లఘ్వాశీ నియతాహారః సకృదన్నం నిషేవయేత్। కపాలం వృక్షమూలాని కుచేలమసహాయతా
తక్కువగా తినాలి, నియమిత ఆహారం తీసుకోవాలి, ఒక్కసారే భోజనం చేయాలి. ఒక పాత్ర, చెట్ల వేర్లు, పాత బట్ట, ఒంటరితనం అతని తోడుగా ఉంటాయి.
ఉపేక్షా సర్వభూతానామేతావద్భిక్షు లక్షణమ్। యస్మిన్వాచః ప్రవిశంతి కూపే ప్రాప్తా మృతా ఇవ
అన్ని జీవుల పట్ల ఉదాసీనత — ఇదే భిక్షువు లక్షణం. అతనిలో మాటలు బావిలో పడినట్టు, మృతమై పోతాయి.
న వక్తారం పునర్యాంతి స కైవల్యాశ్రమే వసేత్। నైవ పశ్యేన్న శృణుయాదవాచ్యం జాతు కస్యచిత్
మాటలు తిరిగి వాడేవాడివద్దకు రావు — అతను మోక్ష ఆశ్రమంలో నివసించాలి. ఎవరి నుండి అయినా అనుచితమైనదాన్ని చూడకూడదు, వినకూడదు.
బ్రాహ్మణానాం విశేషేణ నైతద్భూయాత్కథంచన। యద్బ్రాహ్మణస్యానుకూలం తదేవ సతతం వదేత్
బ్రాహ్మణులలో ఇది ఎప్పుడూ జరగకూడదు. బ్రాహ్మణుడికి ఇష్టమైనదే ఎప్పుడూ చెప్పాలి.
తూష్ణీమాసీత నిందాయాం కుర్వన్భైషజ్యమాత్మనః। యేన పూర్ణమివాకాశం భవత్యేకేన సర్వదా
నిందించబడినప్పుడు మౌనంగా కూర్చోవాలి, తన మనసుకు ఔషధం వేసుకోవాలి. ఎవరి వల్లా, ఒంటరిగా ఉన్నా, ఆకాశం నిండినట్టు ఉంటుంది.
శూన్యం యేన సమాకీర్ణం తం దేవా బ్రాహ్మణం విదుః
ఖాళీని ఎవడు నింపగలడో, దేవతలు అతనిని బ్రాహ్మణుడిగా గుర్తిస్తారు.
యేనకేన చిదాఛిన్నో యేనకేన చిదాశితః। యత్ర క్వచన శాయీ చ తం దేవా బ్రాహ్మణం విదుః
ఎవరైనా ఎవరి చేతైనా గాయపడినా, ఎవరి చేతైనా ఇచ్చినదాన్ని తిన్నా, ఎక్కడైనా పడుకున్నా — దేవతలు అతనిని బ్రాహ్మణుడిగా గుర్తిస్తారు.
అహేరివ జనాద్భీతః సుహృదో నరకాదివ। కృపణాదివ నారీభ్యస్తం దేవా బ్రాహ్మణం విదుః
పాము లాగా జనాలు భయపడతారు, స్నేహితుడిలా నరకంలా దూరంగా ఉంటారు, దరిద్రుడిలా స్త్రీలు దూరంగా ఉంటారు — దేవతలు అతనిని బ్రాహ్మణుడిగా గుర్తిస్తారు.
న హృష్యేత విషీదేత మానితో మానితస్తథా। సర్వభూతేష్వభయదస్తం దేవా బ్రాహ్మణం విదుః
గౌరవించబడినా, అవమానించబడినా ఆనందించడు, బాధపడడు. అన్ని జీవులకు భయములేని స్థితిని ఇచ్చేవాడిని దేవతలు బ్రాహ్మణుడిగా గుర్తిస్తారు.
నాభినందేత మరణం నాభినందేత జీవితమ్। కాలమేవ నిరీక్షేత నిర్దేశం కృషకో యథా
మరణాన్ని కూడా, జీవితం కూడా ఇష్టపడకూడదు. రైతు కాలాన్ని ఎలా చూస్తాడో, అలా కాలాన్ని మాత్రమే గమనించాలి.
అనభ్యాహతచిత్తశ్చ దాంతశ్చాహతధీస్తథా। విముక్తః సర్వపాపేభ్యో నరో గచ్ఛేత్తతో దివమ్
అడుగుపడని మనసు, నియమితమైన ఇంద్రియాలు, స్థిరమైన బుద్ధి, అన్ని పాపాల నుండి విముక్తి — అలాంటి మనిషి స్వర్గానికి వెళ్తాడు.
అభయం సర్వభూతేభ్యో భూతానామభయం యతః। తస్య దేహవిముక్తస్య భయం నాస్తి కుతశ్చన
అన్ని జీవులకు భయములేని స్థితిని ఇచ్చేవాడు, అతని వల్ల ఎవరికీ భయం ఉండదు. అతని శరీరం విడిచిన తర్వాత ఎక్కడి నుండి కూడా భయం ఉండదు.
యథా నాగపదేఽన్యాని పదాని పదగామినామ్। సర్వాణ్యేవావలీయంతే తథా జ్ఞానాని చేతసి
ఎలుగుబంటి అడుగుజాడల్లో అన్ని జంతువుల అడుగుల జాడలు కలిసిపోతాయి. అలాగే అన్ని జ్ఞానాలు మనసులో కలిసిపోతాయి.
ఏవం సర్వమహింసాయాం ధర్మోఽర్థశ్చ మహీయతే। మృతః స నిత్యం భవతి యో హింసాం ప్రతిపద్యతే
అహింసలోనే అన్ని ధర్మాలు, ప్రయోజనాలు ఉన్నత స్థితికి చేరతాయి. హింసను ఆశ్రయించినవాడు బ్రతికున్నా, చనిపోయినట్టే.
అహింసకస్తతః సమ్యగ్ధృతిమాన్నియతేంద్రియః। శరణ్యస్సర్వభూతానాం గతిమాప్నోత్యనుత్తమామ్
హింస చేయని, ధైర్యంగా ఉండే, ఇంద్రియాలను కట్టిపడేసినవాడు, అన్ని జీవులకు ఆశ్రయం ఇచ్చేవాడు — ఇతడు అత్యుత్తమ స్థితిని పొందుతాడు.
ఏవం ప్రజ్ఞానతృప్తస్య నిర్భయస్య మనీషిణః। న మృత్యురధికోభావః సోమృతత్వం చ గచ్ఛతి
జ్ఞానంతో తృప్తి చెందిన, భయములేని, వివేకి అయినవాడికి మరణం ఏమీ చేయలేడు; అతడు అమృతత్వాన్ని పొందుతాడు.
విముక్తః సర్వసంగేభ్యో మునిరాకాశవత్స్థితః। విష్ణుప్రియకరః శాంతస్తం దేవా బ్రాహ్మణం విదుః
అన్ని బంధనాలనుంచి విముక్తుడై, ఆకాశంలా స్థిరంగా ఉండే, విష్ణువుకు ప్రియమైన, శాంతమైన మునిని దేవతలు బ్రాహ్మణుడిగా గుర్తిస్తారు.
జీవితం యస్య ధర్మార్థం ధర్మోరత్యర్థమేవ చ। అహోరాత్రాది పుణ్యార్థం తం దేవా బ్రాహ్మణం విదుః
ధర్మమే జీవితం, ధర్మంలోనే ఆనందం, పుణ్యార్థంగా రాత్రింబవళ్ళు గడిపేవాడిని దేవతలు బ్రాహ్మణుడిగా గుర్తిస్తారు.
నివారితసమారంభం నిర్నమస్కారమస్తుతిమ్। అక్షీణం క్షీణకర్మాణం తం దేవా బ్రాహ్మణం విదుః
ప్రతి కార్యాన్ని నియంత్రించుకున్న, నమస్కారం చేయని, పొగడని, కర్మలు తరిగిపోయినా శరీరం నిలిచినవాడిని దేవతలు బ్రాహ్మణుడిగా గుర్తిస్తారు.
సర్వాణి భూతాని సుఖం రమంతే సర్వాణి దుఃఖాని భృశం భవంతి। తేషాం భవోత్పాదనజాతఖేదః కుర్యాత్తు కర్మాణి చ శ్రద్దధానః
ప్రతి జీవికి సుఖం కూడా ఉంటుంది, బాధ కూడా ఎక్కువగా ఉంటుంది. వాటి జనన బాధను తెలుసుకుని, విశ్వాసంతో తగినట్లు ఆచరించాలి.
దానం హి భూతాభయదక్షిణాయాః సర్వాణి దానాన్యధితిష్ఠతీహ। తీక్ష్ణే తనుం యః ప్రథమం జుహోతి సోనంతమాప్నోత్యభయం ప్రజాభ్యః
జీవులకు భయరహితత్వం ఇచ్చే దానం అన్న దానాల్లో శ్రేష్ఠమైనది. తన శరీరాన్ని ముందుగా అర్పించినవాడు అన్ని ప్రాణులకు అంతులేని భయరహితత్వాన్ని పొందుతాడు.
ఉత్తానమాస్యేన హవిర్జుహోతి అనంతమాప్నోత్యభితః ప్రతిష్ఠామ్। తస్యాంగసంగాదభినిష్కృతం చ వైశ్వానరం సర్వమిదం ప్రపేదే
నెత్తిన పైకి చూసి హవిస్సు సమర్పించినవాడు ఎప్పటికీ నిలిచే స్థిరత్వాన్ని పొందుతాడు. అతని శరీర సంబంధం వల్ల ఈ లోకమంతా వైశ్వానర అగ్నిని పొందుతుంది.
ప్రాదేశమాత్రం హృదభిస్రుతం యత్తస్మిన్ప్రాణేనాత్మయాజీ జుహోతి। తస్యాగ్నిహోత్రే హుతమాత్మసంస్థం సర్వేషు లోకేషు సదైవ తేషు
వెయ్యి పరిమాణంలో హృదయంలో ప్రాణంతో ఆత్మను యజ్ఞంగా సమర్పించినవాడి అగ్నిహోత్రంలో ఆ హవనం అతనిలోను, అన్ని లోకాలలోను ఎప్పుడూ ఉంటుంది.
దేవం విధాతుం త్రివృతం సువర్ణం యే వై విదుస్తం పరమార్థభూతమ్। తే సర్వభూతేషు మహీయమానా దేవాః సమర్థా అమృతం వ్రజంతి
దేవుడు, సృష్టికర్త, మూడు రూపాలుగలవాడు, బంగారు వర్ణుడైన పరమార్థాన్ని ఎవరూ తెలుసుకుంటారో, వారు అన్ని జీవులలో గౌరవింపబడే దేవతలై అమృతత్వాన్ని పొందుతారు.
వేదాంశ్చ వేద్యం చ విధిం చ కృత్స్నమథో నిరుక్తం పరమార్థతాం చ। సర్వం శరీరాత్మని యః ప్రవేద తస్యాభిసర్వే ప్రచరంతి నిత్యమ్
వేదాలు, తెలుసుకోవాల్సినది, అన్ని కర్మలు, పదార్థాల అర్థాన్ని, పరమార్థాన్ని తెలుసుకుని, ఇవన్నీ తన శరీరంలోనే గ్రహించినవాడికి దేవతలు ఎల్లప్పుడూ అనుగ్రహంగా ఉంటారు.
భూమావసక్తం దివి చాప్రమేయం హిరణ్మయం తం చ సమండలాంతే। ప్రదక్షిణం దక్షిణమంతరిక్షే యో వేదనాప్యాత్మని దీప్తరశ్మిః
భూమిలో స్థిరంగా, ఆకాశంలో కొలవలేనిదిగా, బంగారు వర్ణంగా, వలయాంతంలో, దక్షిణ దిశలో ప్రదక్షిణంగా తిరుగుతూ, తనలోనే ప్రకాశించే కిరణాలున్నదాన్ని ఎవరూ తెలుసుకుంటారో—
ఆవర్తమానం చ వివర్తమానం షణ్నేమి యద్ద్వాదశారం త్రిపర్వ। యస్యేదమాస్యం పరిపాతి విశ్వం తత్కాలచక్రం నిహితం గుహాయామ్
ఆరు అంచులు, పన్నెండు రింజలు, మూడు భాగాలున్న, తిరుగుతూ పరిణామమవుతూ, ఈ సృష్టిని కాపాడే కాలచక్రం గుహలో స్థాపించబడింది.
యతః ప్రసాదం జగతః శరీరం సర్వాంశ్చ లోకానధిగచ్ఛతీహ। తస్మిన్హి సంతర్పయతీహ దేవాన్స వై విముక్తో భవతీహ నిత్యమ్
యావత్తు జగత్తు శరీరాన్ని, అన్ని లోకాలను దయవల్ల పొందగలిగేవారికి, అక్కడ దేవతలను తృప్తిపరిచినవాడు ఎప్పుడూ విముక్తుడవుతాడు.
తేజోమయో నిత్యమతః పురాణో లోకే భవత్యర్థభయాదుపైతి। భూతాని యస్మాన్నభయం వ్రజంతి భూతేభ్యో యో నో ద్విజతే కదాచిత్
ప్రకాశవంతుడు, నిత్యుడు, పురాతనుడు, అతని భయంతో లోకం ఉండిపోతుంది. ఎవరి వల్ల జీవులు భయపడవో, ఎవడు ఎప్పుడూ భయాన్ని కలిగించడవో—
అగర్హణీయో న చ గర్హతేన్యాన్స వై విప్రః ప్రవరం స్వాత్మనీక్షేత్। వినీతమోహోప్యపనీతకల్మషో న చేహ నాముత్ర చ యోర్థమృచ్ఛతి
తనను ఎవరూ తప్పుపట్టకూడదు, ఇతరులను తప్పుపట్టడు, అలాంటి బ్రాహ్మణుడు పరమాత్మను దర్శించాలి. మాయ, పాపాలు తొలగిపోయి, ఇక్కడా, పరలోకంలోనూ లాభం కోసం ఆశపడడు.