యజ్ఞపర్వతమారూఢో దృష్ట్వా గంగావినిర్గమమ్। ఉదఙ్ముఖీ దేవనదీ నిర్గతా పుష్కరం ప్రతి
యజ్ఞపర్వతాన్ని ఎక్కి, గంగానదీ ఉద్భవాన్ని చూశాక, ఆ దేవనది ఉత్తరదిశగా ప్రవహిస్తూ పుష్కరానికి వెళ్లింది.
అత్రాభిషేకం యః కుర్యాత్పితృదేవార్చనే రతః। అశ్వమేధఫలం తస్య భవత్యేవ న సంశయః
ఇక్కడ పితృదేవతల ఆరాధనలో నిమగ్నమై అభిషేకం చేసే వాడికి అశ్వమేధయాగ ఫలం తప్పకుండా లభిస్తుంది.
యస్త్వేకం భోజయేద్విప్రం కోటిర్భవతి భోజితా। అక్షయం త్వన్నపానం చ అత్ర దత్తం మునీశ్వర
ఇక్కడ ఒక బ్రాహ్మణుడిని భోజనం పెట్టినవాడు కోటి మందిని భోజనం పెట్టినట్టే. ఇక్కడ ఇచ్చిన అన్నపానీయాలు ఎప్పటికీ తరిగిపోవు, మహర్షీ!
యో యమిచ్ఛతి కామం తు సర్వం తస్య భవిష్యతి। న వియోనిం వ్రజత్యత్ర స్నాతమాత్రో నరో భువి౨౦౦ 1.19.
ఇక్కడ ఎవరు ఏ కోరిక కోరినా, అది నెరవేరుతుంది. భూమిపై ఇక్కడ స్నానం చేసినవాడు నీచయోనిలో జన్మించడు.
స్థానానాం పరమం స్థానం తీర్థానాం తీర్థముత్తమమ్। మయా దత్తం మునిశ్రేష్ఠ భవిష్యతి న సంశయః
ప్రదేశాలన్నిటిలో ఇది అతి శ్రేష్ఠమైనది; తీర్థాలన్నిటిలో ఇది అగ్రతీర్థం. నేను ఇచ్చిన ఈ వరం తప్పకుండా ఫలిస్తుంది, మునిశ్రేష్ఠా!
జన్మప్రభృతి యత్పాపం స్త్రియా వా పురుషస్య వా। అత్రైవ స్నాతమాత్రస్య సర్వమేతత్ప్రణశ్యతి
పుట్టినప్పటి నుంచి స్త్రీ అయినా, పురుషుడు అయినా చేసిన పాపాలన్నీ ఇక్కడ స్నానం చేసిన వెంటనే నశించిపోతాయి.
ఏవముక్త్వా తు భగవాన్బ్రహ్మా లోకపితామహః। జగామామంత్ర్య స మునిమగస్త్యం మునిసత్తమమ్
ఇలా చెప్పిన అనంతరం, జగత్పితామహుడు అయిన బ్రహ్మదేవుడు ఆగస్త్య మహర్షిని వీడ్కోలు చెప్పి వెళ్లిపోయాడు.
అగస్త్యోపి స్థితస్తత్ర ఆశ్రమే స్వే పరంతప। అగస్త్యస్యాశ్రమోత్పత్తిరేషా తే పరికీర్తితా
ఆగస్త్యుడు కూడా అక్కడ తన ఆశ్రమంలోనే ఉండిపోయాడు. పరాంతపా! ఆగస్త్యుని ఆశ్రమ ఉద్భవ కథను నీకు వివరించాను.
సప్తర్షీణామాశ్రమాంశ్చ కీర్త్తయిష్యే కురూద్వహ। అత్రిశ్చైవ వసిష్ఠోథ పులస్త్యః పులహః క్రతుః
ఇప్పుడు, కురు వంశోద్భవా! నేను సప్తర్షుల ఆశ్రమాల గురించి చెబుతాను. వారు: అత్రి, వశిష్ఠుడు, పులస్త్యుడు, పులహుడు, క్రతువు,
అంగిరా గౌతమశ్చైవ సుమతిః సుముఖస్తథా। విశ్వామిత్రః స్థూలశిరాః సంవర్తశ్చ ప్రతర్దనః
అంగిరసుడు, గౌతముడు, సుమతి, సుముఖుడు, విశ్వామిత్రుడు, స్థూలశిర, సంవర్తుడు, ప్రతర్దనుడు,
రైభ్యో బృహస్పతిశ్చైవ చ్యవనః కశ్యపో భృగుః। దుర్వాసా జమదగ్నిశ్చ మార్కణ్డేయోథ గాలవః
రైభ్యుడు, బృహస్పతి, చ్యవనుడు, కశ్యపుడు, భృగువు, దుర్వాసుడు, జమదగ్ని, మార్కండేయుడు, గాలవుడు,
ఉశనాథ భరద్వాజో యవక్రీతస్తథా మునిః। స్థూలాక్షః సకలాక్షశ్చ కణ్వో మేధాతిథిః కృతః
ఉశనుడు, భరద్వాజుడు, యవకృతుడు, స్థూలాక్షుడు, సకలాక్షుడు, కణ్వుడు, మేధాతిథి, కృతుడు,
నారదః పర్వతశ్చైవ స్వగంధీ చ్యవనో ద్విజః। తృణామ్బు శబలో ధౌమ్యః శతానందో కృతవ్రణః
నారదుడు, పర్వతుడు, స్వగంధి, ద్విజుడైన చ్యవనుడు, తృణాంబు, శబలుడు, ధౌమ్యుడు, శతానందుడు, కృతవ్రణుడు,
జమదగ్నిస్తథా రామో హ్యష్టకశ్చైవమాదయః। కృష్ణద్వైపాయనశ్చైవ పుత్రశిష్యైః సమన్వితః
జమదగ్ని, రాముడు, అష్టకుడు మరియు ఇతరులు, కృష్ణద్వైపాయనుడు తన కుమారులు, శిష్యులతో కూడి ఉన్నారు.
ఏతే తు పుష్కరం ప్రాప్య సప్తర్షీణామథాశ్రమే। వేష్టితా నియమైశ్చాపి దయాయుక్తాస్తపస్వినః
వారు పుష్కరానికి చేరుకుని, నియమాలతో కూడిన, దయతో నిండిన తపస్సుతో కూడిన సప్తర్షుల ఆశ్రమాన్ని స్థాపించారు.
ఆనృశంస్యం జయో ధైర్యం తపః సత్యం క్షమార్జవమ్। దయా దానం జపశ్చైవ సర్వేషాం తత్ప్రతిష్ఠితం
అందరిలోను దయ, విజయము, ధైర్యము, తపస్సు, సత్యము, సహనము, సరళత, దానం, జపము స్థిరంగా ఉన్నాయి.
ఇహ యత్క్రియతే కర్మ తత్పరత్రోపభుజ్యతే। జ్ఞాత్వా తదిత్త్థం మునయః పరమార్థపరాయణాః
ఇక్కడ చేసే కార్యం పరలోకంలో అనుభవించబడుతుంది. ఇది తెలుసుకున్న మునులు పరమార్థసాధనలో నిమగ్నమై ఉంటారు.
న తత్ర నాస్తికా యాంతి న స్తేనా నాజితేంద్రియాః। న నృశంసా న పిశునా న కృతఘ్నా న మానినః
అక్కడ నాస్తికులు, దొంగలు, ఇంద్రియ నిగ్రహం లేని వారు, క్రూరులు, అపవాదులు, కృతఘ్నులు, అహంకారులు వెళ్లలేరు.
సత్య తేజస్వినః శూరా దయావంతః క్షమాపరాః। యజ్వానో యజ్ఞశీలాశ్చ నిరీహా నిరుపద్రవాః
నిజాయితీతో, తేజస్సుతో, ధైర్యంతో, దయతో, క్షమలో ముందుండే వారు, యజ్ఞాలకు నిబద్ధతతో, యజ్ఞాచరణలో నిత్యం ఉండేవారు, ఆశలు లేకుండా, ఎవరికి హానీ చేయని వారు—
నిర్మమా నిరహంకారాస్తత్ర గచ్ఛంతి పుష్కరే। న రోగో న జరామృత్యుర్భవితాత్ర మహాత్మనాం
అలాంటి మమకారం లేని, అహంకారం లేని వారు అక్కడ పుష్కరానికి వెళ్తారు. అటువంటి మహాత్ములకు అక్కడ రోగం, వృద్ధాప్యం, మరణం ఉండవు.
న తత్ర మూఢా విశంతి పురుషా విషయాత్మకాః। కామలోభమదద్రోహ క్రోధమోహైరుపద్రుతాః
అక్కడ ఇంద్రియాసక్తి ఉన్న, కామం, లోభం, మదం, ద్వేషం, కోపం, మోహం వలన మూర్ఖులై బాధపడే వారు ప్రవేశించలేరు.
తుల్య మానాపమానాశ్చ నిర్ద్వంద్వాస్సంయతేంద్రియాః। ధ్యానయోగపరాశ్చైవ తే తు గచ్ఛంతి పుష్కరం
గౌరవం, అవమానం రెండింటినీ సమంగా చూసే వారు, ద్వంద్వాలు లేని వారు, ఇంద్రియాలను నియంత్రించుకున్న వారు, ధ్యానం, యోగంలో నిమగ్నమైన వారు—వారే పుష్కరానికి చేరుతారు.
ఆశ్రమేషు యథోక్తేషు యథోక్తం వై ద్విజాతయః। యే వర్తంతే యమం త్రాతుం తేషాం లోకా మహోదయాః
ఆశ్రమాల్లో నియమాల ప్రకారం జీవించే ద్విజులు, నియమాన్ని కాపాడే వారు—వారికి మహా ఐశ్వర్యమున్న లోకాలు లభిస్తాయి.
యే న హింసంతి భూతాని కర్మణా మనసా గిరా। అనృశంసతరాః సంతః సర్వదా చ ప్రియంవదాః
కార్యంతో, మనసుతో, మాటతో ఎవరినీ హింసించని వారు, అపారమైన దయ కలిగి, ఎప్పుడూ మధురంగా మాట్లాడే వారు—
అగ్నిహోత్రరతా నిత్యం నిత్యం చాతిథిపూజకాః। నిత్యం స్వాధ్యాయవంతశ్చ నిత్యం స్నానపరాయణాః
ఎప్పుడూ అగ్నిహోత్రంలో నిమగ్నమైన వారు, ఎల్లప్పుడూ అతిథులను ఆదరించే వారు, నిత్యం స్వాధ్యాయంలో, స్నానంలో నిబద్ధత చూపే వారు—
మాతృవత్స్వసృవచ్చైవ తథా దుహితృవచ్చ హ। పరదారాన్ప్రపశ్యంతి సతతం విగతస్పృహాః
వారు ఎప్పుడూ పరస్త్రీలను తల్లిలా, అక్కాచెల్లెల్లా, కూతుర్లలా భావించి, కోరికలు లేకుండా ఉంటారు.
యేధిక్షిప్తా న కుప్యంతి న హింసంతి చ హింసితాః। సమదుఃఖసుఖాః సంతో మహాత్మానో జితేంద్రియాః
ఎవరైనా అవమానించినా కోపపడని వారు, హింసించబడినప్పుడు కూడా హింసించని వారు, సుఖదుఃఖాలను సమంగా చూసే వారు, మహాత్ములు, ఇంద్రియాలను జయించిన వారు—
తే హి సర్వే ప్రపశ్యంతి పురా చేరుర్మహీమిమాం। సమాధినా చింతయంతో బ్రహ్మలోకం సనాతనం
వారు అందరూ ఈ భూమిపై తిరిగిన తర్వాత, ధ్యానంతో, మనస్సులో బ్రహ్మలోకాన్ని, శాశ్వతమైన లోకాన్ని దర్శిస్తారు.
అథాభవదనావృష్టిః కదాచిన్మహతీ తదా। కృచ్ఛ్రప్రాయో హ్యభూత్తత్ర సర్వలోకః క్షుధార్దితః
ఒకసారి అక్కడ గొప్ప వర్షాభావం వచ్చింది. అందరు జనులు ఆకలితో బాధపడుతూ కష్టాల్లో పడ్డారు.
తతో నిరన్నే లోకేస్మింశ్చాత్మానం తే పరీప్సవః। మృతం కుమారమాదాయ కృచ్ఛ్రప్రాయాస్తదాపచన్
ఆహారం లేకపోయిన ఆ లోకంలో, ప్రాణాలను కాపాడుకోవాలనే తపనతో, వారు చనిపోయిన బాలుడిని తీసుకుని, ఆపదలో వండారు.