ఏవమభ్యర్చ్య తం మేరుం మందరం చాభిపూజయేత్।। యస్మాచ్చైత్రరథేన త్వం భద్రాశ్వేన చ పర్వత
ఈ విధంగా మేరు పర్వతాన్ని పూజించి, మందర పర్వతాన్నీ గౌరవించాలి. ఎందుకంటే, పర్వతా! నీవు చైత్రరథం, భద్రాశ్వం వల్ల ప్రకాశిస్తావు.
శోభసే మందర క్షిప్రమతస్తుష్టికరో భవ।। యస్మాచ్చూడామణిర్జంబూద్వీపే త్వం గంధమాదన
మందరా! నీవు ఎంతో అందంగా మెరిసిపోతున్నావు. త్వరగా అందరికీ ఆనందాన్ని కలిగించు. గంధమాదనా! నీవు జంబూద్వీపంలో కిరీటపు రత్నంతో అలంకరించబడ్డావు.
గంధర్వగణశోభావాంస్తతః కీర్తిర్దృఢాస్తు మే।। యస్మాత్త్వం కేతుమాలేన వైభ్రాజేన వనేన చ
నీవు గంధర్వ గణాల కాంతితో వెలిగిపోతున్నావు. అందువల్ల నా కీర్తి స్థిరంగా ఉండాలి. కేతుమాలా! నీవు వైభ్రాజ వనంతో ప్రకాశిస్తున్నావు.
హిరణ్మయాశ్మశోభావాంస్తస్మాత్పుష్టిర్ధ్రువాస్తు మే।। ఉత్తరైః కురుభిర్యస్మాత్సావిత్రేణ వనేన చ
నీవు బంగారు రాళ్లతో అలంకరించబడ్డావు. అందుకే నా ఐశ్వర్యం ఎప్పటికీ నిలిచిపోవాలి. ఉత్తర కురులు, సావిత్ర వనంతో ఎల్లప్పుడూ పరిపాలించే సుపార్శ్వా!
సుపార్శ్వ రాజసే నిత్యమతః శ్రీరక్షయాస్తు మే।। ఏవమామంత్ర్య తాన్సర్వాన్ప్రభాతే విమలే పునః
సుపార్శ్వా! నీవు ఎప్పుడూ రాజ్యాధికారం కలిగి ఉంటావు. అందువల్ల నా శ్రీ ఎప్పటికీ తగ్గకూడదు. ఈ విధంగా అందరినీ అభిమంత్రించి, మరల పవిత్రమైన ఉదయాన్నప్పుడు,
స్నాత్వా తు గురవే దద్యాన్మధ్యమం పర్వతోత్తమం।। విష్కంభపర్వతాన్దద్యాదృత్విగ్భ్యః క్రమశో నృప
స్నానం చేసిన తర్వాత, మధ్య పర్వతాల్లో ఉత్తమమైనదాన్ని గురువుకి ఇవ్వాలి. విష్కంభ పర్వతాలను యజ్ఞకర్తలకు వరుసగా ఇవ్వాలి, ఓ రాజా!
గావో దేయాశ్చతుర్వింశదథవా దశ పార్థివ।। శక్తితః సప్తచాష్టౌ వా పంచ దద్యాదశక్తిమాన్
ఇరవై నాలుగు గోవులను ఇవ్వాలి, లేకపోతే పదిని ఇవ్వాలి, ఓ రాజా! సామర్థ్యాన్ని బట్టి ఏడు లేదా ఎనిమిది, లేకపోతే ఐదు గోవులను ఇవ్వవచ్చు.
ఏకాపి గురవే దేయా కపిలాథ పయస్వినీ।। పర్వతానామశేషాణామేష ఏవ విధిః స్మృతః
ఒక గోవు అయినా సరే, అది కపిలా గోవైనా, పాలు ఇస్తున్నదైనా, గురువుకి ఇవ్వాలి. పర్వతాలన్నింటికీ ఇదే నియమంగా చెప్పబడింది.
స్వమంత్రేణైవ సర్వేషు హోమః శైలేషు పఠ్యతే।। ఉపవాసీ భవేన్నిత్యమశక్తౌ నక్తమిష్యతే
ప్రతి పర్వతంపై హోమాన్ని తన స్వంత మంత్రంతో చేయాలి. ఎప్పుడూ ఉపవాసంగా ఉండాలి; శక్తి లేకపోతే రాత్రి భోజనం అనుమతించబడింది.
విధానం సర్వశైలానాం క్రమశః శృణు పార్థివ।। దానేషు చైవ యే మంత్రాః పర్వతేషు యథా ఫలమ్
ప్రతి పర్వతానికి వరుసగా జరిగే విధానాన్ని, దానాల కోసం చెప్పే మంత్రాలను, పర్వతాలపై దానం వల్ల కలిగే ఫలితాలను విను, ఓ రాజా!
అన్నం బ్రహ్మ యతః ప్రోక్తమన్నం ప్రాణాః ప్రకీర్తితాః।। అన్నాద్భవంతి భూతాని జగదన్నేన వర్ధతే
అన్నమే పరబ్రహ్మమని చెప్పబడింది. అన్నమే ప్రాణమని కూడా అంటారు. అన్నం వల్లే జీవులు పుడతాయి; అన్నంతోనే జగత్తు పెరుగుతుంది.
అన్నమేవ యతో లక్ష్మీరన్నమేవ జనార్దనః।। ధాన్యపర్వతరూపేణ పాహి తస్మాన్నగోత్తమ
అన్నంలోనే లక్ష్మి ఉంటుంది; అన్నమే జనార్దనుడు. అందువల్ల, ధాన్యపర్వత రూపంలో రక్షించు, ఓ పర్వతశ్రేష్ఠా!
అనేన విధినా యస్తు దద్యాద్ధాన్యమయం గిరిమ్।। మన్వంతరశతం సాగ్రం దేవలోకే మహీయతే
ఈ విధంగా ధాన్యపర్వతాన్ని దానం చేసే వాడు, నూటి మను అంతరాల పాటు దేవలోకంలో గౌరవించబడతాడు.
అప్సరోగణగంధర్వైరాకీర్ణేన విరాజితః।। విమానేన దివః పృష్ఠమాయాతి నృపసత్తమ
అప్సరసలు, గంధర్వ గణాలతో చుట్టుముట్టబడి, ఆ భక్తుడు విమానంలో స్వర్గానికి చేరుకుంటాడు, ఓ రాజశ్రేష్ఠా!
కర్మక్షయే రాజరాజ్యమాప్నోతీహ న సంశయః।। అథాతః సంప్రవక్ష్యామి లవణాచలముత్తమమ్
పుణ్యఫలాలు పూర్తయిన తర్వాత, ఇక్కడ రాజ్యాధికారం పొందుతాడు — ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు. ఇప్పుడు నేను ఉత్తమమైన ఉప్పు పర్వతాన్ని వివరించబోతున్నాను.
యత్ప్రదానాన్నరో లోకమాప్నోతి శివసంయుతమ్।। ఉత్తమః షోడశద్రోణైః కర్తవ్యో లవణాచలః
దానాన్ని ఇచ్చినవాడికి శివసాయుజ్యాన్ని కలిగించే ఉత్తమమైన ఉప్పు పర్వతాన్ని పదహారు ద్రోణాలతో తయారు చేయాలి.
మధ్యమశ్చ తదర్ధేన చతుర్భిరధమస్స్మృతః।। విత్తహీనో యథాశక్తి ద్రోణాదూర్ద్ధ్వం చ కారయేత్
మధ్యస్థమైనదాన్ని అర్ధ భాగంతో, నాలుగు ద్రోణాలతో తక్కువదిగా భావించాలి. ధనం లేనివాడు తన శక్తికి మించి ఒక ద్రోణా కన్నా ఎక్కువగా చేయాలి.
చతుర్థాంశేన విష్కంభపర్వతాన్కారయేత్పృథక్।। విధానం పూర్వవత్కుర్యాద్బ్రహ్మాదీనాం చ సర్వదా
విష్కంభ పర్వతాలను నాలుగవ భాగంతో వేరుగా తయారు చేయాలి. విధానాన్ని ఎప్పుడూ మునుపటిలాగే బ్రహ్మ మొదలైన వారికి చేయాలి.
తద్వద్ధేమమయం సర్వలోకపాలనివేశనమ్।। సరాంసి వనవృక్షాది తద్వచ్చాన్యాన్నినివేశయేత్
అలాగే, అన్ని లోకాల రక్షకుల కోసం బంగారు గృహాన్ని, సరస్సులు, అడవి చెట్లు మరియు ఇతర వాటిని కూడా ఏర్పాటుచేయాలి.
కుర్యాజ్జాగరమత్రాపి దానమంత్రాన్నిబోధత।। సౌభాగ్యరససంయుక్తో యతోయం లవణే రసః
ఇక్కడ కూడా జాగరణ చేయాలి; ఇప్పుడు నేను దానం చేసే మంత్రాన్ని విను: నీటికి రుచి కలిసినట్టు, ఉప్పు కూడా రుచిని కలిగిస్తుంది.
తదాత్మకత్వేన చ మాం పాహ్యాపన్నం నగోత్తమ।। యస్మాదన్యే రసాః సర్వే నోత్కటా లవణం వినా
అందువల్ల, పరమ శ్రేష్ఠమైన పర్వతా! నీ సహజ స్వభావంతో నేను పడిన కష్టాల నుంచి నన్ను కాపాడు; ఎందుకంటే ఉప్పు లేకుండా మిగతా రుచులు గొప్పగా ఉండవు.
ప్రియశ్చ శివయోర్నిత్యం తస్మాచ్ఛాంతిప్రదో భవ।। విష్ణుదేహసముద్భూతో యస్మాదారోగ్యవర్ధనః
నీవు శివుడు, పార్వతీదేవికి ఎప్పుడూ ప్రియమైనవాడవు కనుక శాంతిని ప్రసాదించు; విష్ణువు శరీరంలోనుంచి పుట్టినందున ఆరోగ్యాన్ని పెంచేవాడవు.
తస్మాత్పర్వతరూపేణ పాహి సంసారసాగరాత్।। అనేన విధినా యస్తు దద్యాల్లవణపర్వతమ్
కాబట్టి పర్వత రూపంలో నన్ను సంసార సముద్రం నుండి రక్షించు; ఈ విధంగా ఉప్పు పర్వతాన్ని దానం చేసే వాడు,
ఉమాలోకే వసేత్కల్పం తతో యాతి పరాం గతిమ్।। అతః పరం ప్రవక్ష్యామి గుడపర్వతముత్తమమ్
ఒక కల్పకాలం ఉమా లోకంలో నివసించి, ఆ తర్వాత పరమ గమ్యాన్ని పొందుతాడు. ఇప్పుడు నేను గొప్ప గుడిపర్వతం గురించి చెబుతాను.
యత్ప్రదానాన్నరః స్వర్గం ప్రాప్నోతి సురపూజితః।। ఉత్తమో దశభిర్భారైర్మధ్యమః పంచభిర్మతః
దానిని దానం చేయడం వల్ల మనిషి దేవతలచే పూజింపబడుతూ స్వర్గాన్ని పొందుతాడు; పదిహేను భారాలతో ఉత్తమం, అయిదు భారాలతో మధ్యమం అంటారు.
త్రిభిర్భారైః కనిష్ఠః స్యాత్తదర్ధేనాల్పవిత్తవాన్।। తద్వదామంత్రణం పూజాం హైమవృక్షాన్సురార్చనం
మూడు భారాలతో కనిష్ఠంగా ఉంటుంది; దాని సగంతో తక్కువ ధనమున్నవాడు చేయవచ్చు. అలాగే ఆమంత్రణ, పూజ, బంగారు చెట్లు, దేవతల ఆరాధన చేయాలి.
విష్కంభపర్వతాంస్తద్వత్సరాంసి వనదేవతాః।। హోమం జాగరణం తద్వల్లోకపాలాధివాసనమ్
అలాగే, ఆధారంగా ఉండే పర్వతాలు, సరస్సులు, అడవి దేవతలు, హోమం, జాగరణ, లోకపాలుల ప్రతిష్ఠ కూడా చేయాలి.
ధాన్యపర్వతవత్కుర్యాదిమం మంత్రముదీరయేత్।। యథా దేవేషు విశ్వాత్మా ప్రవరోయం జనార్దనః
అన్నపర్వతాన్ని సమర్పించినట్లే ఈ కార్యాన్ని చేయాలి. ఈ మంత్రాన్ని ఉచ్చరించాలి: దేవతల్లో విశ్వాత్ముడైన జనార్దనుడు ప్రధానుడు.
సామవేదస్తు వేదానాం మహాదేవస్తు యోగినాం।। ప్రణవః సర్వమంత్రాణాం నారీణాం పార్వతీ యథా
వేదాలలో సామవేదం శ్రేష్ఠం, యోగులలో మహాదేవుడు, అన్ని మంత్రాలలో ఓంకారం, స్త్రీలలో పార్వతీదేవి శ్రేష్ఠురాలు.
తథా రసానాం ప్రవరః సదైవేక్షురసో మతః।। మమ తస్మాత్పరాం లక్ష్మీం దదాతు గుడపర్వతః
అలాగే, రుచుల్లో ఎల్లప్పుడూ చెరకు రసం శ్రేష్ఠంగా భావించబడుతుంది; అందువల్ల గుడిపర్వతం నాకు పరమ ఐశ్వర్యాన్ని ప్రసాదించాలి.