తటం త్వయా ప్రయాతవ్యం ప్రతీచ్యాం లవణోదధేః। వడవాగ్నిమిమం నీత్వా సముద్రే నిక్షిపస్వ హ
నీవు పశ్చిమ దిశలో ఉప్పు సముద్ర తీరానికి వెళ్లాలి. ఈ వడవాగ్నిని తీసుకుని, సముద్రంలో ఉంచాలి.
ఏవం కృతే సురాః సర్వే భవంతి భయవర్జితాః। అన్యథా వాడవాగ్నిస్తు దహతే స్వేన తేజసా
అలా చేస్తే అన్ని దేవతలు భయములేని వారవుతారు. లేకపోతే, వడవాగ్ని తన తేజంతో కాల్చేస్తుంది.
తస్మాద్రక్షస్వ విబుధానేతస్మాదచిరాద్భయాత్। మాతేవ భవ సుశ్రోణి సురాణామభయప్రదా
కాబట్టి, ఈ భయం నుండి దేవతలను త్వరగా రక్షించు. మృదువైన నడుము కలిగినవాడా! దేవతలకు భయరహితత్వాన్ని ఇచ్చే తల్లిలా ఉండు.
ఏవముక్తా తు సా దేవీ విష్ణునా ప్రభవిష్ణునా। ఆహ నాహం స్వతంత్రాస్మి పితా మే వ్రియతాం స్వరాట్
అలా ప్రభావంతుడైన విష్ణువు చెప్పినపుడు, ఆ దేవీ ఇలా సమాధానం చెప్పింది: "నేను స్వతంత్రురాలిని కాదు; నా తండ్రి, రాజు, నిర్ణయించాలి."
తదాజ్ఞాకారిణీ నిత్యం కుమారీహ ధృతవ్రతా। పిత్రాదేశాద్వినా నాహం పదమేకమపి క్వచిత్
నేను ఎప్పుడూ తన ఆజ్ఞకు లోబడి, ఇక్కడ కన్యగా వ్రతాన్ని పాటిస్తూ ఉంటాను. తండ్రి చెప్పకుండా ఒక్క అడుగు కూడా ఎక్కడా వేయను.
గచ్ఛామి తస్మాత్కోప్యన్య ఉపాయశ్చింత్యతామహో। తదాశయం విదిత్వాహుస్తే సమేత్య పితామహం
అందుకే, ఇంకొక మార్గం ఆలోచించాలి. ఆమె మనసు తెలుసుకుని, వారు అందరూ కలిసి బ్రహ్మను ఆశ్రయించారు.
నాన్యేన శక్యతే నేతుం వడవాగ్నిః పితామహ। అదృష్టదోషామ్ముక్త్వైకాం కుమారీం తనయాం తవ
పితామహా, నీ కుమార్తె తప్ప మరెవ్వరూ ఆ అగ్నిని నడిపించలేరు. ఆమె దోషములేని కన్య.
సరస్వతీం సమానీయ కృత్వాంకే వరవర్ణినీం। శిరస్యాఘ్రాయసస్నేహమువాచాథసరస్వతీమ్
సరస్వతిని తీసుకొని, ఆ అందమైన అమ్మాయిని ఒడిలో కూర్చోబెట్టి, తలపై ముద్దిచూచి ప్రేమతో ఆమెతో మాట్లాడాడు.
మాం చ దేవి సురాః ప్రాహుః స త్వం బ్రూహి యశస్వినీమ్। నీత్వా వినిక్షిపేదేనం బాడవం లవణాంబుని
దేవతలు నన్ను పిలిచారు, దేవీ. ఇప్పుడు నీవు, మహిమగలవాడివి, ఆ అగ్నిని తీసుకుని ఉప్పు సముద్రంలో వేసి రా.
పితుర్వాక్యం హి తచ్ఛ్రుత్వా వియుక్తా కురరీ యథా। పిత్రా తదైవ సా కన్యా రురుదే దీనమానసా
తండ్రి మాటలు విని, ఆ అమ్మాయి తండ్రి నుంచి వేరుపడిన పక్షిలా, వెంటనే బాధతో కన్నీరు పెట్టింది.
శోభతే తన్ముఖం తస్యాః శోకబాష్పావిలేక్షణం। సితం వికసితం తద్వత్పద్మం తోయకణోక్షితమ్
ఆమె ముఖం, దుఃఖంతో కన్నీళ్ళతో మసకబారిన కళ్ళతో, నీటి చినుకులతో తడిసిన తెల్ల పద్మంలా ప్రకాశించింది.
తత్తథావిధమాలోక్య పితామహపురస్సరాః। విబుధాః శోకభావస్య సర్వే వశముపాగతాః
ఆమెను అలా చూసి, పితామహుడు ముందుండి, అందరు దేవతలు దుఃఖంతో నిండిపోయారు.
సంస్తభ్య హృదయం తస్యాః శోకసంతాపితం తదా। పితామహస్తామువాచ మా రోదీర్నాస్తి తే భయమ్
ఆమె హృదయం దుఃఖంతో బాధపడుతుండగా, పితామహుడు ఆమెను ధైర్యపరిచాడు: 'కన్నీరు పెట్టవద్దు, నీకు ఎలాంటి భయం లేదు' అన్నాడు.
మాన లాభశ్చ భవితా తవ దేవానుభావతః। నీత్వా క్షారోదమధ్యే తు క్షిపస్వ జ్వలనం సుతే
దేవతల కృపతో నీకు గౌరవం, లాభం కలుగుతాయి. కుమార్తె, ఆ అగ్నిని తీసుకొని ఉప్పు సముద్రం మధ్యలో వేసి రా.
ఏవముక్తా తు సా బాలా బాష్పాకులితలోచనా। ప్రణమ్య పద్మజన్మానం గచ్ఛామ్యుక్తవతీ తు సా
అలా అన్నాక, ఆ చిన్నది కన్నీళ్ళతో కళ్లు నిండిపోయి, పద్మ జన్ముడికి నమస్కరించి, 'వెళ్తాను' అని చెప్పి బయలుదేరింది.
మా భైరుక్తా పునస్తైస్తు పిత్రా చాపి తథైవ సా। త్యక్త్వా భయం హృష్టమనాః ప్రయాతుం సమవస్థితా
తండ్రి, మిగతావారు మళ్లీ 'భయపడవద్దు' అన్నారు. ఆమె భయం వదిలేసి, ఆనందంగా వెళ్లడానికి సిద్ధమైంది.
తస్యాః ప్రయాణసమయే శంఖదుందుభినిస్వనైః। మంగలానాం చ నిర్ఘోషైర్జగదాపూరితం శుభైః
ఆమె బయలుదేరే సమయానికి, శంఖాలు, డుండుభులు, మంగళధ్వనులతో ప్రపంచం మొత్తం నిండిపోయింది.
సితాంబరధరాధన్యా సితచందనమండితా। శరదంబుజసచ్ఛాయ తారహారవిభూషితా
ఆమె తెల్ల వస్త్రాలు ధరించి, తెల్ల గంధంతో అలంకరించబడి, శరదృతువులోని పద్మంలా ప్రకాశిస్తూ, నక్షత్రాల హారంతో అలంకరించబడి ఉంది.
సంపూర్ణచంద్రవదనా పద్మపత్రాయతేక్షణా। శుభాం కీర్తిం సురేశస్య పూరయంతీ దిశో దశ
ఆమె ముఖం పూర్ణచంద్రంలా, కళ్ళు పద్మదళాల్లా విస్తరించి, దేవేంద్రుని కీర్తిని పది దిక్కులకూ వ్యాపింపజేసింది.
స్వతేజసా తద్ధృదయాన్నిఃసృతా భాసయజ్జగత్। అనువ్రజన్తీ తాం గంగా తయోక్తా వరవర్ణినీ
తన తేజంతో వారందరి హృదయాల నుండి బయలుదేరి, లోకాన్ని ప్రకాశింపజేస్తూ వెళ్ళింది. ఆమె వెళ్ళుతుండగా, గంగా ఆ అందమైనవారిని ఇలా అడిగింది.
ద్రక్ష్యామి త్వాం పునరహం ప్రయాసి కుత్ర మే సఖి। ఏవముక్తా తు సా గంగా ప్రోవాచ మధురాం గిరమ్
'తొమ్మరా, మళ్లీ నిన్ను చూస్తాను. నీవెక్కడికి వెళ్తున్నావు నా సఖి?' అని అడిగింది. అప్పుడు గంగా మధురంగా మాట్లాడింది.
యదైవాయాస్యసి ప్రాచీం దిశం మాం పశ్యసే శుభే। విబుధైస్త్వం పరివృతా దర్శనం తవ సంశ్రయే
'నీవు తూర్పు దిశకు వచ్చినప్పుడు నన్ను చూస్తావు, శుభలక్షణా. నేను దేవతలతో కలిసి నీ దర్శనం కోసం ఎదురుచూస్తాను.'
ఉదఙ్ముఖీ తదా భూత్వా త్యజ శోకం శుచిస్మితే। అహం చోదఙ్ముఖీ పుణ్యా త్వం తు ప్రాచీ సరస్వతి
'నీవు ఉత్తరదిశను చూసి, దుఃఖాన్ని వదిలిపెట్టు, నవ్వుతున్నవాడా. నేను పవిత్రమైన ఉత్తరదిశను చూస్తాను, నీవు సరస్వతి తూర్పు వైపు.'
తత్ర క్రతుశతం పుణ్యం స్నానదానేన సువ్రతే। శ్రాద్ధదానే తథా నిత్యం పితౄణాం దత్తమక్షయమ్
అక్కడ స్నానం, దానం వల్ల శతక్రతువులు ఫలితాలు లభిస్తాయి. నిత్యం పితృదేవతలకు శ్రాద్ధం చేసి ఇచ్చిన దానం నిత్యంగా నిలుస్తుంది.
యే కరిష్యంతి మనుజా విముక్తాస్త్తే ఋణైస్త్రిభిః। మోక్షమార్గం గమిష్యంతి విచారో నాత్ర విద్యతే
మూడు రుణాలనుండి విముక్తులైన మనుషులు తప్పకుండా మోక్ష మార్గంలో ముందుకు సాగుతారు. దీనిలో ఎలాంటి సందేహం లేదు.
తామువాచ తతో గంగా పునర్దర్శనమస్తు తే। గచ్ఛ స్వమాలయం భద్రే స్మర్తవ్యాహం త్వయానఘే
ఆ సమయంలో గంగా ఆమెతో ఇలా చెప్పింది: 'నీకు మళ్ళీ కలిసే అవకాశం కలగాలి. భద్రా! నీవు నీ ఇంటికి వెళ్ళు. పాపరహితురాలా! నన్ను ఎప్పుడూ గుర్తు పెట్టుకో.'
యమునాపి తథైవం సా గాయత్రీ చ మనోరమా। సావిత్ర్యా సహితాః సర్వాః సఖీం సంప్రైషయంస్తథా
అదే విధంగా యమునా, మధురమైన గాయత్రీ, సావిత్రితో కలిసి అందరూ తమ స్నేహితురాలిని కూడా పంపించారు.
తతో విసృజ్య తాన్దేవాన్నదీ భూత్వా సరస్వతీ। ఉత్తంకస్యాశ్రమపద ఉద్భూతా సా మనస్వినీ
ఆ దేవతలను వీడి, మంచితనంతో ఉన్న సరస్వతి నది రూపంలో ఉతంక మహర్షి ఆశ్రమానికి ప్రత్యక్షమైంది.
అధస్తాత్ప్లక్షవృక్షస్య అవరోప్య చ తాం తనుమ్। అవతీర్ణా మహాభాగా దేవానాం పశ్యతాం తదా
ఆమె ప్లక్షవృక్షం క్రింద తన రూపాన్ని విడిచిపెట్టి, దేవతలు చూస్తుండగానే అవతరించింది.
విష్ణురూపస్తరుః సోత్ర సర్వదేవైస్తు వందితః। సంసేవ్యశ్చ ద్విజైర్నిత్యం ఫలహేతోర్మహోదయః
అక్కడ విష్ణువు రూపంలో ఉన్న ఆ వృక్షాన్ని అన్ని దేవతలు పూజించారు. ద్విజులు దాని ఫలాల కోసం ప్రతిరోజూ సేవచేశారు.