నశ్యంతి తూరగైర్దష్టా మనుష్యాః పశవస్తథా। యస్మాన్మత్ప్రభవాన్నిత్యం క్షయం నయథ మానుషాన్
'మీరు కాటేసిన మనుషులు, పశువులు వెంటనే చనిపోతున్నారు. నా శక్తితో మీరు ఎప్పటికీ మనుష్యులను నాశనం చేస్తున్నారని—'
అతోన్యస్మిన్భవే భూయాన్మమకోపాత్సుదారుణాత్। భవతాం హి క్షయో ఘోరో భావి వైవస్వతేంతరే
'అందువల్ల, నా భయంకరమైన కోపంతో, ఈ యుగంలో మీ వంశానికి ఘోరమైన వినాశనం వైవస్వతమంతరంలో జరుగుతుంది.'
తథాన్యః సోమవంశీయో రాజా వై జనమేజయః। ధక్ష్యతే సర్పసత్రేణ ప్రదీప్తే హవ్యవాహనే
'అలాగే, సోమవంశానికి చెందిన మరో రాజు జనమేజయుడు, అగ్ని జ్వాలల మధ్య జరిగే సర్పయాగంలో మిమ్మల్ని కాల్చేస్తాడు.'
మాతృష్వసుశ్చ తనయాంస్తార్క్ష్యో వో భక్షయిష్యతి। ఏవం వో భవితా నాశః సర్వేషాం దుష్టచేతసామ్
'తద్వారా, గరుడుడు మీ కుమారులను, మామలను తినేస్తాడు. దుష్టబుద్ధి ఉన్న మీ అందరికీ ఇలా నాశనం సంభవిస్తుంది.'
శప్త్వా కులసహస్రం తు యావదేకం కులం స్థితమ్। ఏవముక్తే తు వేపంతో బ్రహ్మణా భుజగోత్తమాః
వెయ్యి నాగకులాలను శపించి, ఒక్క కులం మిగిలే వరకు, బ్రహ్మ ఇలా చెప్పగానే, ఉత్తమమైన పాములు భయంతో వణికిపోయారు.
నిపత్య పాదయోస్తస్య ఇదమూచుర్వచస్తదా। భగవన్కుటిలా జాతిరస్మాకం భూతభావన
ఆ సమయంలో వారు ఆయన పాదాల దగ్గర పడిపోయి ఇలా అన్నారు: 'భగవన్, భూతాలను సృష్టించేవాడవు, మా స్వభావం వంకరగా ఉంది—'
విషోల్బణత్వం క్రూరత్వం దందశూకత్వమేవ చ। సంపాదితం త్వయా దేవ ఇదానీం శపసే కథం
'దేవా, నీవే మాకు విషంతో కూడినదాన్ని, క్రూరతను, కాటుతో కూడినదాన్ని ఇచ్చావు. ఇప్పుడు మమ్మల్ని ఎందుకు శపిస్తున్నావు?'
బ్రహ్మోవాచ। యది నామ మయా సృష్టా భవంతః కుటిలాశయాః। తతః కిం బహునా నిత్యం భక్షయధ్వం గతవ్యథాః
బ్రహ్మ ఇలా అన్నాడు: 'నేనే మిమ్మల్ని వంకర మనసుతో సృష్టించినా, అందులో తప్పేముంది? భయపడకుండా ఎప్పటికీ తినడాన్ని కొనసాగించండి.'
నాగా ఊచుః। మర్యాదాం కురు దేవేశ స్థానం చైవ పృథక్పృథక్। మనుష్యాణాం తథాస్మాకం సమయం దేవ కారయ
నాగులు ఇలా అన్నారు: 'దేవతలకీ అధిపతీ, మనుష్యులకు, మాకు వేరువేరు స్థలాలు, పరిమితులు ఏర్పాటు చేయండి. ఓ దేవా, ఒక ఒప్పందం చేయండి.'
శాపో యో భవతా దత్తో మనుష్యో జనమేజయః। నాశం నః సర్పసత్రేణ ఉల్బణం చ కరిష్యతి
'మీరు ఇచ్చిన శాపం వల్ల, మనుష్యుడైన జనమేజయుడు సర్పయాగంతో మమ్మల్ని పూర్తిగా నాశనం చేస్తాడు.'
బ్రహ్మోవాచ। జరత్కారురితి ఖ్యాతో భవితా బ్రహ్మవిత్తమః। జరత్కన్యా తస్య దేయా తస్యాముత్పత్స్యతే సుతః
బ్రహ్మా ఇలా అన్నాడు: 'జరత్కారుడు అని పేరుగాంచిన, బ్రహ్మజ్ఞానంలో అగ్రగణ్యుడు జన్మిస్తాడు. అతనికి 'జరత్కన్య'ను పెళ్లి చేయాలి. ఆమె ద్వారా ఒక కుమారుడు పుట్టును.'
రక్షాం కర్తా స వో విప్రో భవతాం కులపావనః। తథా కరోమి నాగానాం సమయం మనుజైః సహ
ఆ బ్రాహ్మణుడు మీ వంశాన్ని పవిత్రం చేసి, మిమ్మల్ని రక్షిస్తాడు. అందువల్ల నాగులు, మనుషుల మధ్య నేను ఒప్పందాన్ని ఏర్పాటు చేస్తున్నాను.
తదేకమనసః సర్వే శృణుధ్వం మమ శాసనమ్। సుతలం వితలం చైవ తృతీయం చ తలాతలమ్
కాబట్టి, మీరు అందరూ నా ఆజ్ఞను శ్రద్ధగా వినండి. సుతల, విటల, మూడవది తలాతల —
దత్తం చ త్రిప్రకారం వో గృహం తత్ర గమిష్యథ। తత్ర భోగాన్బహువిధాన్భుంజానా మమ శాసనాత్
ఈ మూడు రకాల గృహాలను మీకు ఇచ్చాను. మీరు అక్కడికి వెళ్లాలి. నా ఆజ్ఞతో అక్కడ ఎన్నో రకాల ఆనందాలను అనుభవించండి.
తిష్ఠధ్వం సప్తమం యావత్కాలం తం తు పునఃపునః। తతో వైవస్వతస్యాదౌ కాశ్యపేయో భవిష్యతి
ఏడవ కాలం వరకు అక్కడే ఉండండి. ఆ తరువాత, వైవస్వత మానవంతర ప్రారంభంలో, కశ్యపుని వంశజుడు జన్మిస్తాడు.
దాయాదః సర్వదేవానాం సుపర్ణస్సర్పభక్షకః। తదా ప్రసూతిః సర్పాణాం దగ్ధా వై చిత్రభానునా
అతడు దేవతలందరి వారసుడు, సుపర్ణుడు, పాములను తినేవాడు. అప్పుడు నాగుల సంతానం ప్రకాశవంతుడైన వాడిచేత కాలిపోతుంది.
భవతాం చైవ సర్వేషాం భవిష్యతి న సంశయః। యే యే క్రూరా భోగినో దుర్వినీతాస్తేషామంతో భావితా నాన్యథైతత్
మీ అందరికీ ఇది తప్పక జరుగుతుంది — ఎలాంటి సందేహం లేదు. అందులో కూడా, దుర్మార్గంగా, నియమాలు పాటించని పాములకు అంతమవుతుంది; ఇది తప్పకుండా జరుగుతుంది.
కాలవ్యాప్తం భక్షయధ్వం చ సత్వం తథాపకారే చకృతే మనుష్యమ్। మంత్రౌషధైర్గారుడైశ్చైవ తంత్రైర్బంధైర్జుష్టా మానవా యే భవంతి
కాలం నిర్ణయించినట్టు జీవులను మీరు భక్షించండి. అలాగే, మనుషులు మీకు హాని చేస్తే కూడా తినండి. మంత్రాలు, ఔషధాలు, గరుడ బంధాలు, ఇతర రక్షణలతో కాపాడబడిన మనుషులను —
తేభ్యో భీతైర్వర్తితవ్యం న చాన్యచ్చిత్తే కార్యం చాన్యథా వో వినాశః। ఇతీరితే బ్రహ్మణా వై భుజంగా జగ్ముః స్థానం సుతలాఖ్యం హి సర్వే
వారిని చూసి భయంతో ఉండాలి. మీ మనసు వేరే దిశగా పోకుండా జాగ్రత్త. లేదంటే మీకు నాశనం తప్పదు. ఇలా బ్రహ్మా ఉపదేశించిన తరువాత, అన్ని పాములు సుతల అనే స్థలానికి వెళ్లాయి.
తస్థుర్భోగాన్భుంజమానాశ్చ సర్వే రసాతలే లీలయా సంస్థితాస్తే। ఏవం శాపం తుతే లబ్ధ్వాప్రసాదం చ చతుర్ముఖాత్
అక్కడ, అందరూ రసాతలలో సంతోషంగా, ఎన్నో రకాల ఆనందాలను అనుభవిస్తూ, ఆటలతో కాలం గడిపారు. ఇలా, నాలుగు ముఖాలవాడైన బ్రహ్మా శాపం ఇచ్చి, కృపను కూడా ప్రసాదించాడు.
తస్థుః పాతాలనిలయే ముదితేనాంతరాత్మనా। తతః కాలాంత రేభూతే పునరేవం వ్యచింతయన్
పాతాళ లోకంలో వారు హర్షంతో నివసించారు. కాలం గడిచిన తరువాత, మళ్లీ ఇలా ఆలోచించారు:
భవితా భరతో రాజా పాండవేయో మహాయశాః। అస్మాకం తు క్షయకరో దైవయోగేన కేనచిత్
పాండవ వంశానికి చెందిన, మహా ఖ్యాతి గల భరతుడు అనే రాజు జన్మిస్తాడు. దైవకృపతో అతడు మన నాశనానికి కారణమవుతాడు.
కథం త్రిభువనే నాథః సర్వేషాం చ పితామహః। సృష్టికర్తా జగద్వంద్యః శాపమస్మాసు దత్తవాన్
మూడు లోకాల అధిపతి, అందరి పితామహుడు, సృష్టికర్త, జగత్తు వందించే వాడు అయిన బ్రహ్మా మన మీద శాపం ఎందుకు పెట్టాడు?
దేవం విరంచినం త్యక్త్వా గతిరన్యా న విద్యతే। వైరాజే భవనశ్రేష్ఠే తత్ర దేవః స తిష్ఠతి
విరంచిని వదిలి మాకు మరొక ఆశ్రయం లేదు. వైరాజ అనే అద్భుతమైన భవనంలో ఆ దేవుడు నివసిస్తున్నాడు.
స దేవః పుష్కరస్థో వై యజ్ఞం యజతి సాంప్రతమ్। గత్వా ప్రసాదయామస్తం వరం తుష్టః ప్రదాస్యతి1.31.
ఆ దేవుడు ఇప్పుడు పుష్కరంలో యజ్ఞం చేస్తున్నాడు. మనం వెళ్లి ఆయనను ప్రసన్నం చేసుకుందాం. ఆయన సంతోషిస్తే మనకు వరం ఇస్తాడు.
ఏవం విచింత్య తే సర్వే నాగా గత్వా చ పుష్కరమ్। యజ్ఞపర్వతమాసాద్య శైలభిత్తిముపాశ్రితాః
ఇలా నిర్ణయించుకుని, అన్ని నాగులు పుష్కరానికి వెళ్లారు. యజ్ఞపర్వతాన్ని చేరుకుని, ఒక పర్వతపు గుహలో ఆశ్రయం పొందారు.
దృష్ట్వా నాగాంస్తథా శ్రాన్తాన్వారిధారాశ్చ శీతలాః। ఉదఙ్ముఖా వై నిష్క్రాంతాస్సర్వేషాం తు సుఖప్రదాః
నాగులు అలసిపోయి ఉన్నారు అని చూసి, చల్లని నీటి ప్రవాహాలు ఉత్తర దిశగా ప్రవహించాయి. అవి అందరికీ ఆనందాన్ని ఇచ్చాయి.
నాగతీర్థం తతో జాతం పృథివ్యాం భరతర్షభ। నాగకుండం చ వై కేచిత్సరితం చాపరేఽబ్రువన్
అప్పటి నుండి భరత వంశశ్రేష్ఠుడా, భూమిపై 'నాగతీర్థం' ఏర్పడింది. కొందరు దానిని 'నాగకుండం' అన్నారు, మరికొందరు దానిని నది అని చెప్పారు.
పుణ్యం తత్సర్వతీర్థానాం సర్పాణాం విషనాశనమ్। మజ్జన్తి తత్ర యే మర్త్యా అధిశ్రావణ పంచమి
అది అన్ని పవిత్ర నదుల పవిత్ర స్థలం, పాముల విషాన్ని తొలగిస్తుంది. శుక్ల పక్షంలో ఐదవ తిథినాడు అక్కడ స్నానం చేసే మానవులు,
న తేషాం తు కులే సర్పాః పీడాం కుర్వన్తి కర్హిచిత్। శ్రాద్ధం పితౄణాం యే తత్ర కరిష్యంతి నరా భువి
వారి వంశంలో ఎప్పుడూ పాములు ఎలాంటి బాధను కలిగించవు. భూమిపై అక్కడ పితృదేవతలకు శ్రాద్ధం చేసే వారు,