టిన పాముల వెన్నెముకలు విరిగినట్లు వారు నొప్పితో మెలికలు తిరిగారు.
శక్తినిర్భిన్నహృదయా గదాసంచూర్ణితోరసః। కుఠారైర్భిన్నశిరసో ముసలైర్భిన్నమస్తకాః
కొంతమందికి శక్తులతో హృదయాలు చీలిపోయాయి, గదలతో ఛాతీలు నుజ్జునుజ్జయ్యాయి, కొంతమందికి కఠారాలతో తలలు చీలిపోయాయి, ముసలాలతో తలలు పగిలిపోయాయి.
విద్ధోదరాస్త్రిశూలాగ్రైశ్ఛిన్నగ్రీవా వరాసిభిః। క్షతాశ్వరథమాతంగపాదాతాః పేతురాహవే
కొంతమందికి త్రిశూలాలతో పొట్టలు చీలిపోయాయి, ఉత్తమ ఖడ్గాలతో మెడలు నరుకబడ్డాయి. గాయపడిన గుర్రాలు, రథాలు, ఏనుగులు, కాలాళ్లు యుద్ధంలో పడిపోయారు.
రణభూమిం సమాసాద్య దైత్యాః సర్వే రురుం వినా। తతో బలం హతం దృష్ట్వా రురుర్మాయాం తదాదదే
రురు తప్ప మిగతా దైత్యులు అందరూ యుద్ధభూమిలోకి ప్రవేశించారు. తన సైన్యం నశించిపోతున్నదని చూసిన రురు, వెంటనే మాయను ఆశ్రయించాడు.
తయా సంమోహితా దేవ్యో దేవాశ్చాపి రణాజిరే। తామస్యా మాయయా దేవ్యా సర్వమన్ధంతమోభవత్
ఆ మాయ వల్ల యుద్ధరంగంలో ఉన్న దేవతలు, దేవులు అందరూ మోహించిపోయారు. ఆ దేవత మాయతో చుట్టూ అంతా గాఢమైన చీకటి వ్యాపించింది.
తతో దేవీ మహాశక్యా తం దైత్యం సమతాడయత్। తయా తు తాడితస్యాజౌ దైత్యస్య ప్రగతం తమః
తర్వాత మహాశక్తి కలిగిన దేవి ఆ దైత్యుడిని బలంగా కొట్టింది. ఆమె చేతిలో యుద్ధంలో దెబ్బ తిన్న రురు నుండి ఆ చీకటి తొలగిపోయింది.
మాయాయామథ నష్టాయాం తామస్యాం దానవో రురుః। పాతాలమావిశత్తూర్ణం తత్రాపి పరమేశ్వరీ
ఆ తామస మాయ నశించిన తర్వాత, రురు అనే దానవుడు వెంటనే పాతాళంలోకి పారిపోయాడు. అక్కడ కూడా పరమేశ్వరి ఆమె సాక్షాత్తుగా ఉండింది.
దేవీభిః సహితా క్రుద్ధా పురతోభిముఖీ స్థితా। రురోస్తు దానవేంద్రస్య భీతస్యాగ్రే గతస్య చ
దేవతలతో కలిసి, కోపంగా, ఆమె రురు ముందు నిలబడి, అతన్ని నేరుగా ఎదుర్కొంది. దానవేంద్రుడు రురు భయంతో ముందుకు వెళ్లాడు.
నఖాగ్రేణ శిరశ్ఛిత్వా చర్మ చాదాయ వేగితా। నిష్పపాతాథ పాతాలాత్పుష్కరం చ పునర్గిరిమ్
ఆమె తన వేలి గోరు అంచుతో రురుని తలను వేరు చేసి, అతని చర్మాన్ని వేగంగా పట్టుకుంది. వెంటనే పాతాళం నుండి బయటకు వచ్చి, మళ్లీ పుష్కర పర్వతానికి వెళ్లింది.
కన్యా సైన్యేన మహతా బహురూపేణ భాస్వతా। దేవైస్తువిస్మితైర్దృష్టా చర్మముండధరా రురోః
అనేక రూపాలు, మహా ప్రకాశంతో కూడిన గొప్ప సైన్యంతో ఉన్న ఆ కన్యను, రురుని తల, చర్మాన్ని ధరించి ఉన్నదాన్ని, ఆశ్చర్యపోయిన దేవతలు చూశారు.
స్వకీయే తపసః స్థానే నివిష్టా పరమేశ్వరీ। తతో దేవ్యో మహాభాగాః పరివార్య వ్యవస్థితాః
పరమేశ్వరి తన తపస్సు స్థలంలో కూర్చొని ఉండగా, మహాభాగ్యవంతులైన దేవతలు ఆమెను చుట్టుముట్టి సేవించసాగారు.
యాచయామాసురవ్యగ్రాస్తాం తు దేవీం బుభుక్షితాః। బుభుక్షితా వయం దేవి దేహి నో భోజనం వరమ్
ఆ దేవతలు ఆకలితో, ఆ దేవిని వేడుకుంటూ ఇలా అన్నారు: 'దేవి, మాకు ఆకలి వేసింది. దయచేసి మాకు భోజనం దయచేయు.'
ఏవముక్త్వా తతో దేవీ దధ్యౌ తాసాం తు భోజనమ్। నాధ్యగచ్ఛత్తదా తాసాం భోజనం చిన్తితమ్మహత్
అలా వారు అడిగిన తర్వాత, ఆ దేవి వారికి భోజనం గురించి ధ్యానించింది. ఎంత ఆలోచించినా, వారికి తగిన భోజనం దొరకలేదు.
తదా దధ్యౌ మహాదేవం రుద్రం పశుపతిం విభుమ్। సోపి ధ్యానాత్సముత్తస్థౌ పరమాత్మా త్రిలోచనః1.31.
అప్పుడు ఆమె మహాదేవుడైన రుద్రుడు, పశుపతిగా, పరమేశ్వరునిగా ధ్యానించింది. ఆ ధ్యానం వల్ల త్రినేత్రుడు, పరమాత్ముడు ప్రత్యక్షమయ్యాడు.
ఉవాచ రుద్రస్తాం దేవీం కిం తే కార్యం వివక్షితమ్। బ్రూహి దేవి మహామాయే యత్తే మనసి వర్తతే
రుద్రుడు ఆ దేవిని అడిగాడు: 'నీకు ఏ పని చేయాలనిపిస్తోంది? దేవి, మహామాయే, నీ మనసులో ఉన్నదేమిటో చెప్పు.'
శివదూత్యువాచ। ఛాగమధ్యే తు వై దేవ ఛాగరూపేణ వర్తసే। ఏతాస్త్వాం భక్షయిష్యన్తి భక్ష్యమీప్సితమాదరాత్
శివదూతి ఇలా చెప్పింది: 'దేవా, నువ్వు మేకల మధ్య మేక రూపంలో ఉన్నావు. ఈ దేవతలు నిన్ను కోరిన భోజనంగా భక్తితో భుజిస్తారు.'
భక్షార్థమాసాం దేవేశ కించిద్దాతుమిహార్హసి। శూలీకుర్వంతి మామేతా భక్షార్థిన్యో మహాబలాః
'దేవతల భోజనార్థం నువ్వు ఏదైనా ఇక్కడ ఇవ్వాలి. వీరు మహాబలశాలులు, భోజనం కోసం నన్ను శూలాలతో బెదిరిస్తున్నారు.'
అన్యథా మామపి బలాద్భక్షయేయుర్బుభుక్షితాః। ఏవం మాం తు సమాలక్ష్య భక్ష్యం కల్పయ సత్వరమ్
'లేకపోతే, ఈ ఆకలితో ఉన్నవారు బలవంతంగా నన్ను కూడా తినవచ్చు. అందుకే నన్ను చూసి త్వరగా తినదగిన భోజనం ఏర్పాటుచేయు.'
రుద్ర ఉవాచ। శివదూతి బ్రవీమ్యేకం ప్రవృత్తం యద్యుగాంతరే। గంగాద్వారే దక్షయజ్ఞో గణైర్విధ్వంసితో మమ
రుద్రుడు ఇలా అన్నాడు: 'శివదూతీ, గత యుగంలో జరిగిన ఒక విషయం చెబుతాను. గంగాద్వారంలో నా గణులు దక్షిణ యజ్ఞాన్ని ధ్వంసం చేశారు.'
తత్ర యజ్ఞో మృగో భూత్వా ప్రదుద్రావ సువేగవాన్। మయా బాణేన నిర్విద్ధో రుధిరేణ ప్రసేచితః
'అక్కడ యజ్ఞపశువు మృగరూపంలో వేగంగా పరుగెత్తింది. నేను బాణంతో దాన్ని గాయపరిచాను. దాని రక్తం చిందింది.'
అజగంధస్తదా భూతో నామ దేవైస్తు మే కృతమ్। అజగంధస్త్వమేవేతి దాస్యే చాన్యత్తు భోజనమ్
'అప్పుడు దానికి మేక వాసన వచ్చి, దేవతలు నన్ను అజగంధుడని పిలిచారు. నువ్వు కూడా అజగంధుడవుగా, నేను ఇంకొక భోజనం ఇస్తాను.'
ఏతాసాం శృణు మే దేవి భక్ష్యమేకం మయోచితమ్। కథ్యమానం వరారోహే కాలరాత్రి మహాప్రభే
దేవి, నా మాట విను. వారికి తగిన ఒక ఆహారం గురించి చెబుతాను. ఓ కాళరాత్రి, మహాప్రభ, అందగత్తె, దయచేసి విను.
యా స్త్రీ సగర్భా దేవేశి అన్యస్త్రీపరిధానకమ్। పరిధత్తే స్పృశేద్వాపి పురుషస్య విశేషతః
దేవేశి, గర్భవతిగా ఉన్న మహిళ, లేదా ఇంకొక మహిళ వేసుకున్న వస్త్రాలు ధరించినవారు, లేదా మరొకరిని, ముఖ్యంగా పురుషుడిని తాకినవారు—
సభాగోస్తు వరారోహే కాసాంచిత్పృథివీతలే। అప్యేకవర్షం బాలం తు గృహీత్వా తత్ర వై బలాత్
అందగత్తె, భూమిపై ఉన్న ఏదైనా ఒక సంవత్సరపు చిన్నవాడిని బలవంతంగా తీసుకెళ్లినవారు కూడా—
భుక్త్వా తిష్ఠంతు సుప్రీతా అపి వర్షశతాన్బహూన్। అన్యాః సూతిగృహే చ్ఛిద్రం గృహ్ణీయుస్తు హ్యపూజితాః
వారు శతాబ్దాల తరబడి సంతోషంగా తిని ఉండగలుగుతారు. మరికొందరు, గౌరవం లేని వారు, ప్రసూతిగృహంలో లోపాన్ని పట్టుకుంటారు.
నివసిష్యంతి దేవేశి తథా వై జాతహారికాః। గృహే క్షేత్రే తటాకే చ వాప్యుద్యానేషు చైవ హి
దేవేశి, పుట్టిన పిల్లలను అపహరించేవారు ఇళ్లలో, పొలాల్లో, చెరువుల్లో, వాపుల్లో, తోటల్లో నివసిస్తారు.
అత్యేషు చ రుదంత్యో యా స్త్రియస్తిష్ఠంతి నిత్యశః। తాసాం శరీరగాశ్చాన్యాః కాశ్చిత్తృప్తిమవాప్నుయుః
వారిలో ఎప్పుడూ ఏడుస్తూ ఉండే మహిళల శరీరాలను ఇతరులు తినిపోతారు. మరికొందరు తృప్తిని పొందుతారు.
శివదూత్య ఉవాచ। కుత్సితం భవతా దత్తం ప్రజానాం పరిపీడనమ్। న చ త్వం బుధ్యసే దాతుం శంకరరస్య విశేషతః
శివదూతి ఇలా చెప్పింది: నువ్విచ్చింది హీనమైనది, ప్రజలకు బాధ కలిగించేది. శంకరుని సారాన్ని ఇవ్వడం నీకు తెలియదు.
త్రపాకరం యద్భవతి ప్రజానాం పరిపీడకమ్। న తు తద్యుజ్యతే దాతుం తాసాం భక్ష్యం తు శంకర
ప్రజలకు అవమానం కలిగించే, బాధించే దానిని ఆహారంగా ఇవ్వడం సరైంది కాదు, ఓ శంకరా.