సురూపః సుభగః కాంతః కీర్తిమాన్భక్తిభావితః। బ్రాహ్మణాః క్షత్రియా వైశ్యాః శూద్రా వా క్షేత్రవాసినః
బ్రాహ్మణులు, క్షత్రియులు, వైశ్యులు, శూద్రులు లేదా పొలాల్లో నివసించే వారు అయినా—వారు అందంగా, అదృష్టవంతులుగా, అందరికీ ఇష్టపడే వారిగా, మంచి పేరు గలవారిగా, భక్తితో నిండిన వారిగా ఉంటే—
స్వధర్మనిరతా రాజన్సువృత్తాశ్చిరజీవినః। సర్వాత్మనా బ్రహ్మభక్తా భూతానుగ్రహకారిణః
ఓ రాజా, వారు తమ కర్తవ్యాన్ని నిష్టగా పాటించేవారు, మంచి ఆచారంతో, దీర్ఘాయుష్కులుగా, సంపూర్ణంగా బ్రహ్మకు భక్తిగా, అన్ని జీవుల పట్ల దయతో ఉండేవారు—
పుష్కరే తు మహాక్షేత్రే యే వసంతి ముముక్షవః। మృతాస్తే బ్రహ్మభవనం విమానైర్యాంతి శోభనైః
పుష్కరంలో ఉన్న ఆ మహా పవిత్ర క్షేత్రంలో మోక్షాన్ని కోరుతూ నివసించే వారు మరణించినప్పుడు, వారు అందమైన విమానాలలో బ్రహ్మలోకానికి చేరుకుంటారు.
అప్సరోగణసంఘుష్టైః కామగైః కామరూపిభిః। అథవా సర్వదీప్తాగ్నౌ స్వశరీరం జుహోతి యః
అప్సరసల సమూహాలతో, కోరిన రూపాలు ధరించగల దేవతలతో కలిసి ఉండేవారు, లేదా ఎవరైనా ఎప్పుడూ మండే అగ్నిలో తన శరీరాన్ని అర్పించినా—
బ్రహ్మధ్యాయీ మహాసత్వస్స బ్రహ్మభవనం వ్రజేత్। బ్రహ్మలోకోఽక్షయస్తస్య శాశ్వతో విభవైః సహ
బ్రహ్మను ధ్యానించే మహాత్ముడు బ్రహ్మలోకానికి చేరతాడు; అతనికి ఆ బ్రహ్మలోకం ఎప్పటికీ నశించదు, శాశ్వతంగా ఆనందాలతో కూడి ఉంటుంది.
సర్వలోకోత్తమో రమ్యో భవతీష్టార్థసాధకః। పుష్కరే తు మహాపుణ్యే ప్రాణాన్యే సలిలే త్యజన్
అన్ని లోకాలకన్నా ఉత్తమమైన, అందమైన, కోరిన కోరికలు నెరవేర్చే ఆ లోకం—పుష్కరంలో ఆ పవిత్ర జలాలలో ప్రాణాలు విడిచినవారికి లభిస్తుంది.
తేషామప్యక్షయో భీష్మ బ్రహ్మలోకో మహాత్మనామ్। సాక్షాత్పశ్యంతి తే దేవం సర్వదుఃఖవినాశనమ్
ఓ భీష్మా, అలాంటి మహాత్ములకు కూడా బ్రహ్మలోకం ఎప్పటికీ నశించదు; అక్కడ వారు అన్ని బాధలను తొలగించే దేవుణ్ణి ప్రత్యక్షంగా దర్శిస్తారు.
సర్వామరయుతం దేవం రుద్రవిష్ణుగణైర్యుతమ్। అనాశకే మృతాశ్శూద్రాః పుష్కరే తు వనే నరాః
అనేక అమరులతో, రుద్రులు, విష్ణువులతో కూడిన దేవుణ్ణి వారు చూస్తారు; పుష్కర అరణ్యంలో మరణించిన శూద్రులు కూడా నశించరు.
హంసయుక్తైస్తతో యాంతి విమానైరర్కసప్రభైః। నానారత్నసువర్ణాఢ్యైర్దృఢైర్గంధాధివాసితైః
తర్వాత వారు హంసలతో జోడించిన, సూర్యుడిలా ప్రకాశించే, వివిధ రత్నాలు, బంగారం అలంకరించిన, బలమైన, సువాసనలతో పరిమళించిన విమానాలలో పైకి వెళ్తారు.
అనౌపమ్యగుణైరన్యైరప్సరోగీతనాదితైః। పతాకాధ్వజవిన్యస్తైర్నానాఘణ్టానినాదితైః
అనుపమమైన గుణాలతో, అప్సరసలు పాడే పాటలతో మార్మోగే, జెండాలు, ధ్వజాలతో అలంకరించబడిన, అనేక గంటల ధ్వనులతో నిండినవి అవి.
బహ్వాశ్చర్యసమోపేతైః క్రీడావిజ్ఞానశాలిభిః। సుప్రభైర్గుణసంపన్నైర్మయూరవరవాహిభిః
అనేక ఆశ్చర్యకరమైన విషయాలతో, ఆటలు, జ్ఞానంలో నిపుణులైనవారితో, ప్రకాశవంతంగా, మంచి లక్షణాలతో, అద్భుతమైన మయూరాలపై ప్రయాణించే విమానాలు అవి.
బ్రహ్మలోకే నరా ధీరా రమంతే నాశకే మృతాః। తత్రోషిత్వా చిరం కాలం భుక్త్వా భోగాన్యథేప్సితాన్
బలమైన మనస్సు కలిగిన వారు పుష్కరంలో మరణిస్తే బ్రహ్మలోకంలో ఆనందంగా ఉంటారు; అక్కడ చాలా కాలం ఉండి, తాము కోరిన అనుభవాలను ఆస్వాదిస్తారు.
ధనీ విప్నకులే భోగీ జాయతే మర్త్యమాగతః। కారీషీం సాధయేద్యస్తు పుష్కరే తు వనే నరః
పునర్జన్మలో వారు ధనికులుగా, సుఖసంపదలతో కూడిన కుటుంబాల్లో జన్మిస్తారు; కానీ పుష్కర అరణ్యంలో కారీషీ యాగాన్ని చేసినవాడు—
సర్వలోకాన్పరిత్యజ్య బ్రహ్మలోకం స గచ్ఛతి। బ్రహ్మలోకే వసేత్తావద్యావత్కల్పక్షయో భవేత్
అన్ని లోకాలను వదిలి, బ్రహ్మలోకానికి వెళ్తాడు; అక్కడ కల్పాంతం వరకు బ్రహ్మలోకంలో నివసిస్తాడు.
నైవ పశ్యతి మర్త్యం హి క్లిశ్యమానం స్వకర్మభిః। గతిస్తస్యాఽప్రతిహతా తిర్యగూర్ధ్వమధస్తథా
అతను తన పాపఫలితాలతో బాధపడే మానవులను చూడడు; అతని మార్గం ఎటు పోయినా, పైకి, కిందకి, అడ్డంగా ఎక్కడైనా, అడ్డంకిలేకుండా ఉంటుంది.
స పూజ్యః సర్వలోకేషు యశో విస్తారయన్వశీ। సదాచారవిధిప్రజ్ఞః సర్వేన్ద్రియ మనోహరః
అతను అన్ని లోకాలలో గౌరవించబడతాడు, తన కీర్తిని వ్యాపింపజేస్తాడు, ఇంద్రియాలను నియంత్రించగలవాడు, మంచి ఆచార నియమాలలో పాండిత్యం కలవాడు, అందరికీ ఆకర్షణీయుడు.
నృత్యవాదిత్రగీతజ్ఞః సుభగః ప్రియదర్శనః। నిత్యమమ్లానకుసుమో దివ్యాభరణభూషితః
నాట్యం, వాద్యం, పాటలో నైపుణ్యం కలవాడు, అందంగా, అందరికీ ఇష్టపడే రూపంలో ఉంటాడు, ఎప్పుడూ వాడిపోని పువ్వులతో, దివ్యాభరణాలతో అలంకరించబడి ఉంటాడు.
నీలోత్పలదలశ్యామో నీలకుంచితమూర్ద్ధజః। అజఘన్యాః సుమధ్యాశ్చ సర్వసౌభాగ్యపూరితాః
నీలోత్పల దళంలా నలుపు వర్ణంతో, నీలిరంగు వంకర జుట్టుతో ఉంటాడు; అతని స్నేహితులు అపూర్వ సౌందర్యంతో, సన్నని నడుముతో, అన్ని శుభలక్షణాలతో నిండినవారు.
సర్వైశ్వర్యగుణోపేతా యౌవనేనాతిగర్వితాః। స్త్రియః సేవంతి తత్రస్థాః శయనే రమయంతి చ
అన్ని ఐశ్వర్యాలతో, యవ్వనంలో ఎంతో గర్వంగా ఉన్న స్త్రీలు అక్కడ నివసించే వారికి సేవ చేస్తారు, మంచంపై వారికి ఆనందం కలిగిస్తారు.
వీణావేణునినాదైశ్చ సుప్తః సంప్రతిబుధ్యతే। మహోత్సవసుఖం భుంక్తే దుఃప్రాప్యమకృతాత్మభిః౨౫౦ 1.15.
వీణ, వంశీ ధ్వనులతో నిద్ర లేచినవాడు, సాధారణంగా సాధించలేని మహోత్సవ సుఖాన్ని అనుభవిస్తాడు.
ప్రసాదాద్దేవదేవస్య బ్రహ్మణః శుభకారిణః। భీష్మ ఉవాచ। ఆచారాః పరమా ధర్మాః క్షేత్రధర్మపరాయణాః
దేవతల దేవుడు, శుభకారి బ్రహ్మదేవుని కృప వల్ల — భీష్ముడు ఇలా అన్నాడు: మంచి ప్రవర్తనతో ఉండటం, క్షేత్రధర్మానికి నిబద్ధంగా ఉండటం అత్యున్నత ధర్మాలు.
స్వధర్మాచారనిరతా జితక్రోధా జితేంద్రియాః। బ్రహ్మలోకం వ్రజంతీతి నైతచ్చిత్రం మతం మమ
తమ ధర్మాన్ని పాటిస్తూ, కోపాన్ని జయించి, ఇంద్రియాలను అదుపులో పెట్టుకున్నవారు బ్రహ్మలోకాన్ని పొందుతారు; ఇది నాకు ఆశ్చర్యంగా లేదు.
అసంశయం చ గచ్ఛంతి లోకానన్యానపి ద్విజాః। వినా పద్మోపవాసేన తథైవ నియమేన చ
పద్మ ఉపవాసం లేకుండా, ఇతర నియమాలు లేకుండానే, ద్విజులు ఎలాంటి సందేహం లేకుండా ఇతర లోకాలను కూడా చేరుతారు.
స్త్రియో మ్లేఛాశ్చ శూద్రాశ్చ పక్షిణః పశవో మృగాః। మూకా జడాన్ధబధిరాస్తపో నియమవర్జితాః
స్త్రీలు, విదేశీయులు, శూద్రులు, పక్షులు, పశువులు, అడవి జంతువులు, మూగవారు, మూర్ఖులు, అంధులు, చెవిటివారు, తపస్సు లేక నియమాలు లేనివారు—
తేషాం వద గతిం విప్ర పుష్కరే యే త్వవస్థితాః। పులస్త్య ఉవాచ। స్త్రియో మ్లేచ్ఛాశ్చ శూద్రాశ్చ పశవః పక్షిణో మృగాః
విప్రా, పుష్కరంలో నివసించే ఆ స్త్రీలు, విదేశీయులు, శూద్రులు, పశువులు, పక్షులు, అడవి జంతువులకు ఎలాంటి గతి కలుగుతుందో చెప్పు.
పుష్కరే తు మృతా భీష్మ బ్రహ్మలోకం వ్రజంతి తే। శరీరైర్దివ్యరూపైస్తు విమానై రవిసప్రభైః
భీష్మా, పుష్కరంలో మరణించిన స్త్రీలు, విదేశీయులు, శూద్రులు, పశువులు, పక్షులు, అడవి జంతువులు—all వారు దివ్యమైన రూపాలతో, సూర్యుడిలా ప్రకాశించే విమానాల్లో బ్రహ్మలోకానికి వెళ్తారు.
దివ్యవ్యూహసమాయుక్తైః సువర్ణవరకేతనైః। సువర్ణవజ్రసోపానమణిస్తంభవిభూషితైః
వారు దివ్యమైన పరివారాలతో, బంగారు ధ్వజాలతో, బంగారు వజ్రపు మెట్లు, రత్నాలతో అలంకరించిన స్తంభాలతో అలంకరించబడి ఉంటారు.
సర్వకామోపభోగాఢ్యైః కామగైః కామరూపిభిః। నానారసాఢ్యం గచ్ఛంతి స్త్రీసహస్రసమాకులాః
అన్ని కోరికల సుఖాలు అనుభవిస్తూ, కావ్యస్వరూపులు, కోరికలు నెరవేర్చే వారు తోడుగా, వేలాది స్త్రీల మధ్య ఆనందంగా ఉంటారు.
బ్రహ్మలోకం మహాత్మానో లోకానన్యాన్యథేప్సితాన్। బ్రహ్మలోకాచ్చ్యుతాశ్చాపి క్రమాద్ద్వీపేషు యాంతి తే
మహాత్ములు బ్రహ్మలోకాన్ని, ఇతర కోరుకున్న లోకాలను పొందుతారు; అక్కడి నుంచి క్రమంగా ద్వీపాలకు వస్తారు.
కులే మహతి విస్తీర్ణే ధనీ భవతి స ద్విజః। తిర్యగ్యోని గతా యే తు సర్పకీటపిపీలికాః
పెద్ద, ధనిక కుటుంబంలో ఆ ద్విజుడు ధనవంతుడిగా పుడతాడు; కానీ పాము, పురుగు, చీమ వంటి జంతుయోనిలో పుట్టినవారు—