త్రైలోక్యాంతర్గతం యద్యద్వస్తుతత్తత్ప్రధానతః। సమాదాయ విధాత్రాస్యాః కృతా రూపస్య సంస్థితిః
మూడు లోకాల్లో ఉన్న ప్రతీ ఉత్తమమైనది, దాతా ఆమె రూపంలో కలిపి ఏర్పరిచాడు.
ఇంద్ర ఉవాచ। కాసి కస్య కుతశ్చ త్వమాగతా సుభ్రు కథ్యతామ్। ఏకాకినీ కిమర్థం చ వీథీమధ్యేషు తిష్ఠసి
ఇంద్రుడు ఇలా అడిగాడు: నువ్వెవరు? ఎవరి కుమార్తె? ఎక్కడినుంచి వచ్చావు, మధురమైన కనుబొమ్మలవాడా? ఒక్కటే ఎందుకు వీధి మధ్య నిలబడి ఉన్నావు? చెప్పు.
యాన్యేతాన్యంగసంస్థాని భూషణాని బిభర్షి చ। నైతాని తవ భూషాయై త్వమేతేషాం హి భూషణమ్
నువ్వు ధరించిన ఆభరణాలు నీ అందాన్ని పెంచడం కోసం కావు. నిజానికి, ఆభరణాలకు నువ్వే అలంకారం.
న దేవీ న చ గంధర్వీ నాసురీ న చ పన్నగీ। కిన్నరీ దృష్టపూర్వా వా యాదృశీ త్వం సులోచనే
దేవత, గంధర్వి, అసురి, పాముపిల్ల, కిన్నరి—ఇంత అందమైన కళ్లతో ఉన్నవారిని నేను ఎప్పుడూ చూడలేదు, సుందరనేత్రా.
ఉక్తా మయాపి బహుశః కస్మాద్దత్సే హి నోత్తరమ్। త్రపాన్వితా తు సా కన్యా శక్రం ప్రోవాచ వేపతీ
నేను ఎన్నిసార్లు అడిగినా, ఎందుకు సమాధానం ఇవ్వడం లేదు? ఆ యువతి, సిగ్గుతో వణికుతూ, శక్రునికి ఇలా చెప్పింది.
గోపకన్యా త్వహం వీర విక్రీణామీహ గోరసమ్। నవనీతమిదం శుద్ధం దధి చేదం విమండకమ్
వీరా, నేను గోపకన్యను. ఇక్కడ గోరసం, ఈ స్వచ్చమైన వెన్న, పెరుగు, మజ్జిగ అమ్ముతున్నాను.
దధ్నా చైవాత్ర తక్రేణ రసేనాపి పరంతప। అర్థీ యేనాసి తద్బ్రూహి ప్రగృహ్ణీష్వ యథేప్సితమ్
పెరుగు, మజ్జిగ, పాలుతో ఉన్నాను. శత్రువులను జయించే వాడా, నీవు ఏది కావాలో చెప్పు. నీవు ఇష్టపడినది తీసుకో.
ఏవముక్తస్తదా శక్రో గృహీత్వా తాం కరే దృఢమ్। అనయత్తాం విశాలాక్షీం యత్ర బ్రహ్మా వ్యవస్థితః
ఆమె ఇలా చెప్పగానే, శక్రుడు ఆమెను గట్టిగా చేయి పట్టుకుని, విశాలమైన కళ్లుగల ఆ యువతిని బ్రహ్మా ఉన్న చోటికి తీసుకెళ్లాడు.
నీయమానా తు సా తేన క్రోశంతీ పితృమాతరౌ। హా తాత మాతర్హా భ్రాతర్నయత్యేష నరో బలాత్
అతడు ఆమెను తీసుకెళ్తుండగా, ఆమె తండ్రి, తల్లి దగ్గర ఏడుస్తూ, 'అయ్యా తండ్రీ, అమ్మా, అన్నయ్యా, ఈ మనిషి నన్ను బలవంతంగా తీసుకెళ్తున్నాడు' అని అరవసాగింది.
యది వాస్తి మయా కార్యం పితరం మే ప్రయాచయ। స దాస్యతి హి మాం నూనం భవతః సత్యముచ్యతే
నీవు నాకు ఏదైనా పని ఉంటే, నా తండ్రిని అడుగు. ఆయన తప్పకుండా నన్ను నీకు ఇస్తాడు. ఇది నిజం.
కా హి నాభిలషేత్కన్యా భర్తాంరం భక్తివత్సలమ్। నాదేయమపి తే కించిత్పితుర్మే ధర్మవత్సల
భక్తితో కూడిన భర్తను ఏ యువతి కోరదు? నా తండ్రి ధర్మాన్ని పాటించే వాడు. నీకు ఏదీ నిరాకరించడు.
ప్రసాదయే తం శిరసా మాం స తుష్టః ప్రదాస్యతి। పితుశ్చిత్తమవిజ్ఞాయ యద్యాత్మానం దదామి తే
తల వంచి ఆయనను ప్రసన్నం చేస్తాను. ఆయన సంతోషిస్తే నన్ను ఇస్తాడు. తండ్రి మనసు తెలియకుండానే నేను నన్ను నీకు ఎలా ఇస్తాను?
ధర్మో హి విపులో నశ్యేత్తేన త్వాం న ప్రసాదయే। భవిష్యామి వశే తుభ్యం యది తాతః ప్రదాస్యతి
ధర్మం చాలా గొప్పది, అది నశించకూడదు. అందుకే నేను నిన్ను ప్రసన్నం చేయను. తండ్రి నన్ను ఇస్తే, నేను నీకు వశమవుతాను.
ఇత్థమాభాష్యమాణస్తు తదా శక్రోఽనయచ్చ తామ్। బ్రహ్మణః పురతః స్థాప్య ప్రాహాస్యార్థే మయాఽబలే
ఆమె ఇలా మాట్లాడగా, శక్రుడు ఆమెను బ్రహ్మా ఎదుటికి తీసుకెళ్లి, అక్కడ నిలబెట్టి, ఆమె కోసం మాట్లాడాడు, ఓ మృదువైనవాడా.
ఆనీతాసి విశాలాక్షి మా శుచో వరవర్ణిని। గోపకన్యామసౌ దృష్ట్వా గౌరవర్ణాం మహాద్యుతిమ్
విశాలమైన కళ్లవాలా, నీవు ఇక్కడికి తీసుకువచ్చబడినావు. ఓ అందమైనవాడా, బాధపడకురా. ఆ గోపికను చూచి, ఆవు వర్ణంలా తెల్లగా, గొప్ప ప్రకాశంతో మెరిసిపోతున్నదని చూచి—
కమలామేవ తాం మేనే పుండరీకనిభేక్షణామ్। తప్తకాంచనసద్భిత్తి సదృశా పీనవక్షసమ్
ఆమె కళ్ళు నీలం కమలాల్లా మెరిసాయి, ఆమె వక్షోజాలు కాంతివంతమైన బంగారు గోడలతో సమానంగా ఉన్నాయి. కమలాదేవి కూడా ఆమెను తనకు సమానంగా భావించింది.
మత్తేభహస్తవృత్తోరుం రక్తోత్తుంగ నఖత్విషం। తం దృష్ట్వాఽమన్యతాత్మానం సాపి మన్మనథచరమ్
ఆమె తొడలు మత్తులో ఉన్న ఏనుగు సొంకుల్లా వంపుగా ఉన్నాయి, ఆమె గోళ్లు ఎర్రగా మెరిసిపోతున్నాయి. ఆమెను చూసినప్పుడు, తాను తక్కువగా అనిపించి, మనసు పూర్తిగా ఆకర్షితమైంది.
తత్ప్రాప్తిహేతు క ధియా గతచిత్తేవ లక్ష్యతే। ప్రభుత్వమాత్మనో దానే గోపకన్యాప్యమన్యత
ఆమెను పొందాలనే ఆలోచనతో, మనసు అక్కడే పోయినట్లుగా కనిపించింది. ఆ గోపిక కూడా దానంలో తాను గొప్పదాన్ని భావించింది.
యద్యేష మాం సురూపత్వాదిచ్ఛత్యాదాతుమాగ్రహాత్। నాస్తి సీమంతినీ కాచిన్మత్తో ధన్యతరా భువి
అతడు నా అందాన్ని చూసి నన్ను కోరుకుంటే, ఈ భూమిపై నన్ను మించిన అదృష్టవంతురాలు మరొకరు ఉండరు.
అనేనాహం సమానీతా యచ్చక్షుర్గోచరం గతా। అస్య త్యాగే భవేన్మృత్యురత్యాగే జీవితం సుఖమ్
అతడు నన్ను తీసుకువచ్చి, తన చూపులోకి తెచ్చాడు. అతడిచే వదిలిపెట్టబడితే అది మరణమే, అతడు అంగీకరిస్తే అది జీవితం, సుఖమే.
భవేయమపమానాచ్చ ధిగ్రూపా దుఃఖదాయినీ। దృశ్యతే చక్షుషానేన యాపి యోషిత్ప్రసాదతః
నన్ను తిరస్కరిస్తే, నేను అపమానంగా, బాధను కలిగించే రూపమైపోతాను. కానీ అతడు దయతో ఎవరినైనా చూస్తే, ఆ మహిళ నిజంగా ధన్యురాలే.
సాపి ధన్యా న సందేహః కిం పునర్యాం పరిష్వజేత్। జగద్రూపమశేషం హి పృథక్సంచారమాశ్రితమ్
ఆమె నిజంగా అదృష్టవంతురాలే, ఇందులో సందేహమే లేదు. మరి అతడు ఆలింగనం చేసే మహిళ ఎంత అదృష్టవంతురాలు! ఎందుకంటే అతడు ఈ జగత్తు అంతా రూపంగా, అందరిలో ప్రత్యేకంగా సంచరిస్తున్నాడు.
లావణ్యం తదిహైకస్థం దర్శితం విశ్వయోనినా। అస్యోపమా స్మరః సాధ్వీ మన్మథస్య త్విషోపమా
ఈ అందం అంతా ఇక్కడే ఒకచోట చూపబడింది. విశ్వానికి మూలమైనవాడు దీన్ని వెలిగించాడు. ఆమెకు సరిపోల్చదగింది మోహనదేవుడి సతీమణి మాత్రమే, లేదా మన్మథుని కాంతి మాత్రమే.
తిరస్కృతస్తు శోకోయం పితా మాతా న కారణమ్। యది మాం నైష ఆదత్తే స్వల్పం మయి న భాషతే
ఈ దుఃఖానికి తండ్రి, తల్లి కారణం కాదు, తిరస్కారం మాత్రమే కారణం. అతడు నన్ను అంగీకరించకపోతే, లేదా కనీసం నాతో మాటాడకపోతే—
అస్యానుస్మరణాన్మృత్యుః ప్రభవిష్యతి శోకజః। అనాగసి చ పత్న్యాం తు క్షిప్రం యాతేయమీదృశీ
అతడిని గుర్తు చేసుకుంటూ, ఈ దుఃఖం వల్ల నాకు మరణం తప్పదు. భార్యగా నాకు తప్పు లేకపోయినా, ఇలాంటి స్థితిలో నేను త్వరగా నశించిపోతాను.
కుచయోర్మణిశోభాయై శుద్ధామ్బుజ సమద్యుతిః। ముఖమస్య ప్రపశ్యంత్యా మనో మే ధ్యానమాగతమ్
ఆయన వక్షోజాలపై రత్నాల కాంతి, శుద్ధమైన కమలపు వెలుగు లాంటిది. ఆయన ముఖాన్ని చూస్తూ ఉండగా, నా మనసు ధ్యానంలో లీనమైపోతుంది.
అస్యాంగస్పర్శసంయోగాన్న చేత్త్వం బహు మన్యసే। స్పృశన్నటసి తర్హి న త్వం శరీరం వితథం పరమ్
ఆయన శరీరాన్ని తాకడం, కలయికను నువ్వు విలువ చేయకపోతే, తాకుతూ, ఆయనతో తిరుగుతూ ఉన్నా, నీ శరీరం వృథా అవుతుంది.
అథవాస్య న దోషోస్తి యదృచ్ఛాచారకో హ్యసి। ముషితః స్మర నూనం త్వం సంరక్ష స్వాం ప్రియాం రతిమ్
లేదా, నీవు తప్పు చేయలేదేమో, యాదృచ్ఛికంగా నడుచుకుంటున్నావు. నిన్ను మన్మథుడు తప్పకుండా మోసం చేశాడు. నీ ప్రియమైన ఆనందాన్ని కాపాడుకో.
త్వత్తోపి దృశ్యతే యేన రూపేణాయం స్మరాధికః। మమానేన మనోరత్న సర్వస్వం చ హృతం దృఢమ్
నిన్ను మించి ఉన్న రూపంతో, మన్మథుడికన్నా గొప్పవాడిగా ఇతడిని చూస్తారు. ఇతడు నా మనసును, నా మణిని, నా సర్వస్వాన్ని దృఢంగా అపహరించాడు.
శోభా యా దృశ్యతే వక్త్రే సా కుతః శశలక్ష్మణి। నోపమా సకలం కస్య నిష్కలంకేన శస్యతే
ఆయన ముఖంలో కనిపించే అందం, మచ్చలున్న చంద్రునిలో ఎక్కడ కనిపిస్తుంది? నిష్కళంకుడైనవాడికి ఎవరూ సరిపోల్చదగరు.