ప్రథమే వయసి ప్రాప్తే ప్రసూతాహం మృగాధిప। ఇష్టః ప్రథమజాతశ్చ సుతస్తు మమ బాలకః
మొదటి యవ్వనంలో నేను ప్రసవించాను, మృగాధిపతీ. నా మొదటి పుట్టినవాడు నాకు ఎంతో ఇష్టమైన చిన్న దూడ.
క్షీరపాయీ చ మే వత్సస్తృణం నాద్యాపి జిఘ్రతి। స చ గోపకులే బద్ధః క్షుధార్తో మామవేక్షతే౩౦౦ 1.18.
నా దూడ ఇంకా పాలే తాగుతోంది, గడ్డి కూడా వాసన చూడదు. అది గోపకుల గుడిసెలో కట్టేసి, ఆకలితో నన్ను ఎదురుచూస్తోంది.
తమహం చానుశోచామి కథం జీవిష్యతే సుతః। తస్యేచ్ఛామి స్తనం దాతుం పుత్రస్నేహవశం గతా
అతని గురించే నేను బాధపడుతున్నాను. నా కుమారుడు ఎలా బతుకుతాడో తెలియదు. తల్లి ప్రేమతో నేను పాలివ్వాలని కోరుకుంటున్నాను.
పాయయిత్వా స్తనం వత్సమవలిహ్య చ మూర్ద్ధని। సఖీనామర్పయిత్వా తు సందిశ్య చ హితాహితమ్
నా దూడకు పాలిచ్చి, తలపై ముద్దాడి, స్నేహితులకు అప్పగించి, మంచిదే, చెడిదే చెప్పి,
పునః ప్రత్యాగమిష్యామి యథేష్టం భక్షయిష్యసి। స నందాయా వచః శ్రుత్వా మృగేంద్రః పునరబ్రవీత్
తిరిగి వస్తాను. అప్పుడే నువ్వు నన్ను ఇష్టమైనట్టు తినవచ్చు. నందా మాటలు విని మృగాధిపతి మళ్లీ ఇలా అన్నాడు.
కిం తే పుత్రేణ కర్త్తవ్యం మరణం కిం న బుధ్యసే। త్రస్యంతి సర్వభూతాని మ్రియంతే మాం నిరీక్ష్య చ
నీ కుమారుడితో నువ్వు ఏమి చేయగలవు? మరణం ఏమిటో నీకు అర్థం కావడం లేదా? నన్ను చూసి అన్ని జంతువులు భయంతో వణికిపోతాయి, మరణిస్తాయి.
త్వం పునః కృపయావిష్టా పుత్రపుత్రేతి భాషసే। న పుత్రా న తపో దానం న మాతా న పితా గురుః
నీవు మాత్రం దయతో నిండిపోయి, కుమారుడు, కుమారుడు అని మాట్లాడుతున్నావు. కుమారులు, తపస్సు, దానం, తల్లి, తండ్రి, గురువు ఎవ్వరూ
శక్నువంతి పరిత్రాతుం నరం కాలప్రపీడితమ్। కథం త్వం గోకులం గత్వా గోపీజనసమాకులమ్
కాలబలానికి లోనైన మనిషిని రక్షించలేరు. నీవు గోపికలతో నిండిన గోపాలకుల ఊరికి వెళ్లి, ఎలా రక్షించగలవు?
వృషభైర్నాదితం దివ్యం బాలవత్సవిభూషితమ్। భూషణం దేవలోకస్య స్వర్గతుల్యం న సంశయః
ఎద్దుల గొంతులతో మారుమోగే ఆ దివ్యమైన ఊరు, పిల్ల దూడలతో అలంకరించబడింది. అది దేవతల లోకానికి అలంకారం, స్వర్గానికి సమానం అనే సందేహం లేదు.
నిత్యం ప్రముదితం దివ్యం సర్వదేవప్రపూజితమ్। యత్పవిత్రం పవిత్రాణాం మంగలానాం చ మంగలమ్
అది ఎప్పుడూ ఆనందంగా ఉంటుంది, దివ్యమైనది, అన్ని దేవతలూ పూజించే స్థలం. పవిత్రమైన వాటిలో పవిత్రమైనది, మంగళకరమైన వాటిలో మంగళకరమైనది.
యత్తీర్థం సర్వతీర్థానాం ధన్యానాం ధన్యముత్తమమ్। సమస్తగుణసంపన్నమీశ్వరాయతనం మహత్
అన్ని పవిత్ర స్థలాలలో అత్యంత శుభ్రమైనది, అన్ని మంచి లక్షణాలతో కూడినది, అది పరమాత్ముని గొప్ప ఆలయం.
యత్ఖ్యాతం సర్వతీర్థానాం భూమిస్వర్గమనుత్తమమ్। గోపీమంథనశబ్దేన బాలవత్సరవేణ చ
అది భూమిలో, స్వర్గంలో ఉన్న అన్ని తీర్థాలలోకీ అత్యుత్తమమైనదిగా ప్రసిద్ధి చెందింది. 'గోపీమంథన' అని, అలాగే 'బాలవత్సరవేణ' అని కూడా పిలుస్తారు.
గవాం హుంకారశబ్దేన అలక్ష్మీః ప్రతిహన్యతే। యత్ర వత్సాశ్చ హుంకారం కరుణం మాతృకాంక్షయా
ఆవుల అరుపుతో దుష్టత దూరమవుతుంది. అక్కడ, దూడలు తల్లిని కోరుకుంటూ, దయనీయంగా అరుస్తూ ఉంటాయి.
యద్గోపైః పాలితం శూరైర్బాహుయుద్ధకృతశ్రమైః। ప్రగీతనృత్యసంలాపం నందితాస్ఫోటనాదితమ్
ధైర్యవంతమైన గోపులు, చేతులతో పోరాడి అలసిపోయి, పాటలు పాడుతూ, నాట్యం చేస్తూ, సంభాషిస్తూ, ఆనందంగా చేయి చప్పట్లు కొడుతూ ఆ స్థలాన్ని కాపాడుతున్నారు.
ఇతస్తతః స్థితైర్వత్సైర్నర్ద్యమానం సమంతతః। సరోవద్రాజతే గోష్టం చలద్భిరివ పంకజైః
ఇక్కడ అక్కడ నిలబడి ఉన్న దూడలు చుట్టూ అరుస్తూ, ఆ గోశాల మొత్తం సరస్సు లాగా, అందులో తేలియాడే కమలాలతో మెరిసిపోతుంది.
తం శ్రీనికేతనం సౌమ్యం హృష్టపుష్టజనాకులమ్। గోలోకప్రతిమం దృష్ట్వా కథం ప్రత్యాగమిష్యసి
ఆ శ్రీనివాసుని మృదువైన నివాసాన్ని, సంతోషంగా ఆరోగ్యంగా ఉన్న ప్రజలతో నిండిన, గోలోకానికి సమానమైనదాన్ని చూసాక, తిరిగి రావాలని ఎలా అనిపిస్తుంది?
పంచభూతాని మే భద్రే పిబంతు రుధిరం తవ। న నిర్విణ్ణాని భూతాని వాఙ్మాత్రేణ కరోమ్యహమ్
ఓ మంగళకరమైనవాడా! ఐదు భూతాలు నీ రక్తాన్ని తాగిపోవాలని నేను అనుకుంటున్నాను. మాటలతోనే భూతాలకు అసంతృప్తిని కలిగించను.
నందోవాచ। ఏవం ప్రథమవత్సాయా మృగేంద్ర శృణు మే వచః। దృష్ట్వా సఖీః సుతం బాలం గోపాంశ్చ ప్రతిపాలకాన్
నందుడు ఇలా అన్నాడు: ఓ మృగరాజా! నా మాట విను. నా స్నేహితులను, నా చిన్న కుమారుణ్ణి, అతనిని కాపాడే గోపులను చూసాక,
గోపీజనముపామంత్ర్య జననీం చ విశేషతః। శపథైరాగమిష్యామి మన్యసే యది ముంచ మాం
గోపికలను, ముఖ్యంగా నా తల్లిని వీడుకొని, ప్రమాణాలు చేసి తిరిగి వస్తాను. నన్ను నమ్మితే, నన్ను విడిచిపెట్టు.
యత్పాపం బ్రహ్మవధ్యాయాం మాతృపితృవధేషు చ। తేన పాపేన లిప్యేహం యద్యహం నాగమే పునః
నేను తిరిగి రాకపోతే, బ్రాహ్మణ హత్య లేదా తల్లిదండ్రులను హత్య చేసిన పాపం నన్ను అంటిపడాలి.
యత్పాపం లుబ్ధకానాం తు మ్లేచ్ఛానాం గరదాయినామ్। తేన పాపేన లిప్యేహం యద్యహం నాగమే పునః
తిరిగి రాకపోతే, వేటగాళ్లు, మ్లేచ్ఛులు, విషమిచ్చేవాళ్ల పాపం నన్ను అంటిపడాలి.
గోషు విఘ్నాంశ్చ యే కుర్యుః స్వపంతీం తాడయంతి చ। తేన పాపే నలిప్యేహం యద్యహం నాగమే పునః
తిరిగి రాకపోతే, ఆవులకు హాని చేసే వాళ్లు లేదా నిద్రిస్తున్నవాళ్లను కొట్టేవాళ్ల పాపం నన్ను అంటిపడాలి.
సకృద్దత్వా తు యః కన్యాం ద్వితీయే దాతుమిచ్ఛతి। తస్య పాపేన లిప్యేహం యద్యహం నాగమే పునః
ఒక అమ్మాయిని ఒక్కసారి పెళ్లి చేసి, మళ్లీ వేరొకరికి ఇచ్చే ప్రయత్నం చేసే వాళ్ల పాపం, నేను తిరిగి రాకపోతే నన్ను అంటిపడాలి.
యస్త్వనర్హాన్బలీవర్దాన్విషమే వాహయేత్పుమాన్। కథాయాం కథ్యమానాయాం విఘ్నం కారయతే తు యః
అర్హతలేని ఎద్దులను భారాన్ని మోయించేవాడు, లేదా కథ చెబుతున్నప్పుడు అడ్డుపడేవాడు చేసిన పాపం,
తేన పాపేన లిప్యేహం యద్యహం నాగమే పునః। గృహే యస్యాగతం మిత్రం నిరాశం ప్రతిగచ్ఛతి
తిరిగి రాకపోతే, ఆ పాపం నన్ను అంటిపడాలి. ఇంటికి వచ్చిన అతిథి నిరాశతో వెళ్ళిపోతే కలిగే పాపం కూడా.
తస్య పాపేన లిప్యేహం యద్యహం నాగమే పునః। ఇత్యేతైః పాతకైర్ఘోరైరాగమిష్యామ్యహం పునః
తిరిగి రాకపోతే, ఆ పాపం నన్ను అంటిపడాలి. ఈ భయంకరమైన పాపాలను ప్రమాణంగా పెట్టుకొని, తప్పకుండా తిరిగి వస్తానని ప్రమాణం చేస్తున్నాను.
బుధ్వా సంప్రత్యయం ద్వీపీ పునర్వచనమబ్రవీత్। వ్యాఘ్ర ఉవాచ। సంజాతః ప్రత్యయోస్మాకం శపథైర్ధేనుకే తవ
ఈ నమ్మకాన్ని తెలుసుకున్న పులి మళ్లీ ఇలా అన్నది: పులి చెప్పింది: ధేనుకా! ఈ ప్రమాణాలతో మేము నిన్ను నమ్ముతున్నాము.
కదాచిన్మన్యసే గత్వా మూర్ఖోయం వంచితో మయా। అత్రాపి కేచిద్వక్ష్యంతి శపథే నాస్తి పాతకమ్
ఎప్పుడైనా నువ్వు వెళ్లి, 'ఈ మూర్ఖుడు నన్ను మోసం చేశాడు' అని అనుకుంటే, అప్పటికీ కొందరు ప్రమాణంలో పాపం లేదు అంటారు.
కామినీషు వివాహేషు గవాం ముక్తౌ తథైవ చ। ప్రాణత్యాగే సముత్పన్నే శ్రద్ధాతవ్యం న చ త్వయా
స్త్రీల విషయాల్లో, పెళ్లిళ్లలో, ఆవులను విడిపించడంలో, అలాగే ప్రాణం విడిచే సమయాల్లో నీవు ఎవ్వరినీ నమ్మకూడదు.
లోకేస్మిన్నాస్తికాః కేచిన్మూర్ఖాః పండితమానినః। భ్రామయిష్యంతి తే చిత్తం చక్రారూఢమివ క్షణాత్
ఈ లోకంలో కొందరు నాస్తికులు, కొందరు తమను తాము తెలివైనవాళ్లమని భావించే మూర్ఖులు ఉంటారు. వారు నీ మనసును చక్రంపై ఎక్కించినట్టు వెంటనే గందరగోళం చేస్తారు.