అరుంధతీ వసిష్ఠస్య సప్తర్షీణాం చ యాః స్త్రియః। అనసూయాత్రిపత్నీ చ తథాన్యాః ప్రమదా ఇహ
వసిష్ఠుని భార్య అరుంధతి, సప్తర్షుల భార్యలు, అత్రి భార్య అనసూయ, అలాగే ఇతర స్త్రీలు కూడా ఇక్కడ ఉన్నారు.
వధ్వో దుహితరశ్చైవ సఖ్యో భగినికాస్తథా। నాద్యాగతాస్తు తాః సర్వా అహం తావత్స్థితా చిరం
వధువులు, కుమార్తెలు, స్నేహితులు, అక్కచెల్లెళ్లు — వీళ్లందరూ ఇంకా రాలేదు. నేను ఇక్కడ చాలా కాలంగా ఎదురుచూస్తున్నాను.
నాహమేకాకినీ యాస్యే యావన్నాయాంతి తా స్త్రియః। బ్రూహి గత్వా విరంచిం తు తిష్ఠ తావన్ముహూర్తకమ్
ఆ స్త్రీలు రాకుండా నేను ఒంటరిగా వెళ్లను. నీవు వెళ్లి బ్రహ్మదేవునికి చెప్పు, కొంతసేపు అక్కడే ఉండి వేచి చూడు.
సర్వాభిః సహితా చాహమాగచ్ఛామి త్వరాన్వితా। సర్వైః పరివృతః శోభాం దేవైః సహ మహామతే
నేను అందరితో కలసి త్వరగా వస్తాను. అందరు దేవతలతో కూడి, మహిమాన్వితంగా వస్తాను, ఓ జ్ఞానవంతుడా.
భవాన్ప్రాప్నోతి పరమాం తథాహం తు న సంశయః। వదమానాం తథాధ్వర్యుస్త్యక్త్వా బ్రహ్మాణమాగతః
నువ్వు పరమ పదాన్ని పొందుతావు, నేను కూడా — ఇందులో సందేహం లేదు. ఇలా చెప్పి, యజ్ఞాన్ని నిర్వహించే పురోహితుడు బ్రహ్మను వదిలి తిరిగి వచ్చాడు.
సావిత్రీ వ్యాకులా దేవ ప్రసక్తా గృహకర్మాణి। సఖ్యో నాభ్యాగతా యావత్తావన్నాగమనం మమ
సావిత్రి బాధతో, ఇంటి పనుల్లో మునిగిపోయి ఇలా చెప్పింది — 'నా స్నేహితులు రాకుండా నేను రావలేను.'
ఏవముక్తోస్మి వై దేవ కాలశ్చాప్యతివర్త్తతే। యత్తేద్య రుచితం తావత్తత్కురుష్వ పితామహ
దేవా, నన్ను ఇలా చెప్పారని నాకు తెలియజేసారు. సమయం కూడా గడుస్తోంది. నేడు నీకు నచ్చినది చేయు, ఓ పితామహా.
ఏవముక్తస్తదా బ్రహ్మా కించిత్కోపసమన్వితః। పత్నీం చాన్యాం మదర్థే వై శీఘ్రం శక్ర ఇహానయ
అలా చెప్పినప్పుడు, బ్రహ్మదేవుడు కొంత కోపంతో — 'ఇంద్రా! నాకు మరో భార్యను త్వరగా ఇక్కడికి తీసుకురా' అని ఆజ్ఞాపించాడు.
యథా ప్రవర్తతే యజ్ఞః కాలహీనో న జాయతే। తథా శీఘ్రం విధిత్స్వ త్వం నారీం కాంచిదుపానయ
యజ్ఞం సరిగ్గా సమయానికి జరగకపోతే ఎలా సాగదు, అలాగే నీవు త్వరగా నిర్ణయం తీసుకుని ఏదైనా మహిళను తీసుకురా.
యావద్యజ్ఞసమాప్తిర్మే వర్ణే త్వాం మా కృథా మనః। భూయోపి తాం ప్రమోక్ష్యామి సమాప్తౌ తు క్రతోరిహ
యజ్ఞం పూర్తయ్యే వరకు ఆమె గురించి నీ మనసులో ఆలోచన పెట్టుకోకు; యజ్ఞం అయిపోయిన తర్వాత నేను ఆమెను తిరిగి విడిచిపెడతాను.
ఏవముక్తస్తదా శక్రో గత్వా సర్వం ధరాతలం। స్త్రియో దృష్టాశ్చ యాస్తేన సర్వాః పరపరిగ్రహాః
ఇంద్రుడు ఇలా అనిపించుకున్నాక, భూమంతా తిరిగాడు; అతడు చూసిన ప్రతి మహిళా ఇప్పటికే ఎవరో ఒకరికి చెందినవాళ్లే.
ఆభీరకన్యా రూపాఢ్యా సునాసా చారులోచనా। న దేవీ న చ గంధర్వీ నాసురీ న చ పన్నగీ
అతడు ఒక ఆభీర యువతిని చూశాడు, ఆమె అందంతో నిండినది, ముద్దైన ముక్కు, ఆకర్షణీయమైన కళ్లతో ఉంది; ఆమె దేవత కాదు, గంధర్వి కాదు, అసురి కాదు, పన్నగి కూడా కాదు.
న చాస్తి తాదృశీ కన్యా యాదృశీ సా వరాంగనా। దదర్శ తాం సుచార్వంగీం శ్రియం దేవీమివాపరామ్
ఆమెలాంటి యువతి మరొకరు లేరు, ఆమె ఎంతో అద్భుతమైన స్త్రీ; ఆమెను చూసి, శరీర సౌందర్యంతో, ఇంకో లక్ష్మీదేవిలా అనిపించింది.
సంక్షిపన్తీం మనోవృత్తి విభవం రూపసంపదా। యద్యత్తు వస్తుసౌందర్యాద్విశిష్టం లభ్యతే క్వచిత్
ఆమె తన మనస్సును, అందాన్ని పూర్తిగా ఏకాగ్రతతో చూపించింది; లోకంలో ఎక్కడైనా ఉన్న ప్రత్యేకమైన ఆకర్షణ అంతా ఆమెలోనే కలిసివుంది.
తత్తచ్ఛరీరసంలగ్నం తన్వంగ్యా దదృశే వరమ్। తాం దృష్ట్వా చింతయామాస యద్యేషా కన్యకా భవేత్
ఆ అందం అంతా ఆమె శరీరంలోనే ఉంది, ఆమె సన్నని నడుముతో అందరిలోనూ ఉత్తమురాలు; ఆమెను చూసి, 'ఈమె కనుక కన్యగా ఉంటే ఎంత బాగుండేది' అని ఆలోచించాడు.
తన్మత్తః కృతపుణ్యోన్యో న దేవో భువి విద్యతే। యోషిద్రత్నమిదం సేయం సద్భాగ్యాయాం పితామహః
నా తప్ప ఇంకెవ్వరూ ఇంత పుణ్యం సంపాదించలేరు; ఈ స్త్రీమణి ధన్యుడైన పితామహునికే సిద్ధించింది.
సరాగో యది వా స్యాత్తు సఫలస్త్వేష మే శ్రమః। నీలాభ్ర కనకాంభోజ విద్రుమాభాం దదర్శ తాం
ఆమె ప్రేమతో నిండినవాళ్లైతే, నా ప్రయత్నం ఫలిస్తుంది; ఆమెను నీలి మేఘం, బంగారు కమలం, పద్మరాగం రంగులతో చూశాడు.
త్విషం సంబిభ్రతీమంగైః కేశగండే క్షణాధరైః। మన్మథాశోకవృక్షస్య ప్రోద్భిన్నాం కలికామివ
ఆమె అవయవాలు కాంతితో మెరిసిపోతున్నాయి, జుట్టు, చెంపలు, పెదవులు—all ప్రేమతో ముదురుతున్న మొగ్గలా కనిపించాయి.
ప్రదగ్ధహృచ్ఛయేనైవ నేత్రవహ్నిశిఖోత్కరైః। ధాత్రా కథం హి సా సృష్టా ప్రతిరూపమపశ్యతా
ఆమె హృదయం కోరికతో కాలిపోయింది, కళ్లలో అగ్నికిరణాలు మెరిసాయి; సృష్టికర్త ఆమెకు సమానమైనవారిని చూడకుండానే ఎలా ఇలా సృష్టించాడో ఆశ్చర్యమే.
కల్పితా చేత్స్వయం బుధ్యా నైపుణ్యస్య గతిః పరా। ఉత్తుంగాగ్రావిమౌ సృష్టౌ యన్మే సంపశ్యతః సుఖం
ఇది సృష్టికర్త తన నైపుణ్యంతో స్వయంగా చేసినదైతే, కళలో ఇదే శ్రేష్ఠమైన మార్గం; ఆమె రెండు ఎత్తైన వక్షోజాలు చూసి నాకు ఆనందం కలిగింది.
పయోధరౌ నాతిచిత్రం కస్య సంజాయతే హృది। రాగోపహతదేహోయమధరో యద్యపి స్ఫుటమ్
ఆమె వక్షోజాలు అంత విశేషం కాకపోయినా, ఎవరి హృదయం కలవరపడదు? ఆమె పెదవులు ప్రేమతో స్పష్టంగా కనిపిస్తున్నాయి.
తథాపి సేవమానస్య నిర్వాణం సంప్రయచ్ఛతి। వహద్భిరపి కౌటిల్యమలకైః సుఖమర్ప్యతే
అయినా, ఆమెను సేవించేవారికి ఆమె శాంతిని ప్రసాదిస్తుంది; ఆమె జుట్టు కొంచెం వంకరగా ఉన్నా, అందులో ఆనందమే దాగుంది.
దోషోపి గుణవద్భాతి భూరిసౌందర్యమాశ్రితః। నేత్రయోర్భూషితావంతా వాకర్ణాభ్యాశమాగతౌ
పొరపాటు కూడా గొప్ప అందంలో ఉన్నప్పుడు గుణంగా కనిపిస్తుంది; ఆమె కళ్లు అలంకరించబడి, చెవుల వరకూ చేరుతున్నాయి.
కారణాద్భావచైతన్యం ప్రవదంతి హి తద్విదః। కర్ణయోర్భూషణే నేత్రే నేత్రయోః శ్రవణావిమౌ
కారణంతోనే భావం, చైతన్యం కలుగుతుందని పండితులు అంటారు; చెవులకు అలంకారాలు ఆమె కన్నులే, కన్నులకు అలంకారాలు చెవులే.
కుండలాంజనయోరత్ర నావకాశోస్తి కశ్చన। న తద్యుక్తం కటాక్షాణాం యద్ద్విధాకరణం హృది
ఇక్కడ కుండలాలు గానీ, కాజలు గానీ అవసరం లేదు; ఆమె కళ్ల చూపులు మనసులో విడిపోవడం సరిగ్గా కాదు.
తవసంబంధినోయేఽత్ర కథం తే దుఃఖభాగినః। సర్వసుందరతామేతి వికారః ప్రాకృతైర్గుణైః
ఇక్కడ నీవు కలిసినవారు ఎలా బాధను అనుభవిస్తారు? సహజమైన లక్షణాలతో ప్రతి మార్పు అందాన్ని పొందుతుంది.
వృద్ధే క్షణశతానాం తు దృష్టమేషా మయా ధనమ్। ధాత్రా కౌశల్యసీమేయం రూపోత్పత్తౌ సుదర్శితా
నా వృద్ధాప్యంలో, ఎన్నో నిమిషాల తర్వాత, ఈ సంపదను నేను చూశాను. ఇది కౌశల్య సీమ, అందాన్ని సృష్టించిన దాతా ఈమె రూపంలో స్పష్టంగా చూపించాడు.
కరోత్యేషా మనో నౄణాం సస్నేహం కృతివిభ్రమైః। ఏవం విమృశతస్తస్య తద్రూపాపహృతత్విషః
ఈమె ప్రేమతో, వినోదంతో, మానవుల మనసులను ఆకర్షిస్తుంది. నేను ఆలోచిస్తుంటే, ఆమె అందంతో అతని కాంతి తక్కువైపోయింది.
నిరంతరోద్గతైశ్ఛన్నమభవత్పులకైర్వపుః। తాం వీక్ష్య నవహేమాభాం పద్మపత్రాయతేక్షణామ్
ఆమెను చూస్తే, కొత్త బంగారం వలె ప్రకాశిస్తూ, పద్మపత్రం లాంటి పొడవైన కళ్లతో ఉన్న ఆమెను చూసి, అతని శరీరం అంతటా రోమాంచనంతో నిండిపోయింది.
దేవానామథ యక్షాణాం గంధర్వోరగరక్షసామ్। నానా దృష్టా మయా నార్యో నేదృశీ రూపసంపదా౧౫౦ 1.16.
దేవతలు, యక్షులు, గంధర్వులు, పాములు, రాక్షసుల మధ్య ఎన్నో స్త్రీలను నేను చూశాను. కానీ ఇంత అందాన్ని కలిగినవారు ఎవరూ లేరు.