కరోమి కాలయోగేన తత్తు కార్యం వ్రతేన మే। నిస్సృతా సహసా వాణీ వక్త్రమేవాభిసంస్థితా
సరైన సమయంలో, నా వ్రతానికి అనుగుణంగా ఆ కార్యాన్ని నేను చేస్తాను. అయితే, అకస్మాత్తుగా మాట నా నోటికి వచ్చి నిలిచిపోయింది.
యేనేదం చిన్త్యతే పూర్వం యన్న దృష్టం న చ శ్రుతమ్। బంధం వై దనుముఖ్యస్య కృతం కోపేన పశ్య మే
ముందుగా మనసులో ఆలోచించినది, చూడనిది, విననిది — ఇదిగో, కోపంతో నేను ఆ దానవుల ప్రధానుడిని బంధించాను.
కశ్యపాయ పురా దత్తం ధనం లావణ్యమేవ చ। కిమయం విగతోత్సాహో వాయవోథ సమాకులాః
కశ్యపునికి అప్పట్లో ఇచ్చిన ధనం, అందం — ఇవి గాలికి పోయాయా? లేక గాలులే బలహీనంగా అయిపోయాయా?
భ్రమతీవ హి మే దృష్టిర్మైతద్రూపం ప్రచింతితమ్। ఆవిష్టా కిమహం వచ్మి కేనాప్యసదృశం వచః
నా చూపు తారుమారు అవుతోంది, మనసులో ఊహించినది రూపం దాల్చినట్లుంది. ఎవరో ప్రభావంతో, నన్ను తగినది కాని మాట మాట్లాడించేశారు — నేను ఏమి చెప్పగలను?
వికల్పవశమాపన్నాఽభీక్ష్ణం హృదిమమర్శ సా। దధార దివ్యం వర్షాణాం సహస్రం దివ్యమీశ్వరమ్
అనుమానంతో, మనసులో ఎప్పుడూ కలవరంగా, ఆమె దివ్యుడైన ప్రభువును వెయ్యి దివ్య సంవత్సరాలు గర్భంలో ధరించింది.
తతః సమభవత్తస్యాం వామనో భూతవామనః। జాతేన యేన చక్షూంషి దానవానాం హృతాని వై
అప్పుడే, ఆమెలో వామనుడు జన్మించాడు — అద్భుతమైన వామనుడు. అతని జననంతో దానవుల కళ్ళు మాయమయ్యాయి.
జాతమాత్రే తతస్తస్మిన్దేవదేవే జనార్దనే। నద్యః స్వచ్ఛాంబువాహిన్యో వవౌ గంధవహోఽనిలః
దేవతల దేవుడైన జనార్దనుడు జన్మించిన వెంటనే, నదులు స్వచ్ఛమైన నీటిని ప్రవహించాయి, పరిమళభరితమైన గాలి వీచింది.
కశ్యపోపి సుఖం లేభే తేన పుత్రేణ భాస్వతా। సర్వేషాం మానసోత్సాహస్త్రైలోక్యాంతరవాసినామ్
ఆ ప్రకాశవంతమైన కుమారుని వల్ల కశ్యపుడు కూడా ఆనందాన్ని పొందాడు. మూడు లోకాలలోని అన్ని జీవుల మనసులు ఉత్సాహంతో నిండిపోయాయి.
సంజాతమాత్రే తు తతో జనాధిపజనార్దనే। స్వర్గలోకే దుందుభయో వినేదుస్తైశ్చ తాడితాః
జనార్దనుడు జన్మించినప్పుడు, స్వర్గంలో దుండుభులు మోగించబడ్డాయి, అక్కడ ఉన్నవారు వాటిని మ్రోగించారు.
అతిప్రహర్షాత్తు జగత్త్రయస్య మోహశ్చ దుఃఖాని చ నాశమీయుః। జగో చ గన్ధర్వగణోతిమాత్రం భావస్వరైర్భర్తృవిమిశ్రితాశ్చ
అతి ఆనందంతో మూడు లోకాలలో మోహం, దుఃఖాలు అంతా తొలగిపోయాయి. గంధర్వ గణాలు పరమ భక్తితో, ప్రకాశవంతమైన దేవతలతో కలిసి పాటలు పాడారు.
సురాఙ్గనాశ్చాపి చ భావయుక్తా నృత్యంతి తత్రాప్సరసాం సమూహాః। తథైవ విద్యాధరసిద్ధసంఘా విమానయానైర్ముదితా భ్రమంతి
దేవతా స్త్రీలు భావావేశంతో అక్కడ నాట్యం చేశారు, అప్సరసల సమూహాలతో కలిసి. అలాగే విద్యాధరులు, సిద్ధులు తమ విమానాలలో ఆనందంగా సంచరించారు.
వదంతి సత్యానృతకార్యనిర్ణయం తథాభిరంగం ప్రతిదర్శయంతి। గాయంతి గేయం వినివృత్తరాగా ముహుర్ముహుర్దుఃఖసుఖప్రభూతాః
వారు సత్యం–అసత్యాన్ని విచారిస్తూ, తమ నైపుణ్యాన్ని చూపిస్తూ మాట్లాడారు. రాగాలు తగ్గిన వారు మధురమైన పాటలు పాడుతూ, మళ్లీ మళ్లీ దుఃఖం, సుఖంతో మునిగిపోయారు.
నృత్యంతి వై స్వర్గగతాశ్చ తే తు ధర్మార్జితం స్వర్గమితో వ్రజంతి। ఇతి విగతవిషాదే నిర్మలే జీవలోకే తిమిరనికరముక్తా నిర్వృతిం ప్రాప్తుకామాః
ధర్మంతో స్వర్గాన్ని పొందిన వారు అక్కడ నాట్యం చేశారు, అక్కడి నుండి మరల స్వర్గానికి వెళ్లారు. దుఃఖం లేని, నిర్మలమైన జీవ లోకంలో, అంధకారాన్ని దాటి, పరమానందాన్ని పొందాలని ఆశించారు.
తత్రోచుః కేచిదుర్వ్యాం జయజయ భగవన్సంప్రహృష్టాశ్చ కేచిత్। త్వేవం ప్రోక్తప్రణాదైరవిరల మనసశ్చానువాదైస్తథాన్యైః। ధ్యాయంతేన్యే నిగూఢం జననభయ జరామృత్యువిచ్ఛేదహేతో-। రిత్యేవం కృత్స్నమాసీజ్జగదిదమఖిలం సర్వతః సంపృహృష్టమ్
అక్కడ కొందరు ఆకాశంలో 'జయహో భగవన్' అని ఉత్సాహంగా పలికారు; మరికొందరు ఆనందంతో మునిగిపోయారు. అలాంటి నిరంతర నినాదాలతో, హృదయాల ప్రతిధ్వనులతో, మరికొందరు జనన, భయం, వృద్ధాప్యం, మరణానికి కారణాన్ని అంతరంగంగా ధ్యానించారు. ఇలా మొత్తం జగత్తు ఆనందంతో నిండిపోయింది.
పరమాసాద్య యం విష్ణుం బ్రహ్మాహ జగతః కృతే। జాతోయం భవతామర్థే వామనో యదపీశ్వరః
పరమ విశ్ణువును చేరి, బ్రహ్మ ఈ లోకానికి మేలుకోసం ఇలా అన్నాడు: 'ఈ వామనుడు, భగవంతుడు అయినా, నీ కోసమే జన్మించాడు.'
ఏష బ్రహ్మా చ విష్ణుశ్చ ఏష ఏవ మహేశ్వరః। ఏష వేదాశ్చ యజ్ఞాశ్చ స్వర్గశ్చైష న సంశయః
ఈయన బ్రహ్మ, ఈయన విశ్ణువు, ఈయనే మహేశ్వరుడు. ఈయనే వేదాలు, యజ్ఞాలు, స్వర్గం కూడా — ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు.
విష్ణువ్యాప్తమిదం సర్వం జగత్స్థావరజంగమమ్। ఏకః స తు పృథ్క్త్వేన స్వయంభూరితి విశ్రుతః
ఈ జగత్తులో స్థావరజంగమమంతా విశ్ణువు ద్వారా వ్యాపించిఉంది. ఒకడే అయినా, అనేక రూపాలలో కనిపించే స్వయంభువు అని ప్రసిద్ధి.
యథార్థవర్ణకే స్థానే విచిత్రః స్ఫాటికో మణిః। తతో గుణవశాత్తస్య స్వయంభోరనువర్త్తనమ్
ఎలా రంగురంగుల రత్నం దాని పక్కన ఉన్న రంగులను ప్రతిబింబిస్తుందో, అలాగే స్వయంభువు తన చుట్టూ ఉన్న గుణాల ప్రకారం కనిపిస్తాడు.
యథా హి గార్హపత్యోగ్నిరన్యసంజ్ఞాం పునర్వ్రజేత్। లభేత సంజ్ఞాం భగవాన్బ్రాహ్మాదిషు తథా హ్యసౌ
ఇలానే గార్హపత్యాగ్ని పేరు మారిన తర్వాత మళ్లీ తన అసలు పేరును పొందినట్లే, భగవంతుడు బ్రాహ్మణులు మొదలైనవారిలో తన పేరును తిరిగి పొందుతాడు.
సర్వథా వామనో దేవో దేవకార్యం కరిష్యతి। ఏవం చింతయతాం తేషాం భావితానాం దివౌకసామ్
ప్రతి విధంగా వామనుడు దేవతల పనిని నెరవేర్చుతాడని, ఆ భక్తితో ఉన్న దేవలోకవాసులు అంతా ఆలోచించారు.
జగామ శక్రసహితో బాష్కలేశ్చ నివేశనమ్। దూరాదేవ చ తాం దృష్ట్వా పురీం తస్య సమావృతామ్
శక్రుడు తోడుగా ఉండగా, అతడు బాష్కలుని ఇంటికి వెళ్లాడు. దూరం నుంచే ఆ పట్టణాన్ని చుట్టుముట్టి ఉన్నదిగా చూశాడు.
పాండురైః ఖగమాగమ్యైః సర్వరత్నోపశోభితైః। శోభితాం భవనైర్ముఖ్యైస్సువిభక్తమహాపథైః
ఆ నగరం ఎక్కేలా ఉండే తెల్లని పక్షులతో, అన్ని రకాల రత్నాలతో మెరిసిపోతూ, ముఖ్యమైన భవనాలతో, విభజించబడిన విశాలమైన వీధులతో అలంకరించబడింది.
నిత్యప్రభిన్నైర్మాతంగైరంజనాచలసన్నిభైః। దేవనాగకులోత్పన్నైః శతసంఖ్యైర్విరాజితామ్
ఎప్పుడూ ఉత్సాహంగా ఉండే, అంజనాచల పర్వతంలా కనిపించే, దేవనాగ వంశంలో పుట్టిన వందలాది ఏనుగులతో ఆ పట్టణం ప్రకాశిస్తోంది.
నిర్మాంసగాత్రైస్తురగైరల్పకర్ణైర్మనోజవైః। దీర్ఘగ్రీవాక్షికూటైశ్చ మనోజ్ఞైరుపశోభితామ్
కండలు లేని, చిన్న చెవులు, మనసు వేగంతో పరిగెత్తే, పొడవాటి మెడలు, పెద్ద నుదురు, ఆకర్షణీయంగా కనిపించే గుర్రాలతో ఆ పట్టణం అలంకరించబడింది.
పద్మగర్భసువర్ణాభాః పూర్ణచంద్రనిభాననాః। సంల్లాపోల్లాపకుశలాస్తత్ర వేశ్యాః సహస్రశః
అక్కడ పద్మగర్భపు బంగారు వర్ణంతో, పూర్ణచంద్రునిలా ముఖాలతో, సరదా మాటల్లో నైపుణ్యం కలవారు అయిన వేలాది వేశ్యలు ఉన్నారు.
న తత్పుణ్యం న సా విద్యా న తచ్ఛిల్పం న సా కలా। బాష్కలేర్న పురేఽస్యాథ నివాసం ప్రతిగచ్ఛతి
బాష్కలుని నగరంలో నివాసం లేని పుణ్యం, విద్య, కళ, నైపుణ్యం ఏదీ లేదు.
ఉద్యానశతసంబాధం సమాజోత్సవమాలిని। అన్వితే దనుముఖ్యైశ్చ సర్వైరంతకవర్జితైః
వందలాది ఉద్యానవనాలతో నిండిన, ఉత్సవాలు, సమాజాలతో అలంకరించబడిన, అంత్యుడిని తప్ప అన్ని ముఖ్యమైన దానవులతో నిండిన నగరం అది.
వీణావేణుమృదంగానాం శబ్దైః సర్వత్ర నాదితే। సదా ప్రహృష్టా దనుజా బహురత్నోపశోభితాః
వీణ, వేణు, మృదంగాల శబ్దాలతో ప్రతిచోటా మారుమోగుతూ, ఎప్పుడూ ఆనందంగా, అనేక రత్నాలతో అలంకరించబడిన దానవులు అక్కడ కనిపిస్తారు.
క్రీడమానాః ప్రదృశ్యంతే మేరావివ యథామరాః। బ్రహ్మఘోషో మహాంస్తత్ర దనువృద్ధైరుదీరితః
వారు మేరు పర్వతంపై అమరుల్లా ఆడుకుంటూ కనిపిస్తారు. అక్కడ దానవ వృద్ధులు బ్రహ్మఘోషాన్ని గొప్పగా ఉచ్చరిస్తారు.
సాజ్యధూమేన చాగ్నీనాం వాయునా నష్టకిల్బిషే। సుగంధధూపవిక్షేప సురభీకృతమారుతే
అగ్నుల నుండి వచ్చే నెయ్యి పొగతో, పవనంతో పాపాలు తొలగిపోయి, సువాసన ధూపంతో గాలి పరిమళంగా మారింది.