ప్రసాదయన్దైత్యవరం మహాత్మా పురందరస్తం తు దనుప్రధానం। తేజోయుక్తం దానవం తం తపంతమివ భాస్కరం
పురందరుడు ఆ గొప్ప దానవ నాయకుడిని ప్రసన్నం చేయాలని ప్రయత్నించాడు. అతడు తేజస్సుతో, తపస్సుతో సూర్యుడిలా ప్రకాశిస్తూ ఉన్నాడు.
త్రైలోక్యధారణే శక్తం విస్మితః సోఽభవత్తదా। ఇంద్రం పురాగతం దృష్ట్వా దానవేంద్రాయ పార్థివ
మూడు లోకాలను మోయగల శక్తిని చూసి ఇంద్రుడు ఆశ్చర్యపోయాడు. రాజా! ఇంద్రుడు ముందుగా వచ్చి ఆ దానవేంద్రుణ్ని చూశాడు.
ఇదమూచుస్తదాగత్వా దానవా యుద్ధదుర్మదాః। ఆశ్చర్యమితి వై కృత్వా ఇంద్రోభ్యేతి పురీం తవ1.30.
ఆ సమయంలో యుద్ధంలో ఉగ్రమైన దానవులు ఇలా అన్నారు: 'ఇది ఆశ్చర్యమే — ఇంద్రుడు నీ నగరానికి వస్తున్నాడు.'
ఏకాకీ ద్విజముఖ్యేన వామనేన సహ ప్రభో। అస్మాభిర్యదనుష్ఠేయం సాంప్రతం నో వదస్వ రాట్
ప్రభూ! వామనుడు అనే బ్రాహ్మణునితో కలసి ఒక్కడే వచ్చాడు. మేము ఇప్పుడు ఏమి చేయాలో మీరు చెప్పండి.
దానవానబ్రవీత్సర్వాన్పురే తిష్ఠత సంకులం। ప్రవేశ్యతాం దేవరాజః పూజ్యః స తు మమాద్య వై
అతడు అన్ని దానవులను ఉద్దేశించి ఇలా అన్నాడు: 'మీరు అందరూ నగరంలోనే ఉండండి. దేవతల రాజు లోపలికి రావచ్చు. ఈ రోజు నేను అతనిని గౌరవించాలి.'
ఏతస్మిన్నేవ కాలే తు వామనః స చ వాసవః। ఆగతౌ దనునాథేన ప్రేమ్ణా చైవావలోకితౌ
అదే సమయంలో వామనుడు, వాసవుడు వచ్చారు. దానవుల అధిపతి ప్రేమతో వారిని చూశాడు.
కృతార్థం మన్యతాత్మానం ప్రణిపాతపురఃసరమ్। ఉవాచ వచనం రాజా దానవానాం ధురంధరః
తన జీవితం సఫలమైనదిగా భావించి, వినయంగా నమస్కరించి, దానవుల భారాన్ని మోయగల రాజు ఇలా అన్నాడు.
అద్య వై త్రిషు లోకేషు నాస్తి ధన్యతరో మయా। యోహం శ్రియావృతః శక్రం పశ్యామి గృహమాగతమ్
ఈ రోజు మూడు లోకాలలో నన్ను మించిన ధన్యుడు లేను. నేను ఐశ్వర్యంతో ఉండి, శక్రుడు నా ఇంటికి వచ్చినట్టుగా చూస్తున్నాను.
అర్థిత్వకామ్యయా యస్తు మామయం యాచయిష్యతి। గృహాగతస్య తస్యాహం దాస్యే ప్రాణానపి ధ్రువమ్
ఎవరైనా కోరికతో లేదా అవసరంతో నా ఇంటికి వచ్చి నన్ను అడిగితే, అతనికి నేను ప్రాణాలైనా ఇస్తాను.
దారాన్పుత్రాంస్తథాగారం త్రైలోక్యే కా కథా మమ। ఆగత్య సంముఖం తస్య అంకమానీయ సాదరమ్
మూడు లోకాలలో నాకు భార్య, పిల్లలు, ఇల్లు అవసరం ఏముంది? అతన్ని ఎదురుగా చూసి, గౌరవంగా నా మడిలో కూర్చోబెట్టాను.
పరిష్వజ్యాభినన్ద్యైనం గృహం ప్రావేశయత్స్వకమ్। తస్య స్వాగతమర్ఘ్యాద్యైః కృత్వా పూజాం ప్రయత్నతః
అతన్ని ఆలింగనం చేసి, ఆహ్వానించి, తన ఇంట్లోకి తీసుకెళ్లాడు. నీరు మొదలైన ఆతిథ్యంతో స్వాగతం చేసి, శ్రద్ధగా పూజ చేశాడు.
అద్య మే సఫలం జన్మ పూర్ణాః సర్వే మనోరథాః। యస్త్వాం పశ్యామి శక్రాద్య స్వయమేవ గృహాగతమ్
ఈ రోజు నా జన్మం సఫలమైంది, నా కోరికలన్నీ నెరవేరాయి. ఎందుకంటే శక్రుడు స్వయంగా నా ఇంటికి వచ్చినట్టుగా నేను చూస్తున్నాను.
ఖ్యాప్యోహం దనుముఖ్యానాం దేవరాజ త్వయా కృతః। ఆగచ్ఛతా మమ గృహం పుణ్యతా తు పరా హి మే
దేవతల రాజా! మీరు నా ఇంటికి వచ్చి, నన్ను దానవులలో ప్రసిద్ధుడిని చేసారు. మీ రాకతో నాకు గొప్ప పుణ్యం కలిగింది.
అగ్నిష్టోమాదిభిర్యజ్ఞైస్సమ్యగిష్టైస్తు యత్ఫలమ్। తత్ఫలం సమవాప్యేత త్వయి దృష్టే పురందర
అగ్నిష్టోమాది యజ్ఞాలు సరిగ్గా చేయడం వల్ల లభించే ఫలం, పురందరా! మిమ్మల్ని చూడడం వల్ల కూడా లభిస్తుంది.
యత్ఫలం భూమిదానేన గవాం దానేన ఋత్విజే। మమాద్య తత్ఫలం భూతమథవా రాజసూయకమ్
భూమిని దానం చేయడం వల్ల, గోవులను ఋత్విక్కులకు ఇవ్వడం వల్ల, లేదా రాజసూయ యాగం చేయడం వల్ల కలిగే ఫలితం ఏదైతే ఉంటుందో, ఆ ఫలితం నేడు నాకు లభించాలి.
నాల్పేన తపసా లభ్యం దర్శనం తవ వాసవ। ఏవం గేహే మయా యత్తే ప్రియం కార్యం తదుచ్యతామ్
ఓ వాసవా, నీ దర్శనం చిన్న తపస్సుతో సాధ్యం కాదు. నువ్వు నా ఇంటికి వచ్చావు కాబట్టి, నీకు ఇష్టమైనది ఏదైనా చెప్పు, నేను చేయడానికి సిద్ధంగా ఉన్నాను.
వికల్పోఽన్యో న భవతా హృది కార్యః కథంచన। కృతం చ తద్విజానీయా యద్యది స్యాత్సుదుష్కరం
నీ మనసులో ఇంకేదైనా సందేహం లేకుండా, నీవు కోరినది ఎంత కష్టమైనదైనా, అది పూర్తయ్యిందని భావించు.
పుణ్యోహం పుణ్యతాం ప్రాప్తో దర్శనాత్తవ శత్రుహన్। యత్తే దేవ వరైర్వంద్యౌ వందితౌ చరణౌ మయా
శత్రువులను సంహరించే వాడా, నిన్ను దర్శించటం వల్ల నేను పుణ్యవంతుడిని అయ్యాను. దేవతలందరూ పూజించే నీ పాదాలను నేను వందించాను.
కిమాగమనకృత్యం తే వద సర్వం మయి ప్రభో। అత్యాశ్చర్యమిదం మన్యే తవాగమన కారణం
ప్రభూ, నీవు ఎందుకు వచ్చావో, నీ రాకకారణం ఏమిటో నాకు పూర్తిగా చెప్పు. నీ రాకకారణం నాకు ఎంతో ఆశ్చర్యంగా అనిపిస్తోంది.
ఇంద్ర ఉవాచ। జానేహం దనుముఖ్యానాం ప్రధానం త్వాం తు బాష్కలే। నాత్యాశ్చర్యమిదం భాతి త్వయి దృష్టేఽసురోత్తమ
ఇంద్రుడు ఇలా అన్నాడు: ఓ బాష్కల, నేను నిన్ను దానవులలో ప్రధానుడిగా తెలుసు. అసురులలో శ్రేష్ఠుడవైన నిన్ను చూస్తే ఇది అంత ఆశ్చర్యంగా అనిపించదు.
విముఖా నార్థినో యాంతి భవతో గృహమాగతాః। అర్థినాం కల్పవృక్షోసి దాతా చాన్యో న విద్యతే
నీ ఇంటికి కోరికతో వచ్చిన వారు ఎప్పుడూ నిరాశతో వెళ్ళరు. కోరికవాళ్లకు నువ్వు కల్పవృక్షంలా ఉన్నావు; నీలాంటి దాత మరొకరు లేరు.
ప్రభాయాం సూర్యతుల్యోసి గాంభీర్యే సాగరోపమః। సహిష్ణుత్వే ధరా చైవ శ్రియా నారాయణోపమః
నీ తేజస్సు సూర్యుని వంటిది, నీ లోతు సముద్రంలా ఉంది. సహనంలో భూమిలా ఉన్నావు; వైభవంలో నారాయణునితో సమానం.
బ్రాహ్మణః కశ్యపకులే జాతోయం వామనః శుభే। ప్రార్థితోహమనేనైవం భూమేర్దేహి పదత్రయం
ఈ వామనుడు కశ్యపుల వంశంలో జన్మించాడు. ఇతడు నన్ను అడిగింది—'భూమిలో మూడు అడుగుల స్థలం ఇవ్వు' అని.
మమాగ్నిశరణార్థాయ యత్ర కుర్యాం మఖం త్వహం। తదస్య కారణం కృత్వా అర్థితైషా మమ ప్రభో
నా యజ్ఞానికి అవసరమైన స్థలంలో యాగం చేయడానికి ఇది నా కోరిక. ప్రభూ, ఇదే నేను కోరేది.
లోకత్రయం మేఽపహృతం త్వయా విక్రమ్య బాష్కలే। నిర్వృత్తికో నిర్ధనోస్మి యద్దిత్సే న తదస్తి మే
ఓ బాష్కల, నీవు నీ అడుగులతో మూడు లోకాలను స్వాధీనం చేసుకున్నావు. ఇప్పుడు నాకు ఏదీ లేదు, ధనం లేదు—నీవు ఇవ్వదలచుకున్నది నా వద్ద లేదు.
భవంతం యాచయిష్యామి పరార్థేనాపి చాత్మనా। అర్థిత్త్వేన మమాప్యస్య యద్యోగ్యం తత్సమాచర
నేను ఇతరుల కోసమో, నా కోసమో నిన్ను అడుగుతాను. నేనూ కోరుకునేవాడినే, అందుకే దీనిలో యోగ్యమైనదాన్ని చేయు.
జాతోసి కాశ్యపే చ త్వం వంశే వంశవివర్ద్ధనః। దిత్యాస్త్వం గర్భసంభూతః పితా త్రైలోకపూజితః
నీవు కశ్యపుని వంశంలో జన్మించి వంశాన్ని పెంచినవాడవు. దితి గర్భంలో పుట్టినవాడవు; నీ తండ్రిని మూడు లోకాలు పూజిస్తాయి.
ఏవంభూతమహం జ్ఞాత్వా తేన త్వాం యాచయామ్యహమ్। అస్యాగ్నిశరణార్థాయ దీయతాం భూ పదత్రయమ్
నీవు ఇలాంటి వాడివని తెలుసుకొని, ఇప్పుడు నేను నిన్ను అడుగుతున్నాను—ఈ యజ్ఞానికి మూడు అడుగుల భూమిని ఇవ్వు.
అతీవ హ్రస్వగాత్రస్య వామనస్యాస్య దానవ। భూమిభాగే చ పారక్యే దాతుం న త్వహముత్సహే
ఈ వామనునికి శరీరం చాలా చిన్నది, ఓ దానవా, ఇంకెవరిదైనా భూమిని ఇవ్వడం నాకు సాధ్యం కాదు.
ఏతదేవ మయా దత్తం యద్భవానర్థితోసి మే। గురవో యది మన్యంతే మంత్రిణో వా పదత్రయమ్
నువ్వు నన్ను అడిగింది మాత్రమే నేను ఇస్తున్నాను. నా గురువులు లేదా మంత్రులు అంగీకరిస్తే, వామనునికి మూడు అడుగుల స్థలం ఇవ్వండి.