అబ్రవీజ్జగతః కార్యం ప్రాప్తామాపదముత్తమామ్। కిం న జానాసి వై దేవ యతో నో భయమాగతమ్
అతడు లోకానికి వచ్చిన ఆపదను, అత్యంత ప్రమాదాన్ని వివరించాడు: 'దేవా, మనకు భయం ఎందుకు వచ్చిందో నీకు తెలియదా?' అని అడిగాడు.
దైత్యైర్యదాహృతం సర్వం వరదానాచ్చ తే ప్రభో। కథితం వై మయా సర్వం బాష్కలేశ్చ దురాత్మనః
ప్రభూ, నీ వరం వల్ల దైత్యులు అన్నింటినీ ఆక్రమించారు. బాష్కలి దుష్టత్వాన్ని సహా నేను నీకు అన్నీ చెప్పాను.
క్రియతాం చావిలంబేన పితా త్వం నః పితామహః। తత్త్వం చింతయ దేవేశ శాంత్యర్థం జగతస్త్విహ
తడవకుండా చర్య తీసుకో, తండ్రీ, నీవే మా పితామహుడు. దేవతాధిపతీ, లోకానికి శాంతి కోసం ఇక్కడ ఏం చేయాలో ఆలోచించు.
తేషాం చ పశ్యతాం కించిచ్ఛ్రౌతస్మార్తాదికాః క్రియాః। న ప్రావర్తన్త హానిస్తు తైరస్మాకం దినేదినే
వారు చూస్తుండగానే, వేదకర్మలు, స్మార్తకర్మలు, ఇతర యాగాలు జరగలేదు; అందువల్ల రోజుకో రోజు మన నష్టము పెరుగుతోంది.
యథా హి ప్రాకృతః కశ్చిత్స్వార్థముద్దిశ్య భాషతే। విజ్ఞాప్యసే తథాస్మాభిర్నిరస్తోపకృతైః సదా
ఎలాగైతే ఒక సాధారణ మనిషి తన ప్రయోజనం కోసం మాట్లాడుతాడో, అలాగే మేము కూడా ఎలాంటి దురుద్దేశ్యం లేకుండా నిన్ను ఎప్పుడూ నిజాయితీగా తెలియజేశాము.
యద్యేనోపకృతం యస్య సహస్రగుణితం పునః। యో న తస్యోపకారాయ తత్కరోతి వృథా మతిః
ఎవరైనా ఒకరి నుండి ఉపకారం పొందినవాడు, దానికి వెయ్యిరెట్లు తిరిగి చేయకపోతే, అతని బుద్ధి వృథా అయింది.
తస్యోపకారదగ్ధస్య నిస్త్రపస్యాసతః పునః। నరకేష్వపి సంవాసస్తస్య దుష్కృతకారిణః
ఎవరైనా పరుల ఉపకారాన్ని తాకట్టు పెట్టుకుని, సిగ్గు లేకుండా, అబద్ధంగా, మళ్లీ చెడు పనులు చేస్తే, అతడికి నరకాల్లో ఉండడమే ఫలితం.
నైతావతైవ సాధుత్వం కృతే యాతు ప్రతిక్రియా। స్వార్థైకనిష్ఠబుద్ధీనామేతన్నాపి ప్రవర్తతే
ఇంతకే మంచి జరగదు; కేవలం ప్రతిఫలం కోసం మాత్రమే ఆలోచించే వాళ్లు ఇలా చేయరు.
యద్యస్య నాభవత్స్థానం జగతో హ్యత్ర దుఃఖదం। శతధా హృదయం దీర్ణం తన్న తృప్తిముపాగతమ్
ఈ లోకంలో ఎవరికైనా స్థానం దక్కకపోతే, ఎంతగా మనసు వందసార్లు చీలిపోయినా, అతడికి తృప్తి కలగదు.
తత్ర వా యత్ర గంతాస్మి నిమగ్నానుద్ధరస్వ నః। ఉపాయకథనేనాస్య యేన తేజః ప్రవర్తతే
నేను ఎక్కడికి వెళ్లినా, మేము ఈ కష్టాల్లో మునిగిపోయినప్పుడు, అతని శక్తి ఎలా ప్రబలుతుందో మార్గాన్ని చెప్పి మమ్మల్ని పైకి లేపు.
యథాఖ్యాతం మయా దృష్టం జగత్తత్స్థమవేక్ష్య తామ్। నిఃస్వాధ్యాయవషట్కారం నివృత్తోత్సవమంగలమ్
నేను చెప్పినట్టు, చూసినట్టు, ఈ లోకాన్ని పరిశీలించితే, చదువు, హోమాలు లేకుండా, పండుగలు, శుభకార్యాలు ఆగిపోయినట్టు కనిపిస్తుంది.
త్యక్తాధ్యయనసంయోగం ముక్తవార్తా పరిగ్రహమ్। దండనీత్యా పరిత్యక్తం శ్వాసమాత్రావశేషితమ్
విద్యాభ్యాసాన్ని వదిలిపెట్టి, అన్ని వ్యవహారాలను మానేసి, శాసనాన్ని పక్కన పెట్టి, కేవలం ఊపిరి మాత్రమే మిగిలింది.
జగదార్తిమపి ప్రాప్తం పునః కష్టతరాం దశాం। ఏతావతా హి కాలేన వయం గ్లానిముపాగతాః
లోకం బాధను పొందింది, మళ్లీ మరింత దుఃఖ స్థితికి చేరింది; ఈ కాలంలో మేము అలసటకు లోనయ్యాము.
బ్రహ్మోవాచ। జానామి బాష్కలిం తం తు వరదానాచ్చ గర్వితమ్। అజేయం భవతాం మన్యే విష్ణుసాధ్యో భవిష్యతి
బ్రహ్మ చెప్పాడు: నాకు ఆ బాష్కలి తెలుసు, అతడు వరప్రభావంతో గర్వంగా ఉన్నాడు; మీకు అతడు జయించదగినవాడు కాడు, విష్ణువే అతన్ని సాధించగలడు.
నిరుధ్య సంస్థితో బ్రహ్మా భావం తత్వమయం తదా। సమాధిస్థస్య తస్యైవ ధ్యానమాత్రాచ్చతుర్భుజః
ఆ సమయంలో బ్రహ్మ తన మనస్సును నియంత్రించి, ధ్యానంలో లీనమయ్యాడు; ఆ ధ్యానం వల్లనే నాలుగు చేతులవాడైనవాడు ప్రత్యక్షమయ్యాడు.
స్తోకేనైవ హి కాలేన చింత్యమానః స్వయంభువా। ఆజగామ ముహూర్తేన సర్వేషామేవ పశ్యతామ్
చాలా తక్కువ సమయంలో, స్వయంభువుడు ధ్యానిస్తుండగా, అందరూ చూస్తుండగానే, అతడు క్షణంలో ప్రత్యక్షమయ్యాడు.
విష్ణురువాచ। భో భో బ్రహ్మన్నివర్త్తస్వ ధ్యానాదస్మాన్నివారితః। యదర్థమిష్యతే ధ్యానం సోహం త్వాం సముపాగతః
విష్ణువు పలికాడు: బ్రహ్మా! నీ ధ్యానాన్ని ఆపు, నీ ధ్యానానికి నేను ఇక్కడికి వచ్చాను; నీవు ఏ కోసం ధ్యానం చేశావో, ఆ కోసమే నేను వచ్చాను.
బ్రహ్మోవాచ। మహాప్రసాద ఏషోఽత్ర స్వామినో హి ప్రదర్శనమ్। కస్యాన్యస్య భవేచ్చైషా చిన్తా యా జగతః ప్రభో
బ్రహ్మ పలికాడు: ప్రభూ! నీ దర్శనం గొప్ప దయ, లోకానికి ఇంత ఆందోళన మరెవరికీ కలుగదు.
మమైవ తావదుత్పత్తిర్జగదర్థే వినిర్మితా। జగదేతత్త్వదర్థీయం తత్త్వతో నాస్తి విస్మయః
ఈ లోకం కోసం నేనే సృష్టించబడ్డాను; నిజంగా ఈ జగత్తు నీదే, అందుకే ఆశ్చర్యం లేదు.
భవతా పాలనం కార్యం సంహరేద్రుద్ర ఏవ తు। ఏవంభూతే జగత్యస్మిన్శక్రస్యాస్య మహాత్మనః
ఈ లోకాన్ని నీవు పరిరక్షించాలి; సంహారం మాత్రం రుద్రుడే చేయాలి. ఇలాంటి లోకంలో, ఈ మహాత్ముడైన ఇంద్రుని—
హృతం రాజ్యం బాష్కలినా త్రైలోక్యం సచరాచరమ్। భృత్యస్య క్రియతాం సాహ్యం మంత్రదానేన కేశవ
బాష్కలి మూడు లోకాల రాజ్యాన్ని, చరాచరాలతో సహా, హరిచేశాడు; కేశవా! నీ సేవకుడికి మంత్రాన్ని ఇచ్చి సహాయం చేయాలి.
వాసుదేవ ఉవాచ। భవతో వరదానేన అవధ్యః స తు సాంప్రతమ్। బుద్ధిసాధ్యః స వై కార్యో బంధనాదిహ దానవః
వాసుదేవుడు పలికాడు: నీ వరప్రభావంతో అతడికి మరణం లేదు; కానీ అతడిని బుద్ధితో జయించాలి—ఈ దానవుడిని ఇక్కడే బంధించాలి.
వామనోహం భవిష్యామి దానవానాం వినాశకః। మయా సహ వ్రజత్వేష బాష్కలేస్తు నివేశనమ్
నేను వామనుడిగా అవతరించి దానవులను నాశనం చేస్తాను. ఈయన నా వెంట వచ్చి బాష్కలుని నివాసానికి వెళ్లాలి.
తత్ర గత్వా వరం త్వేష మదర్థే యాచతామిమమ్। వామనస్యాస్య విప్రస్య భూమే రాజన్పదత్రయమ్
అక్కడికి వెళ్లిన తర్వాత, ఈయన నా కోసం వామనుడైన బ్రాహ్మణుని వద్ద భూమిలో మూడు అడుగులు అడగమని వరం కోరాలి, ఓ రాజా.
ప్రయచ్ఛస్వ మహాభాగ యాచ్ఞైషా తు మయా కృతా। శక్రేణోక్తో దానవేంద్రో దద్యాత్స్వమపి జీవితమ్
ఓ మహాభాగ, ఈ అభ్యర్థన నేను చేసాను, దయచేసి దానిని మంజూరు చేయు. ఇంద్రుడు చెప్పినట్టు, దానవేంద్రుడు తన ప్రాణాన్నికూడా ఇస్తాడని అన్నాడు.
గృహ్య ప్రతిగ్రహం తస్య దానవస్య పితామహ। తం బధ్వా చ తతో యత్నాత్కృత్వా పాతాలవాసినమ్
ఆ దానవుని నుండి దానం స్వీకరించిన తరువాత, ఓ పితామహా, అతన్ని బంధించి, శ్రమతో పాతాళంలో నివసించేలా చేయాలి.
సౌకరం రూపమాస్థాయ వధార్థం చ దురాత్మనః। భవిష్యామి న సందేహో వ్రజ శక్ర త్వరాన్వితః
దురాత్ముడిని సంహరించేందుకు నేను వరాహ రూపాన్ని ధరిస్తాను, దీనిలో ఎలాంటి సందేహం లేదు. ఓ ఇంద్రా, త్వరగా వెళ్లు.
విరరామ తముక్త్వైవమంతర్ద్ధానం గతశ్చ వై। అథ కాలాంతరే విష్ణావదితేర్గర్భతాం గతే
ఇలా చెప్పి ఆయన మౌనంగా మారి, కనబడకుండా పోయాడు. కొంతకాలం తరువాత విష్ణువు అదితి గర్భంలో ప్రవేశించాడు.
నిమిత్తాన్యతిఘోరాణి ప్రాదుర్భూతాన్యనేకశః। సమస్తజగదాధారే విష్ణౌ గర్భత్వమాగతే
విష్ణువు, సమస్త లోకాలకు ఆధారమైనవాడు, గర్భంలోకి ప్రవేశించినప్పుడు, భయంకరమైన అనేక అపశకునాలు ప్రబలంగా కనిపించాయి.
శోభనం హి తదా జాతం నిమిత్తం చైవమూర్జితమ్। మాలతీకుసుమానాం తు సుగంధః సురభిర్వవౌ
ఆ సమయంలో, శుభకరమైన శక్తివంతమైన శకునం సంభవించింది; మాలతీ పువ్వుల సువాసనతో మధురమైన గాలి వీసింది.