జగామ శక్రసహితో బాష్కలేశ్చ నివేశనమ్। దూరాదేవ చ తాం దృష్ట్వా పురీం తస్య సమావృతామ్
శక్రుడు తోడుగా ఉండగా, అతడు బాష్కలుని ఇంటికి వెళ్లాడు. దూరం నుంచే ఆ పట్టణాన్ని చుట్టుముట్టి ఉన్నదిగా చూశాడు.
పాండురైః ఖగమాగమ్యైః సర్వరత్నోపశోభితైః। శోభితాం భవనైర్ముఖ్యైస్సువిభక్తమహాపథైః
ఆ నగరం ఎక్కేలా ఉండే తెల్లని పక్షులతో, అన్ని రకాల రత్నాలతో మెరిసిపోతూ, ముఖ్యమైన భవనాలతో, విభజించబడిన విశాలమైన వీధులతో అలంకరించబడింది.
నిత్యప్రభిన్నైర్మాతంగైరంజనాచలసన్నిభైః। దేవనాగకులోత్పన్నైః శతసంఖ్యైర్విరాజితామ్
ఎప్పుడూ ఉత్సాహంగా ఉండే, అంజనాచల పర్వతంలా కనిపించే, దేవనాగ వంశంలో పుట్టిన వందలాది ఏనుగులతో ఆ పట్టణం ప్రకాశిస్తోంది.
నిర్మాంసగాత్రైస్తురగైరల్పకర్ణైర్మనోజవైః। దీర్ఘగ్రీవాక్షికూటైశ్చ మనోజ్ఞైరుపశోభితామ్
కండలు లేని, చిన్న చెవులు, మనసు వేగంతో పరిగెత్తే, పొడవాటి మెడలు, పెద్ద నుదురు, ఆకర్షణీయంగా కనిపించే గుర్రాలతో ఆ పట్టణం అలంకరించబడింది.
పద్మగర్భసువర్ణాభాః పూర్ణచంద్రనిభాననాః। సంల్లాపోల్లాపకుశలాస్తత్ర వేశ్యాః సహస్రశః
అక్కడ పద్మగర్భపు బంగారు వర్ణంతో, పూర్ణచంద్రునిలా ముఖాలతో, సరదా మాటల్లో నైపుణ్యం కలవారు అయిన వేలాది వేశ్యలు ఉన్నారు.
న తత్పుణ్యం న సా విద్యా న తచ్ఛిల్పం న సా కలా। బాష్కలేర్న పురేఽస్యాథ నివాసం ప్రతిగచ్ఛతి
బాష్కలుని నగరంలో నివాసం లేని పుణ్యం, విద్య, కళ, నైపుణ్యం ఏదీ లేదు.
ఉద్యానశతసంబాధం సమాజోత్సవమాలిని। అన్వితే దనుముఖ్యైశ్చ సర్వైరంతకవర్జితైః
వందలాది ఉద్యానవనాలతో నిండిన, ఉత్సవాలు, సమాజాలతో అలంకరించబడిన, అంత్యుడిని తప్ప అన్ని ముఖ్యమైన దానవులతో నిండిన నగరం అది.
వీణావేణుమృదంగానాం శబ్దైః సర్వత్ర నాదితే। సదా ప్రహృష్టా దనుజా బహురత్నోపశోభితాః
వీణ, వేణు, మృదంగాల శబ్దాలతో ప్రతిచోటా మారుమోగుతూ, ఎప్పుడూ ఆనందంగా, అనేక రత్నాలతో అలంకరించబడిన దానవులు అక్కడ కనిపిస్తారు.
క్రీడమానాః ప్రదృశ్యంతే మేరావివ యథామరాః। బ్రహ్మఘోషో మహాంస్తత్ర దనువృద్ధైరుదీరితః
వారు మేరు పర్వతంపై అమరుల్లా ఆడుకుంటూ కనిపిస్తారు. అక్కడ దానవ వృద్ధులు బ్రహ్మఘోషాన్ని గొప్పగా ఉచ్చరిస్తారు.
సాజ్యధూమేన చాగ్నీనాం వాయునా నష్టకిల్బిషే। సుగంధధూపవిక్షేప సురభీకృతమారుతే
అగ్నుల నుండి వచ్చే నెయ్యి పొగతో, పవనంతో పాపాలు తొలగిపోయి, సువాసన ధూపంతో గాలి పరిమళంగా మారింది.
సుగంధిదనుజాకీర్ణే పురే తస్మింస్తు బాష్కలి। త్రైలోక్యం తు వశే కృత్వా సుఖేనాస్తే స దానవః
ఆ సుగంధ దానవులతో నిండిన బాష్కలుని నగరంలో, ఆ దానవుడు మూడు లోకాలను తన వశంలో ఉంచుకుని సుఖంగా నివసిస్తున్నాడు.
తత్రస్థః పాలయన్నాస్తే త్రైలోక్యం సచరాచరం। ధర్మజ్ఞశ్చ కృతజ్ఞశ్చ సత్యవాదీ జితేంద్రియః
అక్కడ ఉండి, ఆయన మూడు లోకాలను, చరాచర సమేతంగా పాలిస్తున్నాడు. ఆయన ధర్మాన్ని తెలిసినవాడు, కృతజ్ఞుడు, సత్యవాది, ఇంద్రియాలను జయించినవాడు.
సుదర్శః పూర్వదేవానాం నయానయవిచక్షణః। బ్రహ్మణ్యశ్చ శరణ్యశ్చ దీనానామనుకంపకః
అతడు అందగాడు, మంచి పాలనలో నైపుణ్యం కలవాడు, బ్రాహ్మణ భక్తుడు, శరణార్థులకు ఆశ్రయం, దుర్భాగ్యులకు దయగలవాడు.
వేదమంత్రప్రభూత్సాహ సర్వశక్తిసమన్వితః। షాడ్గుణ్యవిషయోత్సాహః స్మితపూర్వాభిభాషితః
వేదమంత్రాల వల్ల గొప్ప శక్తి కలవాడు, అన్ని శక్తులతో కూడినవాడు, షడ్గుణ్య విధానంలో ఉత్సాహంగా ఉండేవాడు, చిరునవ్వుతో ముందుగా మాట్లాడేవాడు.
వేదవేదాంగతత్వజ్ఞో యజ్ఞయాజీ తపోరతః। న చ దుఃశీలనిరతః స సర్వత్రావిహింసకః
వేదాలు, వాటి అంగాలను సారంగా తెలిసినవాడు, యజ్ఞాలు చేసేవాడు, తపస్సులో నిమగ్నుడవాడు, దుష్టచర్యలు చేయని వాడు, ఎక్కడా హింస చేయని వాడు.
మాన్యమానయితా శుద్ధః సుముఖః పూజ్యపూజకః। సర్వార్థవిదనాధృష్యః సుభగః ప్రియదర్శనః
గౌరవించేవాడు, గౌరవింపబడేవాడు, పవిత్రుడు, సుముఖుడు, పూజించేవాడు, పూజింపబడేవాడు, అన్ని విషయాలు తెలిసినవాడు, ఎవరికీ దురాక్రమ్యుడు కానివాడు, అదృష్టశాలి, అందంగా కనిపించే వాడు.
బహుధాన్యో బహుధనో బహుయానశ్చ దానవః। త్రివర్గసాధకో నిత్యం త్రైలోక్యే వరపూరుషః
ఆ దానవుడు బహుళ ధాన్యంతో, అపారమైన ధనంతో, ఎన్నో వాహనాలతో సంపన్నుడయ్యాడు. జీవన లక్ష్యాలలో మూడు సాధిస్తూ, మూడు లోకాలందరిలోనూ అతడే గొప్పవాడు అయ్యాడు.
స్వపురీనిలయో నిత్యం దేవదానవదర్పహా। స చైవం పాలయామాస త్రైలోక్యే సకలాః ప్రజాః
తన నగరంలోనే ఎప్పుడూ నివసిస్తూ, దేవతలు, దానవుల గర్వాన్ని కొల్లగొట్టాడు. అలా మూడు లోకాల ప్రజలందరినీ రక్షించాడు.
నాధమః కశ్చిదప్యాస్తే తస్మిన్రాజని దానవే। దీనో వా వ్యధితో వాపి అల్పాయుర్వాథ దుఃఖితః
ఆ దానవుని పాలనలో ఎవరూ నీచులు కాలేదు. ఎవరూ బీదవారు, రోగులు, తక్కువ ఆయుష్షు గలవారు లేదా బాధపడేవారు లేరు.
మూర్ఖో వా మందరూపో వా దుర్భగో వా నిరాకృతః। ఏవం యుతం తం విమలైర్గుణౌఘైర్దృష్ట్వా చ మత్వా చ నివిష్టబుద్ధిం
ఎవరూ మూర్ఖులు, కురూపులు, దురదృష్టవంతులు, తిరస్కరించబడినవారు లేరు. అతడిలో ఉన్న నిర్మలమైన గుణాలను చూసి, అతని స్థిరమైన మనసును గుర్తించి,
ప్రసాదయన్దైత్యవరం మహాత్మా పురందరస్తం తు దనుప్రధానం। తేజోయుక్తం దానవం తం తపంతమివ భాస్కరం
పురందరుడు ఆ గొప్ప దానవ నాయకుడిని ప్రసన్నం చేయాలని ప్రయత్నించాడు. అతడు తేజస్సుతో, తపస్సుతో సూర్యుడిలా ప్రకాశిస్తూ ఉన్నాడు.
త్రైలోక్యధారణే శక్తం విస్మితః సోఽభవత్తదా। ఇంద్రం పురాగతం దృష్ట్వా దానవేంద్రాయ పార్థివ
మూడు లోకాలను మోయగల శక్తిని చూసి ఇంద్రుడు ఆశ్చర్యపోయాడు. రాజా! ఇంద్రుడు ముందుగా వచ్చి ఆ దానవేంద్రుణ్ని చూశాడు.
ఇదమూచుస్తదాగత్వా దానవా యుద్ధదుర్మదాః। ఆశ్చర్యమితి వై కృత్వా ఇంద్రోభ్యేతి పురీం తవ1.30.
ఆ సమయంలో యుద్ధంలో ఉగ్రమైన దానవులు ఇలా అన్నారు: 'ఇది ఆశ్చర్యమే — ఇంద్రుడు నీ నగరానికి వస్తున్నాడు.'
ఏకాకీ ద్విజముఖ్యేన వామనేన సహ ప్రభో। అస్మాభిర్యదనుష్ఠేయం సాంప్రతం నో వదస్వ రాట్
ప్రభూ! వామనుడు అనే బ్రాహ్మణునితో కలసి ఒక్కడే వచ్చాడు. మేము ఇప్పుడు ఏమి చేయాలో మీరు చెప్పండి.
దానవానబ్రవీత్సర్వాన్పురే తిష్ఠత సంకులం। ప్రవేశ్యతాం దేవరాజః పూజ్యః స తు మమాద్య వై
అతడు అన్ని దానవులను ఉద్దేశించి ఇలా అన్నాడు: 'మీరు అందరూ నగరంలోనే ఉండండి. దేవతల రాజు లోపలికి రావచ్చు. ఈ రోజు నేను అతనిని గౌరవించాలి.'
ఏతస్మిన్నేవ కాలే తు వామనః స చ వాసవః। ఆగతౌ దనునాథేన ప్రేమ్ణా చైవావలోకితౌ
అదే సమయంలో వామనుడు, వాసవుడు వచ్చారు. దానవుల అధిపతి ప్రేమతో వారిని చూశాడు.
కృతార్థం మన్యతాత్మానం ప్రణిపాతపురఃసరమ్। ఉవాచ వచనం రాజా దానవానాం ధురంధరః
తన జీవితం సఫలమైనదిగా భావించి, వినయంగా నమస్కరించి, దానవుల భారాన్ని మోయగల రాజు ఇలా అన్నాడు.
అద్య వై త్రిషు లోకేషు నాస్తి ధన్యతరో మయా। యోహం శ్రియావృతః శక్రం పశ్యామి గృహమాగతమ్
ఈ రోజు మూడు లోకాలలో నన్ను మించిన ధన్యుడు లేను. నేను ఐశ్వర్యంతో ఉండి, శక్రుడు నా ఇంటికి వచ్చినట్టుగా చూస్తున్నాను.
అర్థిత్వకామ్యయా యస్తు మామయం యాచయిష్యతి। గృహాగతస్య తస్యాహం దాస్యే ప్రాణానపి ధ్రువమ్
ఎవరైనా కోరికతో లేదా అవసరంతో నా ఇంటికి వచ్చి నన్ను అడిగితే, అతనికి నేను ప్రాణాలైనా ఇస్తాను.
దారాన్పుత్రాంస్తథాగారం త్రైలోక్యే కా కథా మమ। ఆగత్య సంముఖం తస్య అంకమానీయ సాదరమ్
మూడు లోకాలలో నాకు భార్య, పిల్లలు, ఇల్లు అవసరం ఏముంది? అతన్ని ఎదురుగా చూసి, గౌరవంగా నా మడిలో కూర్చోబెట్టాను.