తస్య తద్వచనం శ్రుత్వా కోపమానో జనార్దనః । హనిష్యే దానవం దుష్టం దేవతానాం భయంకరమ్
ఆ మాటలు విని జనార్దనుడు కోపంతో— 'ఆ దుష్ట దానవుడిని, దేవతలకు భయంకరుడైన వాడిని నేను సంహరిస్తాను' అని అన్నాడు.
త్రిదశైః సహితో దేవో గతశ్చంద్రావతీం పురీమ్ । దృష్టో దేవైస్తు దైత్యేంద్రో గర్జమానః పునః పునః
దేవతలతో కలిసి దేవుడు చంద్రావతీ నగరానికి వెళ్ళాడు. అక్కడ దేవతలు, మళ్లీ మళ్లీ గర్జిస్తున్న దైత్యాధిపతిని చూశారు.
తేన సర్వే జితా దేవ గతాశ్చైవ దిశో దశ । హరిం నిరీక్ష్య ప్రోవాచ తిష్ఠతిష్ఠేతి దానవః
ఆ అసురుని చేతిలో అందరు దేవతలు ఓడిపోయి, పది దిక్కులకూ పారిపోయారు. ఆ సమయంలో హరిను చూసి, ఆ దానవుడు, 'నిలువు, నిలువు!' అని పలికాడు.
భగవానబ్రవీత్తం చ క్రోధసంరక్తలోచనః । శ్రీభగవానువాచ- రే దానవ దురాచార మమ బాహుం నిరీక్షయ
ఆ సమయంలో భగవంతుడు కోపంతో కళ్లెర్రగా చేసి, ఆ దానవునితో ఇలా అన్నాడు — 'ఓ దురాచారి దానవా! నా భుజాన్ని చూడు.'
తతస్తే సమ్ముఖాః సర్వే విష్ణునా దుష్టదానవాః । హతా బాణైః పునర్దివ్యైర్జాతాశ్చ భయవిహ్వలాః
విష్ణువు ఎదుట నిలబడ్డ ఆ దుష్ట దానవులందరిని, ఆయన దివ్య బాణాలతో సంహరించాడు. వారు భయంతో వణికిపోయారు.
చక్రం ముక్తం చ కృష్ణేన దైత్యసైన్యేషు పాండవ । తేనచ్ఛిన్నాస్తు శతశో బహవో నిధనం గతాః
కృష్ణుడు తన చక్రాన్ని ఆ దానవ సైన్యంలోకి విసిరాడు, ఓ పాండవా! దాంతో వందలాది మంది తలలు తెగిపోయాయి, అనేకమంది అక్కడే మరణించారు.
ఏకోపి దానవస్తత్ర యుధ్యమానో ముహుర్ముహుః । నష్టాః సర్వే సురాస్తేన నిర్జితో మధుసూదనః
అక్కడ ఒక దానవుడు మాత్రమే మళ్లీ మళ్లీ యుద్ధం చేస్తూ నిలిచాడు. అతని చేతిలో దేవతలందరూ ఓడిపోయారు, మధుసూదనుడికూడా ఓడిపోయాడు.
నిర్జితం తేన దైత్యేన బాహుయుద్ధమజాయత । బాహుయుద్ధం కృతం తేన దివ్యం వర్షసహస్రకమ్
ఆ దానవుడు బాహుయుద్ధానికి సిద్ధమయ్యాడు. అతడు దివ్యమైన బాహుయుద్ధాన్ని వెయ్యేళ్లు కొనసాగించాడు.
విష్ణుశ్చింతాం ప్రపన్నశ్చ నష్టాః సర్వాశ్చ దేవతాః । విష్ణుశ్చ నిర్జితస్తేన గతో బదరికాశ్రమమ్
విష్ణువు మనసులో ఆందోళనకు లోనయ్యాడు. దేవతలందరూ ఓడిపోయారు. ఆ దానవుని చేతిలో ఓడిపోయిన విష్ణువు, బదరికాశ్రమానికి వెళ్లాడు.
గుహా సింహావతీ నామ తత్ర సుప్తో జనార్దనః । యోజనద్వాదశవతీ ఏకద్వారా చ పాండవ
అక్కడ సింహావతి అనే ఒక గుహ ఉంది. ఆ గుహలో జనార్దనుడు నిద్రించేవాడు. ఆ గుహ పన్నెండు యోజనాలు పొడవుగా, ఒక్కటే ద్వారం కలిగి ఉంది, ఓ పాండవా!
తస్యాం విష్టః ప్రసుప్తశ్చ దానవో హంతుముద్యతః । మహాయుద్ధేన తేనైవ శ్రాంతోఽసౌ యోగమాయయా
ఆ గుహలో విష్ణువు నిద్రిస్తున్నప్పుడు, ఆ దానవుడు ఆయనను హతమర్చాలని ప్రయత్నించాడు. ఆ మహాయుద్ధం వల్ల అలసిపోయిన అతడు యోగమాయ వల్ల మాయలో పడిపోయాడు.
దానవః పృష్ఠతో లగ్నో ప్రవిష్టః స తదా గుహామ్ । ప్రసుప్తం తత్ర మాం దృష్ట్వా దానవో హర్షమాగతః
ఆ దానవుడు వెనుక నుంచి జాగ్రత్తగా ఆ గుహలోకి ప్రవేశించాడు. అక్కడ నన్ను నిద్రిస్తున్నట్టు చూసి, ఆ దానవుడు ఆనందంతో ఉప్పొంగిపోయాడు.
ఇత్థం మాం నిర్జితం మత్వా ప్రవిష్టం శంకయా హరిమ్ । నిఃసందేహం హనిష్యామి దానవానాం భయంకరమ్
ఇలా నన్ను ఓడిపోయాడని భావించి, హరిలో సందేహంతో ఆ గుహలోకి ప్రవేశించాడు. 'ఈ దానవులకు భయంకరుడైన హరిని నేను ఎట్టి పరిస్థితుల్లోనైనా హతమర్చుతాను' అని తలచాడు.
నిర్గతా కన్యకా తత్ర విష్ణుదేహాద్యుధిష్ఠిర । రూపవతీ సుసౌభాగ్యా దివ్యప్రహరణాయుధా
అక్కడ విష్ణువు శరీరంనుంచి ఒక కన్యక బయటికొచ్చింది, ఓ యుధిష్ఠిరా! ఆమె అతి అందంగా, మహా శుభయోగ్యంగా, దివ్య ఆయుధాలతో అలంకరించబడి ఉంది.
తస్య తేజోంఽశసంభూతా మహాబలపరాక్రమా । దృష్టా సా దానవేంద్రేణ మురనామ్నా ధనంజయ
విష్ణువు తేజస్సు భాగంగా జన్మించిన ఆ కన్యకకు అపారమైన బలమూ, పరాక్రమమూ ఉన్నాయి. ఆమెను ముర అనే దానవేంద్రుడు చూశాడు, ఓ ధనంజయా!
యుద్ధం సమాహితం తేన స్త్రియా చైవ ప్రయాచితమ్ । కన్యకా యుధ్యతే తత్ర సర్వయుద్ధవిశారదా
ఆ దానవుడు యుద్ధానికి సిద్ధమయ్యాడు, కన్యక కూడా అతనిని యుద్ధానికి ఆహ్వానించింది. ఆమె అన్ని రకాల యుద్ధాల్లో నైపుణ్యం కలిగి అక్కడ యుద్ధం చేసింది.
హుంకారైర్భస్మసాజ్జాతో ముర నామా మహాసురః । నిహతే దానవే తస్మింస్తత్ర దేవస్త్వబుధ్యత
ఆమె గర్జనతో ముర అనే మహాసురుడు బూడిదైపోయాడు. ఆ దానవుడు హతమయ్యాక, అక్కడ దేవుడు మేల్కొన్నాడు.
పతితం దానవం దృష్ట్వా తతో విస్మయమాగతః । కేనాయం చ హతో రౌద్రో హ్యత్యుగ్రో మమ శాత్రవః
పడ్డ దానవునిని చూసి, దేవుడు ఆశ్చర్యపోయాడు. 'ఈ భయంకరమైన నా శత్రువును ఎవరు సంహరించారు?' అని ఆలోచించాడు.
అత్యుగ్రం చ కృతం కర్మ మమ కారుణ్యతః కృతమ్ । కన్యోవాచ- తేన దేవాశ్చ గంధర్వా సయక్షోరగరాక్షసాః
ఈ భయంకరమైన కార్యాన్ని నేను దయతో చేసాను. అప్పుడు ఆ కన్యక ఇలా చెప్పింది — 'ఆయన వల్ల దేవతలు, గంధర్వులు, యక్షులు, నాగులు, రాక్షసులు —'
ఇంద్రాద్యాః సకలా జిత్వా స్వర్గాచ్చైవ నిరాకృతాః । హరిః సుప్తో మయా దృష్టో మురః పృష్ఠే సమాగతః
ఇంద్రుడు మొదలైన అందరినీ ఓడించి, స్వర్గం నుంచి తిప్పికొట్టాడు. హరి నిద్రిస్తున్నాడని నేను చూశాను, ముర వెనుక నుంచి వచ్చాడు.
సంహరిష్యతి త్రైలోక్యం సుప్తే చైవ జర్నాదనే । తస్యాస్తద్వచనం శ్రుత్వా విష్ణుర్వచనమబ్రవీత్
నిద్రను, వృద్ధాప్యాన్ని తీసివేస్తే, ఆ దేవి మూడు లోకాలను నాశనం చేస్తుంది. ఆమె మాటలు విని, విష్ణువు ఇలా అన్నాడు.
అహం చ నిర్జితో యేన కథం సోఽపి త్వయా జితః । ఏకాదశ్యువాచ- త్వత్ప్రసాదాచ్చ భో స్వామిన్మహాదైత్యో మయా హతః
నన్ను కూడా ఓడించిన వాడిని, నువ్వు ఎలా జయించగలిగావు? అని అడిగాడు. ఎకాదశి ఇలా సమాధానం చెప్పింది: ప్రభూ! మీ కృప వల్లనే నేను ఆ మహాదైత్యుడిని సంహరించాను.
శ్రీభగవానువాచ- ఆనందం త్రిషు లోకేషు మునయో దేవతా గతాః । బ్రూహి త్వం చ మయా భద్రే యత్తే మనసి రోచతే । దదామి చ న సందేహో యత్సురైరపి దుర్ల్లభమ్
శ్రీమహావిష్ణువు ఇలా అన్నాడు: మూడు లోకాల్లోని మునులు, దేవతలు ఆనందాన్ని పొందారు. ఓ మంగళకరమైనవాడా! నీ మనసులో ఏది ఉందో చెప్పు. అది ఎంత కష్టమైనదైనా, దేవతలకు కూడా దొరకని వరమయినా, నేను ఖచ్చితంగా ఇస్తాను.
ఏకాదశ్యువాచ- యది తుష్టోఽసి మే దేవ సత్యముక్తం జనార్దన । వరమేకం తు వాంచ్ఛామి హృదయే చ జగత్పతే
ఎకాదశి ఇలా చెప్పింది: దేవా! మీరు నన్ను సంతుష్టిగా చూసుంటే, నేను చెప్పింది నిజమైతే, ఓ జగత్పతే! నా హృదయంలో ఒక వరం కోరుకుంటున్నాను.
ప్రార్థయామి చ దేవేశ ఈప్సితం చ మయా ప్రభో । యది సత్యం జగన్నాథ తిస్రో వాచో దదాసి మే
ప్రభూ! నేను కోరుకున్నది, నా మనసులో ఉన్నది, ఓ దేవతాధిపతీ! నేను ప్రార్థిస్తున్నాను. ఓ జగన్నాథా! మీరు నిజంగా నన్ను ఆశీర్వదిస్తే, మూడు వరాలు ఇవ్వండి.
శ్రీభగవానువాచ- సత్యం సత్యం మయా ప్రోక్తం అవశ్యం తవ సువ్రతే । తిస్రో వాచో మయా దత్తా న చావాక్యం భవేదిహ
శ్రీమహావిష్ణువు ఇలా అన్నాడు: నిజం, నిజంగా నేను చెప్పిన మాట. ఓ సత్ప్రవర్తినీ! నీకు మూడు వరాలు ఖచ్చితంగా ఇస్తాను. ఇక్కడ అబద్ధం ఉండదు.
ఏకాదశ్యువాచ- త్రిభువనేషు చ దేవేశ చతుర్యుగేషు సాంప్రతమ్ । త్రిషు లోకేషు సర్వత్ర తాదృశం కురు మే ప్రభో
ఎకాదశి ఇలా చెప్పింది: ఓ దేవతాధిపతీ! మూడు లోకాల్లో, నాలుగు యుగాల్లో, ఎక్కడైనా ఇదే విధంగా జరగాలి ప్రభూ!
సర్వతీర్థప్రధానం హి సర్వవిఘ్నవినాశినీ । సర్వసిద్ధికరీ దేవీ త్వత్ప్రసాదాద్భవామ్యహమ్
మీ కృప వల్ల నేను అన్ని తీర్థాలలో ముఖ్యమైనదిగా, అన్ని విఘ్నాలను తొలగించేవాడిగా, అన్ని సిద్ధులను ప్రసాదించే దేవతగా మారాలి.
మాముపోష్యంతి యే భక్త్యా తవ భక్త్యా జనార్దన । సర్వసిద్ధిర్భవేత్తేషాం యది తుష్టోఽసి మే ప్రభో 6.38.
నన్ను భక్తితో ఆచరిస్తారు, మిమ్మల్ని భక్తితో సేవిస్తారు, ఓ జనార్దనా! మీరు నన్ను సంతోషంగా చూస్తే వారికి అన్ని సిద్ధులు లభిస్తాయి.
ఉపవాసం చ నక్తం చ ఏకభక్తం కరోతి చ । తస్య విత్తం చ ధర్మం చ మోక్షం వై దేహి మాధవ
ఎవరైనా ఉపవాసం చేస్తే, రాత్రిపూట జాగరణ చేస్తే, లేక ఒక్క భోజనం మాత్రమే చేస్తే, ఓ మాధవా! వారికి ధనం, ధర్మం, మోక్షం ఇవ్వండి.