ఆదిత్యశయనం నామ యథావచ్ఛంకరార్చనమ్। యేషు నక్షత్రయోగేషు పురాణజ్ఞాః ప్రచక్షతే
ఆదిత్యశయనం అనే శివారాధనను పురాణాలు తెలిసిన పండితులు, కొన్ని నక్షత్రయోగాలలో చేయాలని చెప్పారు.
యదా హస్తేన సప్తమ్యామాదిత్యస్య దినం భవేత్। సూర్యస్య చాపి సంక్రాంతిస్తిథిస్సా సార్వకామికీ
హస్త నక్షత్రంలో సప్తమి తిథి, ఆదిత్యవారానికి కలిసివస్తే, అలాగే సూర్యుడు సంక్రమించే రోజున, ఆ తిథి అన్ని కోరికలను తీర్చే పవిత్రమైనదిగా భావించాలి.
ఉమామహేశ్వరస్యార్చామర్చయేత్సూర్యనామభిః। సూర్యార్చాం శివలిగం చ ఉభయం పూజయేద్యతః
ఉమా మహేశ్వరులను సూర్యుని పేర్లతో పూజించాలి. సూర్యారాధనతో పాటు శివలింగాన్ని కూడా కలిసి పూజించాలి.
ఉమాపతే రవేశ్చాపి న భేదః క్వచిదిష్యతే। యస్మాత్తస్మాన్నృపశ్రేష్ఠ గృహే భానుం సమర్చయేత్
ఉమాపతి, రవి ఇద్దరినీ ఎక్కడా వేరుగా చూడకూడదు. అందుకే, రాజులలో శ్రేష్ఠుడా, ఇంట్లో భాను దేవుని పూజించాలి.
హస్తేన సూర్యాయ నమోస్తుపాదావర్కాయ చిత్రాసు చ గుల్ఫదేశం। స్వాతీషు జంఘే పురుషోత్తమాయ ధాత్రే విశాఖాసు చ జానుదేశమ్
హస్త నక్షత్రంలో సూర్యుని పాదాలను నమస్కరించాలి. చిత్ర నక్షత్రంలో గోళుసు దగ్గర, స్వాతి నక్షత్రంలో కాలును, విశాఖ నక్షత్రంలో మోకాళ్లను పురుషోత్తముడైన ధాత్రకు పూజించాలి.
తథానురాధాసు నమోభి పూజ్యమురుద్ద్వయం చైవ సహస్రభానోః। జ్యేష్ఠాస్వనంగాయ నమోస్తు గుహ్యమిన్ద్రా యభీమాయ కటిం చ మూలే
అనురాధ నక్షత్రంలో సహస్రభానువు అయిన సూర్యుని రెండు తొడలను నమస్కారాలతో పూజించాలి. జ్యేష్ఠ నక్షత్రంలో అనంగుని రహస్యాంగాన్ని, మూల నక్షత్రంలో భీముని నడుమును పూజించాలి.
పూర్వోత్తరాషాఢయుగే చ నాభిం త్వష్ట్రే నమః సప్తతురంగమాయ। తీక్ష్ణాంశవే శ్రవణే చాథ కుక్షిం పృష్ఠం ధనిష్ఠాసు వికర్తనాయ
పూర్వ, ఉత్తరాషాఢ నక్షత్రాల్లో నాభిని, ఏడు గుర్రాల యజమాని త్వష్ట్రునికి నమస్కరిస్తూ పూజించాలి. శ్రవణ నక్షత్రంలో కడుపును తీక్ష్ణాంశువుకు, ధనిష్ఠ నక్షత్రంలో వెన్నెముకను వికర్తనునికి పూజించాలి.
వక్షస్థలం ధ్వాంతవినాశనాయ జలాధిపర్క్షే ప్రతిపూజనీయమ్। పూర్వోత్తరా భాద్రపదద్వయే చ బాహూత్తమశ్చండకరాయ పూజ్యౌ
శతభిష నక్షత్రంలో చాతిని అంధకారాన్ని తొలగించేవాడిగా పూజించాలి. పూర్వభాద్ర, ఉత్తరభాద్ర నక్షత్రాల్లో చేతులను ఉత్తమమైనవిగా చండకరునికి పూజించాలి.
సామ్నామధీశాయ కరద్వయం చ సంపూజనీయం నృప రేవతీషు। నఖాని పూజ్యాని తథాశ్వినీషు నమోస్తు సప్తాశ్వధురంధరాయ
రేవతి నక్షత్రంలో రెండు చేతులను సామవేదాధిపతిగా పూజించాలి. అశ్విని నక్షత్రంలో సప్తాశ్వధురాన్ని నమస్కరిస్తూ గోళ్లు పూజించాలి.
కఠోరధామ్నే భరణీషు కంఠం దివాకరాయేత్యభిపూజనీయమ్। గ్రీవాగ్నిపర్క్షే ధరసంపుటే తు సంపూజయేద్భారత రోహిణీషు
భరణి నక్షత్రంలో గొంతును కఠినత్వానికి నిలయంగా, దివాకరునికి నమస్కరిస్తూ పూజించాలి. రోహిణి నక్షత్రంలో మెడను అగ్నికి నిలయంగా భావించి పూజించాలి.
మృగేర్చనీయా రసనా పురారే రౌద్రే తు దంతా హరయే నమస్తే। నమః సవిత్రే ఇతి శంకరస్య నాసాభి పూజ్యా చ పునర్వసౌ చ
మృగశిర నక్షత్రంలో పురారిపుని నాలుకను పూజించాలి. ఆర్ద్ర నక్షత్రంలో హరుని పళ్లను, పునర్వసు నక్షత్రంలో శంకరుని ముక్కును 'సవిత్రే నమః' అని పూజించాలి.
లలాటమంభోరుహవల్లభాయ పుష్యేలకాన్వేదశరీరధారిణే। సార్పే చ మౌలివిబుధప్రియాయ మఘాసు కర్ణావితి పూజనీయౌ
పుష్య నక్షత్రంలో లలాటాన్ని కమలవదనునికి ప్రియంగా పూజించాలి. ఏలాకా నక్షత్రంలో వేదశరీరాన్ని ధరించినవాడిగా, ఆశ్లేష నక్షత్రంలో దేవతలకు ప్రియమైన తలపైన చెవులను పూజించాలి.
పూర్వాసు గోబ్రాహ్మణనందనాయ నేత్రాణి సంపూజ్యతమాని శంభోః। అథోత్తరాఫాల్గుని భే భ్రువౌ చ విశ్వేశ్వరాయేతి చ పూజనీయే
పూర్వఫాల్గుని నక్షత్రంలో శంభుని కళ్లను, గోవు, బ్రాహ్మణులకు ఆనందంగా భావించి అత్యంత శ్రేష్ఠంగా పూజించాలి. ఉత్తరఫాల్గుని నక్షత్రంలో భ్రూవులను విశ్వేశ్వరునికి చెందినవిగా పూజించాలి.
నమోస్తు పాశాంకుశపద్మశూల కపాలసర్పేన్దుధనుర్ధరాయ। గయాసురానఙ్గపురాంధకాది వినాశమూలాయ నమః శివాయ
పాశం, అంకుశం, పద్మం, త్రిశూలం, కపాలం, సర్పం, చంద్రబాణాన్ని ధరించిన శివునికి నమస్కారం. గయాసురుడు, అనంగుడు, పురుడు, అంధకుడు మొదలైన దుష్టులను నాశనం చేసిన మూలకారణుడైన శివునికి నమస్కారం.
ఇత్యాదికాంగాని చ పూజయిత్వా విశ్వేశ్వరాయేతి శిరోభిపూజ్యమ్। అత్రాపి భోక్తవ్యమతైలమన్నమమాంసమక్షారమభుక్తశేషమ్
ఇలా అన్ని అవయవాలను పూజించిన తరువాత, విశ్వేశ్వరునికి శిరస్సును పూజించాలి. ఈ సమయంలో నూనె, మాంసం, ఉప్పు, మిగిలిన అన్నం తినకూడదు.
ఇత్యేవం నృప నక్తాని కృత్వా దద్యాత్పునర్వసౌ। శాలేయతండులప్రస్థమౌదుంబరమథో ఘృతమ్
రాజా! ఇలా రాత్రిపూట జాగరణ చేసి, పునర్వసు నక్షత్రంలో నాటిన బియ్యం ఒక ప్రస్థం, ఉడుంబర పండు, నెయ్యి సమర్పించాలి.
సంస్థాప్య పాత్రే విప్రాయ సహిరణ్యం నివేదయేత్। సప్తమే వస్త్రయుగ్మం తు పారణే త్వధికం భవేత్
వీటిని ఒక పాత్రలో పెట్టి, బంగారంతో కలిసి బ్రాహ్మణునికి సమర్పించాలి. ఏడవ రోజున, వ్రతం ముగిసినప్పుడు, రెండు వస్త్రాలు కూడా ఇవ్వాలి.
చతుర్దశే తు సంప్రాప్తే పారణే భారతాదికే । బ్రాహ్మణం భోజయేద్భక్త్యా గుడక్షీరఘృతాదిభిః
పద్నాలుగవ రోజున, వ్రతం ముగిసినప్పుడు, భారతీ మొదలైన నక్షత్రాల్లో, బ్రాహ్మణునికి గోధుమబెల్లం, పాలు, నెయ్యి మొదలైనవి భక్తితో భోజనం పెట్టాలి.
కృత్వా చ కాంచనం పద్మమష్టపత్రం సకర్ణికమ్। శుద్ధమష్టాంగులం తచ్చ పద్మరాగదలాన్వితమ్
ఎనిమిది దళాలతో, మధ్యలో గర్భంతో, శుద్ధంగా, ఎనిమిది వేళ్ల పొడవుతో, పద్మరాగ రత్నాల దళాలతో అలంకరించిన బంగారు పద్మాన్ని తయారు చేయాలి.
శయ్యాం సులక్షణాం కృత్వా విరుద్ధగ్రంథివర్జితామ్। సోపధానవితానాం చ స్వాస్తరావరణాశ్రయామ్
అందమైన మంచాన్ని, ఎలాంటి ముడులు లేకుండా, లోపాలు లేకుండా, దిండు, పందిరి, మృదువైన పరుపు, మంచపు వస్త్రాలతో కప్పి సిద్ధం చేయాలి.
పాదుకోపానహచ్ఛత్ర చామరాసనదర్పణైః। భూపణైరపిసంయుక్తాం ఫలవస్త్రానులేపనైః
ఆ మంచాన్ని పాదుకలు, ఉపానహాలు, గొడుగు, చామరాలు, ఆసనాలు, అద్దాలు, పాత్రలు, పండ్లు, వస్త్రాలు, లేపనాలు వంటి వస్తువులతో అలంకరించాలి.
తస్యాం విధాయ తత్పద్మమలంకృత్య గుణాన్వితామ్। కపిలాం వస్త్రసంయుక్తామతిశీలాం పయస్వినీమ్
ఆ మంచంపై ఆ పద్మాన్ని అమర్చి, దాన్ని సర్వగుణాలతో అలంకరించి, మంచి నడవడికలతో, పాలు ఎక్కువగా ఇచ్చే, వస్త్రాలతో కప్పిన గోధుమ రంగు ఆవును ఉంచాలి.
రౌప్యఖురాం హేమశృంగీం సవత్సాం కాంస్యదోహనామ్। దద్యాన్మంత్రేణ తాం ధేనుం పూర్వాహ్ణం నాతిలంఘయేత్
వెండి కాళ్లు, బంగారు కొమ్ములు, కాపు దూడతో, కాంస్యపు పాలపాత్రతో కూడిన ఆ ఆవును మంత్రంతో, ఉదయం సమయాన్ని తప్పకుండా, దానం చేయాలి.
యథైవాదిత్య శయనమశూన్యం తవ సర్వదా। కాంత్యా ధృత్యా శ్రియా పుష్ట్యా తథా మే సంతు వృద్ధయః
సూర్యదేవా! మీ విశ్రాంతి స్థలం ఎప్పుడూ ఖాళీగా ఉండదు. అలాగే నాకు కాంతి, ధైర్యం, ఐశ్వర్యం, ఆరోగ్యం ఎల్లప్పుడూ పెరుగాలని కోరుకుంటున్నాను.
యథా న దేవాః శ్రేయాంసం త్వదన్యమనఘం విదుః। తథా మాముద్ధరాశేష దుఃఖసంసారసాగరాత్
దేవతలు మిమ్మల్ని మించినవారిని ఎవరినీ తెలియరాదు. అలాగే, నన్ను ఈ అంతులేని బాధల సముద్రం నుంచి మీరు రక్షించాలి.
తతః ప్రదక్షిణీకృత్య ప్రణమ్య చ విసర్జయేత్। శయ్యాం గవాది తత్సర్వం ద్విజస్య భవనం నయేత్
తర్వాత, ప్రదక్షిణ చేసి, నమస్కరించి, ఆ మంచం, ఆవు మొదలైనవన్నీ బ్రాహ్మణుని ఇంటికి తీసుకెళ్లాలి.
నైతద్విశీలాయ న దాంభికాయ ప్రకాశనీయం వ్రతమిందుమౌలేః। గోవిప్రదేవర్షివికర్మయోగినాం యశ్చాపి నిందామధికాం విధత్తే
ఈ చంద్రశేఖరుని వ్రతాన్ని దురాచారులకు, మోసగాళ్లకు, గోవులను, బ్రాహ్మణులను, దేవతలను, ఋషులను, యోగులను నిందించే వారికి చెప్పకూడదు.
భక్తాయ దాంతాయ చ గుహ్యమేతదాఖ్యేయమానందకరం శివఞ్చ। ఇదం మహాపాతకినాం నరాణాం అఘక్షయం వేదవిదో వదంతి
ఈ రహస్యాన్ని భక్తి కలిగిన, ఇంద్రియ నిగ్రహం ఉన్నవారికి మాత్రమే చెప్పాలి. ఇది శుభాన్ని, ఆనందాన్ని ఇస్తుంది. వేదజ్ఞులు చెబుతారు—ఇది మహా పాతకులను కూడా నశింపజేస్తుంది.
న బంధుపుత్రైర్న ధనైర్వియుక్తః పత్నీభిరానందకరః సురాణాం। నాభ్యేతి రోగం న చ దుఃఖమోహం యా చాపి నారీ కురుతేథ భక్త్యా
ఈ వ్రతాన్ని చేసే వారు బంధువులు, సంతానం, ధనం, భార్యలు లేకపోయినా దేవతలకు ఆనందాన్ని కలిగిస్తారు. వారికి వ్యాధి, బాధ, మోహం ఉండదు. భక్తితో చేసే స్త్రీకూ ఇవే ఫలితాలు కలుగుతాయి.
ఇదం వసిష్ఠేన పురార్జునేన కృతం కుబేరేణ పురందరేణ। యత్కీర్తనాదప్యఖిలాని నాశమాయాంతి పాపాని న సంశయోత్ర
ఈ వ్రతాన్ని వసిష్ఠుడు, పురాతన అర్జునుడు, కుబేరుడు, ఇంద్రుడు చేశారు. దీని మహిమను కీర్తించడానికే అన్ని పాపాలు నశిస్తాయి—ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు.