పయోధరౌ నాతిచిత్రం కస్య సంజాయతే హృది। రాగోపహతదేహోయమధరో యద్యపి స్ఫుటమ్
ఆమె వక్షోజాలు అంత విశేషం కాకపోయినా, ఎవరి హృదయం కలవరపడదు? ఆమె పెదవులు ప్రేమతో స్పష్టంగా కనిపిస్తున్నాయి.
తథాపి సేవమానస్య నిర్వాణం సంప్రయచ్ఛతి। వహద్భిరపి కౌటిల్యమలకైః సుఖమర్ప్యతే
అయినా, ఆమెను సేవించేవారికి ఆమె శాంతిని ప్రసాదిస్తుంది; ఆమె జుట్టు కొంచెం వంకరగా ఉన్నా, అందులో ఆనందమే దాగుంది.
దోషోపి గుణవద్భాతి భూరిసౌందర్యమాశ్రితః। నేత్రయోర్భూషితావంతా వాకర్ణాభ్యాశమాగతౌ
పొరపాటు కూడా గొప్ప అందంలో ఉన్నప్పుడు గుణంగా కనిపిస్తుంది; ఆమె కళ్లు అలంకరించబడి, చెవుల వరకూ చేరుతున్నాయి.
కారణాద్భావచైతన్యం ప్రవదంతి హి తద్విదః। కర్ణయోర్భూషణే నేత్రే నేత్రయోః శ్రవణావిమౌ
కారణంతోనే భావం, చైతన్యం కలుగుతుందని పండితులు అంటారు; చెవులకు అలంకారాలు ఆమె కన్నులే, కన్నులకు అలంకారాలు చెవులే.
కుండలాంజనయోరత్ర నావకాశోస్తి కశ్చన। న తద్యుక్తం కటాక్షాణాం యద్ద్విధాకరణం హృది
ఇక్కడ కుండలాలు గానీ, కాజలు గానీ అవసరం లేదు; ఆమె కళ్ల చూపులు మనసులో విడిపోవడం సరిగ్గా కాదు.
తవసంబంధినోయేఽత్ర కథం తే దుఃఖభాగినః। సర్వసుందరతామేతి వికారః ప్రాకృతైర్గుణైః
ఇక్కడ నీవు కలిసినవారు ఎలా బాధను అనుభవిస్తారు? సహజమైన లక్షణాలతో ప్రతి మార్పు అందాన్ని పొందుతుంది.
వృద్ధే క్షణశతానాం తు దృష్టమేషా మయా ధనమ్। ధాత్రా కౌశల్యసీమేయం రూపోత్పత్తౌ సుదర్శితా
నా వృద్ధాప్యంలో, ఎన్నో నిమిషాల తర్వాత, ఈ సంపదను నేను చూశాను. ఇది కౌశల్య సీమ, అందాన్ని సృష్టించిన దాతా ఈమె రూపంలో స్పష్టంగా చూపించాడు.
కరోత్యేషా మనో నౄణాం సస్నేహం కృతివిభ్రమైః। ఏవం విమృశతస్తస్య తద్రూపాపహృతత్విషః
ఈమె ప్రేమతో, వినోదంతో, మానవుల మనసులను ఆకర్షిస్తుంది. నేను ఆలోచిస్తుంటే, ఆమె అందంతో అతని కాంతి తక్కువైపోయింది.
నిరంతరోద్గతైశ్ఛన్నమభవత్పులకైర్వపుః। తాం వీక్ష్య నవహేమాభాం పద్మపత్రాయతేక్షణామ్
ఆమెను చూస్తే, కొత్త బంగారం వలె ప్రకాశిస్తూ, పద్మపత్రం లాంటి పొడవైన కళ్లతో ఉన్న ఆమెను చూసి, అతని శరీరం అంతటా రోమాంచనంతో నిండిపోయింది.
దేవానామథ యక్షాణాం గంధర్వోరగరక్షసామ్। నానా దృష్టా మయా నార్యో నేదృశీ రూపసంపదా౧౫౦ 1.16.
దేవతలు, యక్షులు, గంధర్వులు, పాములు, రాక్షసుల మధ్య ఎన్నో స్త్రీలను నేను చూశాను. కానీ ఇంత అందాన్ని కలిగినవారు ఎవరూ లేరు.
త్రైలోక్యాంతర్గతం యద్యద్వస్తుతత్తత్ప్రధానతః। సమాదాయ విధాత్రాస్యాః కృతా రూపస్య సంస్థితిః
మూడు లోకాల్లో ఉన్న ప్రతీ ఉత్తమమైనది, దాతా ఆమె రూపంలో కలిపి ఏర్పరిచాడు.
ఇంద్ర ఉవాచ। కాసి కస్య కుతశ్చ త్వమాగతా సుభ్రు కథ్యతామ్। ఏకాకినీ కిమర్థం చ వీథీమధ్యేషు తిష్ఠసి
ఇంద్రుడు ఇలా అడిగాడు: నువ్వెవరు? ఎవరి కుమార్తె? ఎక్కడినుంచి వచ్చావు, మధురమైన కనుబొమ్మలవాడా? ఒక్కటే ఎందుకు వీధి మధ్య నిలబడి ఉన్నావు? చెప్పు.
యాన్యేతాన్యంగసంస్థాని భూషణాని బిభర్షి చ। నైతాని తవ భూషాయై త్వమేతేషాం హి భూషణమ్
నువ్వు ధరించిన ఆభరణాలు నీ అందాన్ని పెంచడం కోసం కావు. నిజానికి, ఆభరణాలకు నువ్వే అలంకారం.
న దేవీ న చ గంధర్వీ నాసురీ న చ పన్నగీ। కిన్నరీ దృష్టపూర్వా వా యాదృశీ త్వం సులోచనే
దేవత, గంధర్వి, అసురి, పాముపిల్ల, కిన్నరి—ఇంత అందమైన కళ్లతో ఉన్నవారిని నేను ఎప్పుడూ చూడలేదు, సుందరనేత్రా.
ఉక్తా మయాపి బహుశః కస్మాద్దత్సే హి నోత్తరమ్। త్రపాన్వితా తు సా కన్యా శక్రం ప్రోవాచ వేపతీ
నేను ఎన్నిసార్లు అడిగినా, ఎందుకు సమాధానం ఇవ్వడం లేదు? ఆ యువతి, సిగ్గుతో వణికుతూ, శక్రునికి ఇలా చెప్పింది.
గోపకన్యా త్వహం వీర విక్రీణామీహ గోరసమ్। నవనీతమిదం శుద్ధం దధి చేదం విమండకమ్
వీరా, నేను గోపకన్యను. ఇక్కడ గోరసం, ఈ స్వచ్చమైన వెన్న, పెరుగు, మజ్జిగ అమ్ముతున్నాను.
దధ్నా చైవాత్ర తక్రేణ రసేనాపి పరంతప। అర్థీ యేనాసి తద్బ్రూహి ప్రగృహ్ణీష్వ యథేప్సితమ్
పెరుగు, మజ్జిగ, పాలుతో ఉన్నాను. శత్రువులను జయించే వాడా, నీవు ఏది కావాలో చెప్పు. నీవు ఇష్టపడినది తీసుకో.
ఏవముక్తస్తదా శక్రో గృహీత్వా తాం కరే దృఢమ్। అనయత్తాం విశాలాక్షీం యత్ర బ్రహ్మా వ్యవస్థితః
ఆమె ఇలా చెప్పగానే, శక్రుడు ఆమెను గట్టిగా చేయి పట్టుకుని, విశాలమైన కళ్లుగల ఆ యువతిని బ్రహ్మా ఉన్న చోటికి తీసుకెళ్లాడు.
నీయమానా తు సా తేన క్రోశంతీ పితృమాతరౌ। హా తాత మాతర్హా భ్రాతర్నయత్యేష నరో బలాత్
అతడు ఆమెను తీసుకెళ్తుండగా, ఆమె తండ్రి, తల్లి దగ్గర ఏడుస్తూ, 'అయ్యా తండ్రీ, అమ్మా, అన్నయ్యా, ఈ మనిషి నన్ను బలవంతంగా తీసుకెళ్తున్నాడు' అని అరవసాగింది.
యది వాస్తి మయా కార్యం పితరం మే ప్రయాచయ। స దాస్యతి హి మాం నూనం భవతః సత్యముచ్యతే
నీవు నాకు ఏదైనా పని ఉంటే, నా తండ్రిని అడుగు. ఆయన తప్పకుండా నన్ను నీకు ఇస్తాడు. ఇది నిజం.
కా హి నాభిలషేత్కన్యా భర్తాంరం భక్తివత్సలమ్। నాదేయమపి తే కించిత్పితుర్మే ధర్మవత్సల
భక్తితో కూడిన భర్తను ఏ యువతి కోరదు? నా తండ్రి ధర్మాన్ని పాటించే వాడు. నీకు ఏదీ నిరాకరించడు.
ప్రసాదయే తం శిరసా మాం స తుష్టః ప్రదాస్యతి। పితుశ్చిత్తమవిజ్ఞాయ యద్యాత్మానం దదామి తే
తల వంచి ఆయనను ప్రసన్నం చేస్తాను. ఆయన సంతోషిస్తే నన్ను ఇస్తాడు. తండ్రి మనసు తెలియకుండానే నేను నన్ను నీకు ఎలా ఇస్తాను?
ధర్మో హి విపులో నశ్యేత్తేన త్వాం న ప్రసాదయే। భవిష్యామి వశే తుభ్యం యది తాతః ప్రదాస్యతి
ధర్మం చాలా గొప్పది, అది నశించకూడదు. అందుకే నేను నిన్ను ప్రసన్నం చేయను. తండ్రి నన్ను ఇస్తే, నేను నీకు వశమవుతాను.
ఇత్థమాభాష్యమాణస్తు తదా శక్రోఽనయచ్చ తామ్। బ్రహ్మణః పురతః స్థాప్య ప్రాహాస్యార్థే మయాఽబలే
ఆమె ఇలా మాట్లాడగా, శక్రుడు ఆమెను బ్రహ్మా ఎదుటికి తీసుకెళ్లి, అక్కడ నిలబెట్టి, ఆమె కోసం మాట్లాడాడు, ఓ మృదువైనవాడా.
ఆనీతాసి విశాలాక్షి మా శుచో వరవర్ణిని। గోపకన్యామసౌ దృష్ట్వా గౌరవర్ణాం మహాద్యుతిమ్
విశాలమైన కళ్లవాలా, నీవు ఇక్కడికి తీసుకువచ్చబడినావు. ఓ అందమైనవాడా, బాధపడకురా. ఆ గోపికను చూచి, ఆవు వర్ణంలా తెల్లగా, గొప్ప ప్రకాశంతో మెరిసిపోతున్నదని చూచి—
కమలామేవ తాం మేనే పుండరీకనిభేక్షణామ్। తప్తకాంచనసద్భిత్తి సదృశా పీనవక్షసమ్
ఆమె కళ్ళు నీలం కమలాల్లా మెరిసాయి, ఆమె వక్షోజాలు కాంతివంతమైన బంగారు గోడలతో సమానంగా ఉన్నాయి. కమలాదేవి కూడా ఆమెను తనకు సమానంగా భావించింది.
మత్తేభహస్తవృత్తోరుం రక్తోత్తుంగ నఖత్విషం। తం దృష్ట్వాఽమన్యతాత్మానం సాపి మన్మనథచరమ్
ఆమె తొడలు మత్తులో ఉన్న ఏనుగు సొంకుల్లా వంపుగా ఉన్నాయి, ఆమె గోళ్లు ఎర్రగా మెరిసిపోతున్నాయి. ఆమెను చూసినప్పుడు, తాను తక్కువగా అనిపించి, మనసు పూర్తిగా ఆకర్షితమైంది.
తత్ప్రాప్తిహేతు క ధియా గతచిత్తేవ లక్ష్యతే। ప్రభుత్వమాత్మనో దానే గోపకన్యాప్యమన్యత
ఆమెను పొందాలనే ఆలోచనతో, మనసు అక్కడే పోయినట్లుగా కనిపించింది. ఆ గోపిక కూడా దానంలో తాను గొప్పదాన్ని భావించింది.
యద్యేష మాం సురూపత్వాదిచ్ఛత్యాదాతుమాగ్రహాత్। నాస్తి సీమంతినీ కాచిన్మత్తో ధన్యతరా భువి
అతడు నా అందాన్ని చూసి నన్ను కోరుకుంటే, ఈ భూమిపై నన్ను మించిన అదృష్టవంతురాలు మరొకరు ఉండరు.
అనేనాహం సమానీతా యచ్చక్షుర్గోచరం గతా। అస్య త్యాగే భవేన్మృత్యురత్యాగే జీవితం సుఖమ్
అతడు నన్ను తీసుకువచ్చి, తన చూపులోకి తెచ్చాడు. అతడిచే వదిలిపెట్టబడితే అది మరణమే, అతడు అంగీకరిస్తే అది జీవితం, సుఖమే.