యత్తీర్థం సర్వతీర్థానాం ధన్యానాం ధన్యముత్తమమ్। సమస్తగుణసంపన్నమీశ్వరాయతనం మహత్
అన్ని పవిత్ర స్థలాలలో అత్యంత శుభ్రమైనది, అన్ని మంచి లక్షణాలతో కూడినది, అది పరమాత్ముని గొప్ప ఆలయం.
యత్ఖ్యాతం సర్వతీర్థానాం భూమిస్వర్గమనుత్తమమ్। గోపీమంథనశబ్దేన బాలవత్సరవేణ చ
అది భూమిలో, స్వర్గంలో ఉన్న అన్ని తీర్థాలలోకీ అత్యుత్తమమైనదిగా ప్రసిద్ధి చెందింది. 'గోపీమంథన' అని, అలాగే 'బాలవత్సరవేణ' అని కూడా పిలుస్తారు.
గవాం హుంకారశబ్దేన అలక్ష్మీః ప్రతిహన్యతే। యత్ర వత్సాశ్చ హుంకారం కరుణం మాతృకాంక్షయా
ఆవుల అరుపుతో దుష్టత దూరమవుతుంది. అక్కడ, దూడలు తల్లిని కోరుకుంటూ, దయనీయంగా అరుస్తూ ఉంటాయి.
యద్గోపైః పాలితం శూరైర్బాహుయుద్ధకృతశ్రమైః। ప్రగీతనృత్యసంలాపం నందితాస్ఫోటనాదితమ్
ధైర్యవంతమైన గోపులు, చేతులతో పోరాడి అలసిపోయి, పాటలు పాడుతూ, నాట్యం చేస్తూ, సంభాషిస్తూ, ఆనందంగా చేయి చప్పట్లు కొడుతూ ఆ స్థలాన్ని కాపాడుతున్నారు.
ఇతస్తతః స్థితైర్వత్సైర్నర్ద్యమానం సమంతతః। సరోవద్రాజతే గోష్టం చలద్భిరివ పంకజైః
ఇక్కడ అక్కడ నిలబడి ఉన్న దూడలు చుట్టూ అరుస్తూ, ఆ గోశాల మొత్తం సరస్సు లాగా, అందులో తేలియాడే కమలాలతో మెరిసిపోతుంది.
తం శ్రీనికేతనం సౌమ్యం హృష్టపుష్టజనాకులమ్। గోలోకప్రతిమం దృష్ట్వా కథం ప్రత్యాగమిష్యసి
ఆ శ్రీనివాసుని మృదువైన నివాసాన్ని, సంతోషంగా ఆరోగ్యంగా ఉన్న ప్రజలతో నిండిన, గోలోకానికి సమానమైనదాన్ని చూసాక, తిరిగి రావాలని ఎలా అనిపిస్తుంది?
పంచభూతాని మే భద్రే పిబంతు రుధిరం తవ। న నిర్విణ్ణాని భూతాని వాఙ్మాత్రేణ కరోమ్యహమ్
ఓ మంగళకరమైనవాడా! ఐదు భూతాలు నీ రక్తాన్ని తాగిపోవాలని నేను అనుకుంటున్నాను. మాటలతోనే భూతాలకు అసంతృప్తిని కలిగించను.
నందోవాచ। ఏవం ప్రథమవత్సాయా మృగేంద్ర శృణు మే వచః। దృష్ట్వా సఖీః సుతం బాలం గోపాంశ్చ ప్రతిపాలకాన్
నందుడు ఇలా అన్నాడు: ఓ మృగరాజా! నా మాట విను. నా స్నేహితులను, నా చిన్న కుమారుణ్ణి, అతనిని కాపాడే గోపులను చూసాక,
గోపీజనముపామంత్ర్య జననీం చ విశేషతః। శపథైరాగమిష్యామి మన్యసే యది ముంచ మాం
గోపికలను, ముఖ్యంగా నా తల్లిని వీడుకొని, ప్రమాణాలు చేసి తిరిగి వస్తాను. నన్ను నమ్మితే, నన్ను విడిచిపెట్టు.
యత్పాపం బ్రహ్మవధ్యాయాం మాతృపితృవధేషు చ। తేన పాపేన లిప్యేహం యద్యహం నాగమే పునః
నేను తిరిగి రాకపోతే, బ్రాహ్మణ హత్య లేదా తల్లిదండ్రులను హత్య చేసిన పాపం నన్ను అంటిపడాలి.
యత్పాపం లుబ్ధకానాం తు మ్లేచ్ఛానాం గరదాయినామ్। తేన పాపేన లిప్యేహం యద్యహం నాగమే పునః
తిరిగి రాకపోతే, వేటగాళ్లు, మ్లేచ్ఛులు, విషమిచ్చేవాళ్ల పాపం నన్ను అంటిపడాలి.
గోషు విఘ్నాంశ్చ యే కుర్యుః స్వపంతీం తాడయంతి చ। తేన పాపే నలిప్యేహం యద్యహం నాగమే పునః
తిరిగి రాకపోతే, ఆవులకు హాని చేసే వాళ్లు లేదా నిద్రిస్తున్నవాళ్లను కొట్టేవాళ్ల పాపం నన్ను అంటిపడాలి.
సకృద్దత్వా తు యః కన్యాం ద్వితీయే దాతుమిచ్ఛతి। తస్య పాపేన లిప్యేహం యద్యహం నాగమే పునః
ఒక అమ్మాయిని ఒక్కసారి పెళ్లి చేసి, మళ్లీ వేరొకరికి ఇచ్చే ప్రయత్నం చేసే వాళ్ల పాపం, నేను తిరిగి రాకపోతే నన్ను అంటిపడాలి.
యస్త్వనర్హాన్బలీవర్దాన్విషమే వాహయేత్పుమాన్। కథాయాం కథ్యమానాయాం విఘ్నం కారయతే తు యః
అర్హతలేని ఎద్దులను భారాన్ని మోయించేవాడు, లేదా కథ చెబుతున్నప్పుడు అడ్డుపడేవాడు చేసిన పాపం,
తేన పాపేన లిప్యేహం యద్యహం నాగమే పునః। గృహే యస్యాగతం మిత్రం నిరాశం ప్రతిగచ్ఛతి
తిరిగి రాకపోతే, ఆ పాపం నన్ను అంటిపడాలి. ఇంటికి వచ్చిన అతిథి నిరాశతో వెళ్ళిపోతే కలిగే పాపం కూడా.
తస్య పాపేన లిప్యేహం యద్యహం నాగమే పునః। ఇత్యేతైః పాతకైర్ఘోరైరాగమిష్యామ్యహం పునః
తిరిగి రాకపోతే, ఆ పాపం నన్ను అంటిపడాలి. ఈ భయంకరమైన పాపాలను ప్రమాణంగా పెట్టుకొని, తప్పకుండా తిరిగి వస్తానని ప్రమాణం చేస్తున్నాను.
బుధ్వా సంప్రత్యయం ద్వీపీ పునర్వచనమబ్రవీత్। వ్యాఘ్ర ఉవాచ। సంజాతః ప్రత్యయోస్మాకం శపథైర్ధేనుకే తవ
ఈ నమ్మకాన్ని తెలుసుకున్న పులి మళ్లీ ఇలా అన్నది: పులి చెప్పింది: ధేనుకా! ఈ ప్రమాణాలతో మేము నిన్ను నమ్ముతున్నాము.
కదాచిన్మన్యసే గత్వా మూర్ఖోయం వంచితో మయా। అత్రాపి కేచిద్వక్ష్యంతి శపథే నాస్తి పాతకమ్
ఎప్పుడైనా నువ్వు వెళ్లి, 'ఈ మూర్ఖుడు నన్ను మోసం చేశాడు' అని అనుకుంటే, అప్పటికీ కొందరు ప్రమాణంలో పాపం లేదు అంటారు.
కామినీషు వివాహేషు గవాం ముక్తౌ తథైవ చ। ప్రాణత్యాగే సముత్పన్నే శ్రద్ధాతవ్యం న చ త్వయా
స్త్రీల విషయాల్లో, పెళ్లిళ్లలో, ఆవులను విడిపించడంలో, అలాగే ప్రాణం విడిచే సమయాల్లో నీవు ఎవ్వరినీ నమ్మకూడదు.
లోకేస్మిన్నాస్తికాః కేచిన్మూర్ఖాః పండితమానినః। భ్రామయిష్యంతి తే చిత్తం చక్రారూఢమివ క్షణాత్
ఈ లోకంలో కొందరు నాస్తికులు, కొందరు తమను తాము తెలివైనవాళ్లమని భావించే మూర్ఖులు ఉంటారు. వారు నీ మనసును చక్రంపై ఎక్కించినట్టు వెంటనే గందరగోళం చేస్తారు.
కుతర్కహేతువృత్తాంతైరజ్ఞానావృతచేతసః। మోహయంతి నరాః క్షుద్రా ఆగమానవిశారదాః
తప్పు తర్కాలు, కథలతో, అజ్ఞానంతో కప్పబడిన మనసుతో, వేదాలు తెలియని చిన్న మనుషులు ఇతరులను తప్పుదారి పట్టిస్తారు.
అతథ్యాన్యపి తథ్యాని దర్శయంత్యతిపేశలాః। సమే నిమ్నోన్నతానీవ చిత్రకర్మవిదో జనాః
చాలా తెలివైనవారు అబద్ధాలను నిజాల్లా చూపిస్తారు. చిత్రకళలో నిపుణులు సమానమైన వాటిని ఎత్తుగానో, దిగువగానో చూపించడంలా ఇది.
ప్రాయః కృతార్థో లోకోయం మన్యతే నోపకారిణమ్। వత్సః క్షీరక్షయం దృష్ట్వా పరిత్యజతి మాతరమ్
ఈ లోకం సాధారణంగా తన అవసరం తీరిన తర్వాత ఉపకారాన్ని గుర్తించదు. దూడ పాలైపోయిన తర్వాత తల్లిని వదిలిపెట్టినట్టు.
న తం పశ్యామి లోకేస్మిన్కృతే ప్రతికరోతి యః। సర్వస్య హి కృతార్థస్య మతిరన్యా ప్రవర్తతే
ఈ లోకంలో చేసిన ఉపకారానికి ప్రతిఫలం ఇచ్చేవాడిని నేను చూడలేదు. ఎందుకంటే, ఎవరికైనా అవసరం తీరిన తర్వాత వారి మనసు ఇంకెక్కడికో వెళ్లిపోతుంది.
ఋషిదేవాసురనరైః శపథాః కార్యసిద్ధయే। కృతాః పరస్పరం పూర్వం తాన్న మన్యామహే వయమ్
ఋషులు, దేవతలు, అసురులు, మనుషులు తమ పనులు సాధించడానికి ముందు పరస్పరం ప్రమాణాలు చేసేవారు. కానీ ఇప్పుడు వాటిని మనం పట్టించుకోము.
సత్యేనాపి శపేద్యస్తు దేవాగ్నిగురుసన్నిధౌ। తస్య వైవస్వతో రాజా ధర్మస్యార్ద్ధం నికృంతతి
ఎవరైనా దేవతలు, అగ్ని, గురువు సమక్షంలో నిజం చెప్పి ప్రమాణం చేసినా, యమధర్మరాజు అతని ధర్మఫలంలో సగం తగ్గిస్తాడు.
మా తే బుద్ధిర్భవేదేవం శపథైరేష వంచితః। త్వయైవ దర్శితం సర్వం యథేష్టం కురు సాంప్రతం
ఇలాంటి ప్రమాణాలకు నీ మనసు మోసపోవద్దు. నువ్వే అన్నీ చూపించావు, ఇప్పుడు నీ ఇష్టానుసారం చేయు.
నందోవాచ। ఏవమేవ మహాసాధో కస్త్వాం వంచయితుం క్షమః। ఆత్మైవ వంచితస్తేన యః పరం వంచయిష్యతి
నందుడు అన్నాడు: మహర్షీ! నిజమే. నిన్ను మోసం చేయగలవాడు ఎవరు? ఎవరు వేరొకరిని మోసం చేయాలనుకుంటే, వారు తామే మోసపోతారు.
ద్వీప్యువాచ। ధేనుకే పశ్య గచ్ఛ త్వం పుత్రకం పుత్రవత్సలే। పాయయిత్వా స్తనం వత్సమవలిహ్య చ మూర్ద్ధని
వ్యాఘ్రుడు అన్నాడు: ఆవు! నీవు నీ దూడను చూసి రా, పిల్లను ప్రేమించే తల్లివి. దూడకు పాలు తాగించు, తలపై ముద్దు పెట్టు.
మాతరం భ్రాతరం దృష్ట్వా సఖీస్వజనబాంధవాన్। సత్యమేవాగ్రతః కృత్వా శీఘ్రమాగమనం కురు
నీ తల్లి, అన్న, స్నేహితులు, బంధువులను చూసి, నిజాయితీని ముందుంచి, త్వరగా తిరిగి రా.