పుష్కరారణ్యమాసాద్య బ్రహ్మచర్యాశ్రమే స్థితః। అభ్యాసేన తు వేదానాం వసతి మ్రియతేపి వా
పుష్కర అరణ్యాన్ని చేరి, బ్రహ్మచర్యాశ్రమంలో స్థిరంగా ఉండి, వేద అభ్యాసం చేస్తూ అక్కడ నివసిస్తాడు లేదా మరణిస్తాడు.
మృతోఽసౌ యాతి దివ్యేన విమానేన స్వతేజసా। పూర్ణచంద్రప్రకాశేన శశివత్ప్రియదర్శనః
అతడు మరణించినప్పుడు, తన స్వంత తేజస్సుతో ప్రకాశించే, పూర్ణచంద్రునిలా మెరిసే, అందంగా కనిపించే దివ్య విమానంలో వెళ్తాడు.
రుద్రలోకం సమాసాద్య గుహ్యకైః సహ మోదతే। ఐశ్వర్యం మహదాప్నోతి సర్వస్య జగతః ప్రభుః
రుద్ర లోకాన్ని చేరుకొని, రహస్యమైన దేవతలతో కలిసి ఆనందంగా ఉంటాడు. అతడు గొప్ప అధికారాన్ని పొందుతూ, అన్ని లోకాలకూ అధిపతిగా అవుతాడు.
భుక్త్వా యుగసహస్రాణి రుద్రలోకే మహీయతే। ప్రచ్యుతస్తు పునస్తస్మాద్రుద్రలోకాత్క్రమేణ తు
రుద్ర లోకంలో వేల యుగాలు సత్కారం పొందుతూ ఆనందిస్తాడు. ఆ తరువాత అక్కడి నుంచి బయటకు వచ్చినప్పుడు, క్రమంగా ముందుకు సాగుతాడు.
నిత్యం ప్రముదితస్తత్ర భుక్త్వా సుఖమనామయమ్। ద్విజానాం సదనే దివ్యే కులే మహతి జాయతే
అక్కడ ఎప్పుడూ ఆనందంగా ఉండి, ఎలాంటి కష్టమూ లేకుండా సుఖంగా జీవించి, గొప్పమైన, దివ్యమైన ద్విజుల కుటుంబంలో జన్మిస్తాడు.
మానుషేషు స ధర్మ్మాత్మా సురూపో వాక్పతిర్భవేత్। స్పృహణీయవపుః స్త్రీణామ్మహాభోగపతిర్బలీ
మనుషులలో అతడు ధర్మాన్ని పాటించేవాడు, అందగాడు, మాటలో నిపుణుడు. స్త్రీలకు ఆకర్షణీయమైన రూపం కలిగి, గొప్ప భోగాలు అనుభవించే శక్తివంతుడవుగా ఉంటాడు.
వానప్రస్థసమాచారీ గ్రామ్యౌషధివివర్జితః। సర్వలోకేషు చాప్యస్య గతిర్న ప్రతిహన్యతే
వనప్రస్థాశ్రమ విధానాన్ని అనుసరించి, గ్రామ ఔషధాలను వదిలిపెట్టి, అతని ప్రయాణం ఏ లోకంలోనూ ఎప్పుడూ ఆపబడదు.
శీర్ణపర్ణఫలాహారః పుష్పమూలాంబుభోజనః। కాపోతేనాశ్మకుట్టేన దంతోలూఖలికేన చ
ఎండిపోయిన ఆకులు, పండ్లు తింటూ, పువ్వులు, మూలికలు, నీళ్లు భోజనంగా తీసుకుంటాడు. పావురపు రాయి, రాయితో నూరే పరికరం, పళ్ల నూరుతో ఉపయోగిస్తాడు.
వృత్యుపాయేన జీవేత చీరవల్కలవాససా। జటీత్రిషవణస్నాయీ త్యక్తదోషస్తు దండవాన్
ఏదైనా ఉపాయంతో జీవించేవాడు, చెక్కబట్టలు, వల్కలాలు ధరించేవాడు. జటలు కలిగి, మూడుసార్లు స్నానం చేసి, దోషాలు లేకుండా, దండాన్ని పట్టుకుని ఉంటాడు.
కృచ్ఛ్రవ్రతపరో యస్తు శ్వపచో యది వా పరః। జలశాయీ పంచతపా వర్షాస్వభ్రావగాహకః
ఎవరైనా కఠిన వ్రతాలు ఆచరించేవారు, శ్వపచుడైనా, గొప్పవాడైనా, నీటిమీద నిద్రించేవాడు, పంచాగ్ని వ్రతం చేసేవాడు, వర్షాకాలంలో గుహల్లో నివసించేవాడు.
కీటకంటకపాషాణభూమ్యాం తు శయనం తథా। స్థానవీరాసనరతః సంవిభాగీ దృఢవ్రతః
పురుగులు, ముల్లు, రాళ్లు ఉన్న నేలపై పడుకుని, నిలబడి ఉండడం, ధైర్యంగా ఆసనాలు వేసుకోవడం, పంచుకోవడం, దృఢమైన వ్రతాలు పాటించడం చేస్తాడు.
అరణ్యౌషధిభోక్తా చ సర్వభూతాభయప్రదః। నిత్యం ధర్మార్జనరతో జితక్రోధో జితేంద్రియః
అడవి ఔషధాలు తింటూ, అన్ని జీవులకు భయాన్ని తొలగించేవాడు. ఎప్పుడూ ధర్మాన్ని సంపాదించడంలో తలమునకలై, కోపాన్ని, ఇంద్రియాలను జయించినవాడు.
బ్రహ్మభక్తః క్షేత్రవాసీ పుష్కరే వసతే మునిః। సర్వసంగపరిత్యాగీ స్వారామో విగతస్పృహః
బ్రహ్మను భక్తిగా సేవిస్తూ, పవిత్ర ప్రదేశాల్లో నివసించే ముని, పుష్కరంలో ఉంటాడు. అన్ని బంధాలను వదిలిపెట్టి, తనలో తానే సంతోషంగా, ఆశలు లేకుండా ఉంటాడు.
యశ్చాత్ర వసతే భీష్మ శృణు తస్యాపి యా గతిః। తరుణార్కప్రకాశేన వేదికాస్తంభశోభినా
ఇక్కడ నివసించే ఎవరికైనా, భీష్మా, విను, అతని గతి ఏమిటో: పసిప్రభ సూర్యుడిలా మెరిసే స్తంభాలతో అలంకరించిన యజ్ఞవేదికలు ఉంటాయి.
బ్రహ్మభక్తో విమానేన యాతి కామప్రచారిణామ్। విరాజమానో నభసి ద్వితీయ ఇవ చంద్రమాః
బ్రహ్మను భక్తిగా సేవించే వాడు, స్వేచ్ఛగా తిరిగే దేవతల మధ్య విమానంలో ప్రయాణిస్తాడు. ఆకాశంలో రెండవ చంద్రుడిలా ప్రకాశిస్తాడు.
గీతవాదిత్రనృత్యజ్ఞైర్గంధర్వాప్సరసాంగణైః। అప్సరోభిః సమాయుక్తో వర్షకోటిశతాన్యసౌ
పాట, వాద్యం, నృత్యంలో నిపుణులైన గంధర్వులు, అప్సరసలతో పాటు, అప్సరసలతో కలిసి, కోట్లాది సంవత్సరాలు సుఖంగా గడుపుతాడు.
యస్య కస్యాపి దేవస్య లోకం యాత్యనివారితః। బ్రహ్మణోఽనుగ్రహేణైవ తత్రతత్ర విరాజతే
ఎదుటి దేవుడి లోకమైనా, అతడు నిరోధం లేకుండా అక్కడికి వెళ్తాడు. బ్రహ్మ అనుగ్రహంతో అక్కడక్కడ మెరిసిపోతాడు.
బ్రహ్మలోకాచ్చ్యుతశ్చాపి విష్ణులోకం స గచ్ఛతి। విష్ణులోకాత్పరిభ్రష్టో రుద్రలోకం స గచ్ఛతి
బ్రహ్మ లోకంనుంచి పడిపోతే, విష్ణు లోకానికి వెళ్తాడు. విష్ణు లోకంనుంచి కూడా పడిపోతే, రుద్ర లోకానికి వెళ్తాడు.
తస్మాదపి చ్యుతః స్థానాద్ద్వీపేషు స హి జాయతే। స్వర్గేషు చ తథాన్యేషు భోగాన్భుక్త్వా యథేప్సితాన్
ఆ స్థానం నుంచీ కూడా పడిపోతే, ద్వీపాల్లో జన్మిస్తాడు. అలాగే ఇతర స్వర్గాల్లో కూడా, తాను కోరిన భోగాలు అనుభవిస్తాడు.
భుక్త్వైశ్వర్యం తతస్తేషు పునర్మర్త్యేషు జాయతే। రాజా వా రాజపుత్రో వా జాయతే ధనవాన్సుఖీ
ఆ ప్రదేశాల్లో ఐశ్వర్యాన్ని అనుభవించిన తరువాత, మళ్ళీ మానవ లోకంలో జన్మిస్తాడు. రాజుగానీ, రాజ కుమారుడుగానీ, ధనవంతుడిగా, సుఖంగా ఉంటాడు.
సురూపః సుభగః కాంతః కీర్తిమాన్భక్తిభావితః। బ్రాహ్మణాః క్షత్రియా వైశ్యాః శూద్రా వా క్షేత్రవాసినః
బ్రాహ్మణులు, క్షత్రియులు, వైశ్యులు, శూద్రులు లేదా పొలాల్లో నివసించే వారు అయినా—వారు అందంగా, అదృష్టవంతులుగా, అందరికీ ఇష్టపడే వారిగా, మంచి పేరు గలవారిగా, భక్తితో నిండిన వారిగా ఉంటే—
స్వధర్మనిరతా రాజన్సువృత్తాశ్చిరజీవినః। సర్వాత్మనా బ్రహ్మభక్తా భూతానుగ్రహకారిణః
ఓ రాజా, వారు తమ కర్తవ్యాన్ని నిష్టగా పాటించేవారు, మంచి ఆచారంతో, దీర్ఘాయుష్కులుగా, సంపూర్ణంగా బ్రహ్మకు భక్తిగా, అన్ని జీవుల పట్ల దయతో ఉండేవారు—
పుష్కరే తు మహాక్షేత్రే యే వసంతి ముముక్షవః। మృతాస్తే బ్రహ్మభవనం విమానైర్యాంతి శోభనైః
పుష్కరంలో ఉన్న ఆ మహా పవిత్ర క్షేత్రంలో మోక్షాన్ని కోరుతూ నివసించే వారు మరణించినప్పుడు, వారు అందమైన విమానాలలో బ్రహ్మలోకానికి చేరుకుంటారు.
అప్సరోగణసంఘుష్టైః కామగైః కామరూపిభిః। అథవా సర్వదీప్తాగ్నౌ స్వశరీరం జుహోతి యః
అప్సరసల సమూహాలతో, కోరిన రూపాలు ధరించగల దేవతలతో కలిసి ఉండేవారు, లేదా ఎవరైనా ఎప్పుడూ మండే అగ్నిలో తన శరీరాన్ని అర్పించినా—
బ్రహ్మధ్యాయీ మహాసత్వస్స బ్రహ్మభవనం వ్రజేత్। బ్రహ్మలోకోఽక్షయస్తస్య శాశ్వతో విభవైః సహ
బ్రహ్మను ధ్యానించే మహాత్ముడు బ్రహ్మలోకానికి చేరతాడు; అతనికి ఆ బ్రహ్మలోకం ఎప్పటికీ నశించదు, శాశ్వతంగా ఆనందాలతో కూడి ఉంటుంది.
సర్వలోకోత్తమో రమ్యో భవతీష్టార్థసాధకః। పుష్కరే తు మహాపుణ్యే ప్రాణాన్యే సలిలే త్యజన్
అన్ని లోకాలకన్నా ఉత్తమమైన, అందమైన, కోరిన కోరికలు నెరవేర్చే ఆ లోకం—పుష్కరంలో ఆ పవిత్ర జలాలలో ప్రాణాలు విడిచినవారికి లభిస్తుంది.
తేషామప్యక్షయో భీష్మ బ్రహ్మలోకో మహాత్మనామ్। సాక్షాత్పశ్యంతి తే దేవం సర్వదుఃఖవినాశనమ్
ఓ భీష్మా, అలాంటి మహాత్ములకు కూడా బ్రహ్మలోకం ఎప్పటికీ నశించదు; అక్కడ వారు అన్ని బాధలను తొలగించే దేవుణ్ణి ప్రత్యక్షంగా దర్శిస్తారు.
సర్వామరయుతం దేవం రుద్రవిష్ణుగణైర్యుతమ్। అనాశకే మృతాశ్శూద్రాః పుష్కరే తు వనే నరాః
అనేక అమరులతో, రుద్రులు, విష్ణువులతో కూడిన దేవుణ్ణి వారు చూస్తారు; పుష్కర అరణ్యంలో మరణించిన శూద్రులు కూడా నశించరు.
హంసయుక్తైస్తతో యాంతి విమానైరర్కసప్రభైః। నానారత్నసువర్ణాఢ్యైర్దృఢైర్గంధాధివాసితైః
తర్వాత వారు హంసలతో జోడించిన, సూర్యుడిలా ప్రకాశించే, వివిధ రత్నాలు, బంగారం అలంకరించిన, బలమైన, సువాసనలతో పరిమళించిన విమానాలలో పైకి వెళ్తారు.
అనౌపమ్యగుణైరన్యైరప్సరోగీతనాదితైః। పతాకాధ్వజవిన్యస్తైర్నానాఘణ్టానినాదితైః
అనుపమమైన గుణాలతో, అప్సరసలు పాడే పాటలతో మార్మోగే, జెండాలు, ధ్వజాలతో అలంకరించబడిన, అనేక గంటల ధ్వనులతో నిండినవి అవి.