స్వర్గాపవర్గనరకాః సత్యవాచి ప్రతిష్ఠితాః। యస్తు లోపయతే వాచమశేషం తేన లోపితం
స్వర్గం, మోక్షం, నరకం అన్నీ నిజాయితీగా మాట్లాడడంలోనే నిలుస్తాయి. ఎవడు మాటలో సత్యాన్ని పోగొట్టాడో, వాడితో ఇవన్నీ పోయినట్టే.
యోఽన్యథా సంతమాత్మానమన్యథా ప్రతిపద్యతే। కిం తేన న కృతం పాపం చోరేణాత్మాపహారిణా౪౦౦ 1.18.
తనలో ఒకటి ఉండి, బయటకి ఇంకొకటి చూపించేవాడు – ఆత్మను దొంగిలించేవాడికి ఏ పాపం మిగిలిందని చెప్పగలం?
యాస్యామి నరకం ఘోరం విలోప్యాత్మానమాత్మనా। తస్య వైవస్వతో రాజా ధర్మస్యార్ధం నికృంతతి
తానే తనను తానే నాశనం చేసుకున్నవాడు, ఘోరమైన నరకంలోకి వెళ్తాడు. అలాంటి వాడికి యమధర్మరాజు అతని ధర్మంలో సగాన్ని తగ్గిస్తాడు.
అగాధే సలిలే శుద్ధే సత్య తీర్థే క్షమా హ్రదే। స్నాత్వా పాపవినిర్ముక్తః ప్రయాతి పరమాం గతిం
లోతైన, పవిత్రమైన నీటిలో, సత్యతీర్థంలో, క్షమాసరోవరంలో స్నానం చేసి, పాపాలన్నీ తొలగిపోయి, పరమగతిని పొందుతాడు.
అశ్వమేధసహస్రం చ సత్యం చ తులయా ధృతం। అశ్వమేధసహస్రాద్ధి సత్యమేవ విశిష్యతే
వెయ్యి అశ్వమేధ యాగాలు, సత్యం రెండింటిని తూకంలో వేసినా, సత్యమే వెయ్యి అశ్వమేధాలకన్నా గొప్పది.
సత్యం సాధుఫలం శ్రుతం చ పరమం క్లేశాదిభిర్వర్జితం। సాధూనాం నికటం సతాం కులధనం సర్వాశ్రమాణాం ఫలం। యస్మాత్తం సమవాప్య గచ్ఛతి దివం సంత్యజ్యతేఽసౌ కథం। లోకైరత్ర సమాగమే ప్రతిదినం సత్యం వదధ్వం ధ్రువం
సత్యమే మంచితనానికి ఫలం, విద్యా ఎప్పుడూ శ్రేష్ఠమైనది, బాధలేవీ లేవు. మంచి మనుషులకు అది ధనం, అన్ని ఆశ్రమాలకు ఫలం. దాన్ని పొందినవాడు స్వర్గానికి వెళ్తాడు – అలాంటి వాడిని ఎవరు వదులుతారు? అందరూ కూడిన ఈ సమాజంలో ప్రతిరోజూ, ఎప్పుడూ సత్యమే చెప్పండి.
సఖ్య ఊచుః। నందే సా త్వం నమస్కార్యా సర్వైరపి సురాసురైః। యా త్వం పరమసత్వేన ప్రాణాంస్త్యజసి దుస్త్యజాన్
సఖులు అన్నారు: నందే, నువ్వు దేవతలకైనా, రాక్షసులకైనా నమస్కారయోగ్యురాలివి. ఎందుకంటే, నువ్వు పరమసత్యంతో, వదిలిపెట్టలేని ప్రాణాన్ని కూడా వదులుతున్నావు.
బ్రూమః కిం తత్ర కల్యాణి యా త్వం ధర్మధురంధరా। త్యాగేనానేన నాఽప్రాప్యం త్రైలోక్యే వస్తు కించన
మంచిదైనదీ, నీవు ధర్మభారం మోస్తూ, ఈ త్యాగంతో మూడు లోకాలలో ఏది సాధించలేవు?
అవియోగం చ పశ్యామస్త్యాగాదస్మాత్సుతేన హి। నార్యాః కల్యాణచిత్తాయానాపదః సంతి కుత్రచిత్
ఈ త్యాగం వల్ల నీకు నీ కుమారుడితో ఎప్పటికీ విడిపోవడం ఉండదు అని మేము చూస్తున్నాం. మంచి మనసున్న స్త్రీకి ఎక్కడా అపాయాలు ఉండవు.
దృష్ట్వా గోపీజనం సర్వం పరిక్రమ్య చ గోకులం। నందా సంప్రస్థితా దేవాన్వృక్షాంశ్చాపృచ్ఛ్య సా పునః
అన్ని గోపికలను చూసి, గోకులాన్ని చుట్టి, నందా దేవతలకు, చెట్లకు వీడ్కోలు చెప్పి మళ్లీ ప్రయాణమయ్యింది.
క్షితిం వరుణమగ్నిం చ వాయుం చాపి నిశాకరం। దశదిగ్దేవతావృక్షాన్నక్షత్రాణి గ్రహైః సహ
భూమికి, వరుణుడికి, అగ్నికి, వాయువుకు, చంద్రుడికి, పది దిక్పాలక దేవతలకు, చెట్లకు, నక్షత్రాలకు, గ్రహాలకు వీడ్కోలు చెప్పింది.
సర్వాన్విజ్ఞాపయామాస ప్రణిపత్య ముహుర్ముహుః। యే సంశ్రితా వనే సిద్ధాః సర్వాశ్చ వనదేవతాః
అటవిలో నివసించే సిద్ధులు, అటవిదేవతలందరికీ పునఃపునః నమస్కరించి, తన నిర్ణయాన్ని తెలియజేసింది.
వనే చరంతం చ తృణం తే రక్షంతు సుతం మమ। చంపకాశోక పున్నాగాస్సరలార్జునకింశుకాః
అటవిలో తిరిగే గడ్డి, నా కుమారుడిని కాపాడాలి. చంపక, అశోక, పున్నాగ, సరళ, అర్జున, కింశుక చెట్లూ!
శృణ్వంతు పాదపాః సర్వే సందేశం మమ విక్లవం। వత్సమేకాకినం దీనం చరంతం విషమే వనే
అన్ని చెట్లు నా ఆందోళనతో కూడిన సందేశాన్ని వినాలి – నా దూడ ఒంటరిగా, బాధతో, కష్టమైన అటవిలో తిరుగుతోంది.
రక్షధ్వం వత్సకం బాలం స్నేహాత్పుత్రమివౌరసం। మాత్రాపిత్రావిహీనం చ అనాథం దీనమానసం
నా చిన్న దూడను, ఆ బాలుడిని, తల్లిదండ్రులు లేని, అనాధ, దుఃఖంతో ఉన్న వాడిని, మీకు పుట్టిన కుమారుడిలా ప్రేమతో కాపాడండి.
విచరంతమిమాం భూమిం క్రందమానం సుదుఃఖితం। తస్యేహ క్రందమానస్య మత్పుత్రస్య మహావనే
ఈ భూమిపై తిరుగుతూ, తీవ్రమైన దుఃఖంతో ఏడుస్తూ, నా కుమారుడు ఈ మహావనంలో ఏడుస్తున్నప్పుడు...
మహాశోకాభిభూతస్య క్షుత్పిపాసాతురస్య చ। శూన్యస్యైకాకినః సర్వం జగచ్ఛూన్యం ప్రపశ్యతః
భారీ శోకంతో, ఆకలి దాహాలతో బాధపడుతూ, ఒంటరిగా, ఈ లోకాన్ని మొత్తం ఖాళీగా చూస్తున్న వాడికి...
చరమాణస్య కర్తవ్యం సానుక్రోశైస్తు రక్షణం। సందిశ్య నందా ప్రీత్యైవం పుత్రస్నేహవశం గతా
తిరిగే వాడిని దయతో కాపాడాలి. ఇలా కుమారస్నేహంతో నందా ప్రేమతో ఈ మాటలు చెప్పింది.
శోకాగ్నినా చ సన్దీప్తా విచ్ఛిన్నా పుత్రదర్శనే। వియుక్తా చక్రవాకీవ లతేవ పతితా తరోః
బాధాగ్నిలో కాలుతూ, కుమారుని దర్శనం కోల్పోయి, ఆవు చక్రవాక పక్షిలా విడిపోయింది; చెట్టుపై నుంచి పడిపోయిన లతలా కూలిపోయింది.
అంధేవ దృష్టిరహితా ప్రస్ఖలంతీ పదే పదే। అగచ్ఛత్సా పునస్తత్ర యత్రాసౌ పిశితాశనః
కళ్లైనవాడిలా చూపు లేకుండా, ప్రతి అడుగులో తడబడుతూ, ఆవు మళ్లీ ఆ మాంసాహారికి ఉన్న చోటికి వెళ్లింది.
ఆస్తే విస్ఫూర్జితముఖస్తీక్ష్ణదంష్ట్రో భయావహః। తావత్తస్యాః సుతో వత్స ఊర్ద్ధ్వపుచ్ఛోతివేగవాన్
అప్పుడు భయంకరంగా నోరు తెరిచి, పదునైన పళ్లతో ఆ వ్యాఘ్రుడు అక్కడ కూర్చున్నాడు. అంతలో, అమ్మాయ్, ఆమె కుమారుడు తోకను పైకెత్తి వేగంగా అక్కడికి చేరుకున్నాడు.
ఆగత్య మాతురగ్రేసౌ మృగేంద్రస్యాగ్రతోఽభవత్। ఆగతం తు సుతం దృష్ట్వా మృత్యుం తమగ్రతః స్థితం
ఆ కుమారుడు తల్లి ముందుకు వచ్చి, మృగరాజు ఎదుట నిలిచాడు. తన కుమారుడు వచ్చినదాన్ని చూసి, ఆవు తన ముందే మరణాన్ని నిలబెట్టుకున్నట్టు అనుభవించింది.
వ్యాఘ్రం దృష్ట్వా తు సా ధేనురిదం వచనమబ్రవీత్। భోభో మృగేంద్రాగతాహం సత్యధర్మవ్రతే స్థితా
ఆవు ఆ వ్యాఘ్రుని చూసి ఇలా చెప్పింది: "ఓ మృగరాజా! నేను నిజాయితీ, ధర్మంలో నిలబడినవాడిని. నీ దగ్గరకు వచ్చాను."
కురు తృప్తిం యథాకామమస్మన్మాంసేన సాంప్రతమ్। సంతర్పయ స్వభూతాని పిబ త్వం శోణితం మమ
ఇప్పుడు నీ కోరిక తీరేలా నా మాంసంతో తృప్తి పొందు. నీ జాతిని పోషించు, నా రక్తాన్ని తాగు.
మృతాయాం తు మయి త్వం భో భక్షయేమం తు బాలకమ్। ద్వీప్యువాచ। స్వాగతం తవ కల్యాణి ధేనుకే సత్యవాదినీ
నాకు మరణం వచ్చిన తర్వాత ఈ బిడ్డను తిను. అప్పుడు వ్యాఘ్రుడు ఇలా అన్నాడు: "ధన్యురాలా, నిజం చెప్పే ఆవు, నీకు స్వాగతం."
న హి సత్యవతాం కించిదశుభం భవతి క్వచిత్। త్వయోక్తం ధేనుకే పూర్వం సత్యం ప్రత్యాగమే పునః
నిజాన్ని పాటించే వారికి ఎప్పుడూ ఏదీ అపశకునం జరగదు. ముందు నువ్వు చెప్పింది నిజమే, మళ్లీ తిరిగి వచ్చావు.
తేన మే కౌతుకం ప్రాప్తం ప్రాప్తా గచ్ఛేత్కథం పునః। తవ సత్యపరీక్షార్థం ప్రేషితాసి మయా పునః
అందుకే నువ్వు మళ్లీ ఎలా వస్తావో తెలుసుకోవాలనే ఆసక్తి నాకు కలిగింది. నీ నిజాయితీని పరీక్షించేందుకు నేను మళ్లీ పంపించాను.
అన్యథా మాం సమాసాద్య జీవంతీ యాస్యసే కథమ్। యచ్చ నః కౌతుకం జాతం సత్యమన్వేషణం మమ
లేకపోతే నన్ను కలిసినవెంటనే నీవు బతికిపోతావా? నిజాన్ని తెలుసుకోవాలనే ఆసక్తి నాకు కలిగింది.
తస్మాదనేన సత్యేన ముక్తాసి చ మయాఽధునా। భగినీ భవతీ మహ్యం భాగినేయః సుతస్తవ
ఈ నిజం వల్ల నేను ఇప్పుడు నిన్ను విడిచిపెడుతున్నాను. నువ్వు నా అక్కవు, నీ కుమారుడు నా మేనల్లుడు.
దత్తోపదేశస్య శుభే మమ పాపిష్ఠకర్మణః। సత్యే ప్రతిష్ఠితా లోకా ధర్మః సత్యే ప్రతిష్ఠితః
ఓ మంగళకరమైనవాడా, పాపపు పనులు చేసిన నన్ను బుద్ధి చెప్పావు. లోకాలు నిజంలో నిలుస్తాయి, ధర్మం కూడా నిజంలోనే నిలుస్తుంది.