తస్మాచ్ఛతగుణం పుణ్యమేకాదశ్యుపవాసినః । యేషాం దేహే త్రయో దేవా బ్రహ్మవిష్ణుమహేశ్వరాః
ఏకాదశి ఉపవాసం చేసే వారికి ఆ పుణ్యానికి వంద రెట్లు ఎక్కువ పుణ్యం లభిస్తుంది. వారి శరీరంలో బ్రహ్మ, విష్ణు, మహేశ్వరులు నివసిస్తారు.
వసంతి తేషాం తే తుల్యా ఏకాదశ్యుపవాసినః । తే నరాః పుణ్యకర్మాణో యే భక్తా హరిపూజకాః
ఏకాదశి ఉపవాసం చేసే వారు అలాంటి మహానుభావులతో సమానులు. హరి భక్తి కలిగి, హరిని పూజించే వారు నిజంగా పుణ్యాత్ములు.
ఏకాదశీవ్రతస్యాపి పుణ్యసంఖ్యా న విద్యతే । ఏతత్పుణ్యం భవేత్తస్య యత్సురైరపి దుర్ల్లభమ్
ఏకాదశి వ్రతానికి ఎంత పుణ్యం వస్తుందో లెక్కించలేం. దేవతలకు కూడా దుర్లభమైన పుణ్యం, ఈ వ్రతాన్ని చేసే వారికి లభిస్తుంది.
ఏతస్మాదర్ద్ధపుణ్యం తు ప్రాప్యతే నక్తభోజనాత్ । నక్తస్యార్ద్ధం భవేత్పుణ్యమేకభక్తేన దేహినామ్
రాత్రిపూట మాత్రమే భోజనం చేసిన వారికి, ఆ పుణ్యంలో సగం లభిస్తుంది. ఒక్కసారి భోజనం చేసే వారికి, రాత్రి భోజనపు పుణ్యంలో సగం లభిస్తుంది.
తావద్గర్జంతి తీర్థాని దానాని నియమాని చ । యావన్నోపోషయేజ్జంతుర్వాసరం విష్ణువల్లభమ్
విష్ణువుకు ప్రియమైన ఆ రోజును ఉపవాసంగా గడపకపోతే, యాత్రలు, దానాలు, నియమాలు అన్నీ అంతవరకే ఫలిస్తాయి.
తస్మాత్త్వం పాండవశ్రేష్ఠ వ్రతమేతత్సమాచర । పుణ్యసంఖ్యాం న జానామి యత్త్వం పృచ్ఛసి పాండవ
కాబట్టి, పాండవులలో శ్రేష్ఠుడా! ఈ వ్రతాన్ని నువ్వు ఆచరించు. నువ్వు అడిగినప్పటికీ, దీనికి ఎంత పుణ్యం వస్తుందో నేను చెప్పలేను.
ఏతద్ధి కథితం పార్థ యద్గోప్యం వ్రతముత్తమమ్ । ఏకాదశీసమం నాస్తి కృత్వా యజ్ఞసహస్రకమ్
పార్థా! ఇది గొప్ప, రహస్యమైన వ్రతం. వేల యజ్ఞాలు చేసినా, ఏకాదశికి సమానం మరొకటి లేదు.
యుధిష్ఠిర ఉవాచ- ఉత్పన్నా సా కథం దేవ పుణ్యా చైకాదశీ తిథిః । కథం పవిత్రా విశ్వేఽస్మిన్కథం వై దేవతాప్రియా
యుధిష్ఠిరుడు అడిగాడు: దేవా! ఆ పవిత్రమైన ఏకాదశి తిథి ఎలా పుట్టింది? ఈ లోకంలో అది ఎలా పవిత్రంగా మారింది? అది దేవతలకు ఎందుకు ప్రియంగా ఉంది?
శ్రీభగవానువాచ - పురా కృతయుగే పార్థ మురనామేతి దానవః । అత్యద్భుతో మహారౌద్ర సర్వదేవభయంకరః 6.38.
శ్రీభగవంతుడు ఇలా అన్నాడు: పార్థా! క్రుతయుగంలో, ముర అనే ఒక దానవుడు ఉండేవాడు. అతడు అద్భుతమైనవాడు, భయంకరమైనవాడు, అన్ని దేవతలకు భయానకుడైనవాడు.
ఇంద్రోఽపి నిర్జితస్తేన సర్వదేవాస్తథా నృప । మహాసురేణ తేనైవ మృత్యునా చ దురాత్మనా
అతని చేతిలో ఇంద్రుడూ, మిగతా దేవతలందరూ ఓడిపోయారు. ఆ మహాసురుడు, దుష్టుడు, మరణ స్వరూపుడై వారిని జయించాడు.
స్వర్గాన్నిరాకృతాస్తేన విచరంతి మహీతలే । సశంకా భయభీతాశ్చ సర్వే గత్వా మహేశ్వరమ్
ఆయన చేత స్వర్గం నుండి వెళ్లగొట్టబడి, దేవతలు భూమిపై సంచరించేవారు. వారు సందేహంతో, భయంతో, మహేశ్వరుని వద్దకు వెళ్లారు.
ఇంద్రేణ కథితం సర్వమీశ్వరస్యాపి చాగ్రతః । స్వర్గలోకపరిభ్రష్టా విచరంతి మహీతలే
ఇంద్రుడు ప్రభువుకు అన్నీ వివరంగా చెప్పాడు. స్వర్గాన్ని కోల్పోయిన దేవతలు భూమిపై తిరిగారు.
మర్త్యేషు సంస్థితా దేవా న శోభంతే మహేశ్వర । ఉపాయం బ్రూహి మే దేవ హ్యమరా యాంతి కాం గతిమ్
మహేశ్వరా! మానవ లోకంలో ఉండే దేవతలు ప్రకాశించలేవు. దేవా! అమరులు మళ్లీ తమ స్థితిని పొందేందుకు దయచేసి మార్గం చెప్పు.
మహాదేవ ఉవాచ- దేవరాజసురశ్రేష్ఠయత్రాస్తేగరుడధ్వజః । శరణ్యశ్చ జగన్నాథః పరిత్రాతా పరాయణః
మహాదేవుడు ఇలా అన్నాడు: దేవేంద్రుడు, అసురులలో శ్రేష్ఠుడు ఉన్న చోట, గరుడధ్వజుడు, జగన్నాథుడు, శరణాగతులకు రక్షకుడు, పరమపురుషుడు కూడా అక్కడే ఉంటాడు.
తత్ర గచ్ఛ సురశ్రేష్ఠ స వో రక్షాం విధాస్యతి । ఈశ్వరస్య వచః శ్రుత్వా దేవరాజో మహామతిః
అక్కడికి వెళ్ళు, దేవతలలో శ్రేష్ఠుడా! అతడు మిమ్మల్ని రక్షిస్తాడు. ప్రభువు మాటలు విన్న దేవేంద్రుడు, మహా బుద్ధిమంతుడు,
త్రిదశైః సహితో యత్ర గతస్తత్ర యుధిష్ఠిర । జలమధ్యే ప్రసుప్తం తం దృష్ట్వా దేవం గదాధరమ్
ఇతర దేవతలతో కలిసి ఆ చోటుకు వెళ్ళాడు, యుధిష్ఠిరా! అక్కడ, నీటిలో నిద్రిస్తున్న గదాధరుడైన దేవుణ్ణి చూశారు.
కృతాంజలిపుటో భూత్వా ఇంద్రః స్తోత్రముదీరయత్
ఇంద్రుడు చేతులు జోడించి నమస్కరించి, స్తోత్రాన్ని పఠించసాగాడు.
ఇంద్ర ఉవాచ- ఓంనమో దేవదేవేశ దేవదానవవందిత । దైత్యారే పుండరీకాక్ష త్రాహి నో మధుసూదన
ఇంద్రుడు ఇలా అన్నాడు— ఓం, దేవతల దేవేశా! దేవతలు, దానవులు పూజించే వాడా! దైత్యుల శత్రువా, కమలనయనుడా, మధుసూదనా! మమ్మల్ని రక్షించు.
సురాః సర్వే సమాయాతా భయభీతాశ్చ దానవాత్ । శరణం త్వాం జగన్నాథ త్రాహి మాం భక్తవత్సల
అన్ని దేవతలు దానవుని భయంతో ఇక్కడికి వచ్చారు. జగన్నాథా! మేము నీ ఆశ్రయానికి వచ్చాము— భక్తులను ప్రేమించే వాడా, నన్ను రక్షించు.
త్రాహి నో దేవదేవేశ త్రాహి త్రాహి జనార్దన । త్రాహి వై పుండరీకాక్ష దానవానాం వినాశక
దేవతల దేవేశా! మమ్మల్ని రక్షించు, రక్షించు, జనార్దనా! నిజంగా రక్షించు, కమలనయనుడా! దానవులను నశింపజేసే వాడా!
త్వత్సమీపం గతాః సర్వే త్వమేవ శరణం ప్రభో । చశరణాగతానాం దేవానాం సహాయం కురు వై ప్రభో
ప్రభూ! అందరం నీ దగ్గరికి వచ్చాము, నీవే మా ఆశ్రయం. నీ ఆశ్రయానికి వచ్చిన దేవతలకు సహాయం చేయు, ప్రభూ!
త్వం పతిస్త్వం మతిర్దేవ త్వం కర్తా త్వం చ కారణమ్ । త్వం మాతా సర్వలోకానాం త్వమేవ జగతః పితా
దేవా! నీవే యజమాని, నీవే బుద్ధి, నీవే సృష్టికర్త, నీవే కారణం. నీవే అన్ని లోకాల తల్లి, నీవే జగత్తుకు తండ్రివి.
భగవన్దేవదేవేశ శరణాగతవత్సల । శరణం తవ చాయాతా భయభీతాశ్చ దేవతాః
భగవంతుడా, దేవతల దేవేశా, ఆశ్రయానికి వచ్చినవారిని కాపాడే వాడా! భయంతో ఉన్న దేవతలు నీ ఆశ్రయానికి వచ్చారు.
దేవతా నిర్జితాః సర్వాః స్వర్గభ్రష్టాః కృతాః ప్రభో । అత్యుగ్రేణ హి దైత్యేన మురనామ్నా మహౌజసా । ఇంద్రస్య వచనం శ్రుత్వా విష్ణుర్వచనమబ్రవీత్
ప్రభూ! అన్ని దేవతలు ఓడిపోయి స్వర్గం నుండి త్రోసివేయబడ్డారు. ముర అనే పేరుగల అత్యంత భయంకరమైన, మహా బలవంతుడైన దైత్యుడు కారణం. ఇంద్రుని మాటలు విన్న విష్ణువు ఇలా అన్నాడు.
శ్రీభగవానువాచ- కీదృశో దానవః శక్ర కిం రూపం కీదృశం బలమ్ । క్వ స్థానం తస్య దుష్టస్య కిం వీర్యం కః పరాక్రమః । కిం వరం తస్య దుష్టస్య మమాఖ్యాహి మహామతే
శ్రీభగవంతుడు ఇలా అన్నాడు— శక్రా! ఆ దానవుడు ఎలా ఉన్నాడు? అతని రూపం ఎలా ఉంది? ఎంత బలముంది? ఆ దుష్టుడి నివాసం ఎక్కడ? అతని శక్తి, పరాక్రమం ఎంత? ఆ దుష్టుడికి ఏ వరం ఉంది? మహా బుద్ధిమంతుడా, నాకూ చెప్పు.
ఇంద్ర ఉవాచ- పూర్వం బభూవ దేవేశ బ్రహ్మవంశసముద్భవః । తాలజంఘస్తు నామ్నా చ అత్యుగ్రోఽపి మహాసురః
ఇంద్రుడు ఇలా అన్నాడు— దేవతల దేవేశా! పూర్వం బ్రహ్మ వంశంలో జన్మించిన తాలజంఘ అనే పేరుగల మహా దానవుడు ఉండేవాడు. అతడు చాలా భయంకరుడు.
తస్య పుత్రో హి విఖ్యాతో మురనామేతి దానవః । అత్యుత్కటో మహావీర్యో దేవతానాం భయంకరః
ఆయన కుమారుడు ముర అనే పేరుతో ప్రసిద్ధి చెందిన దానవుడు. అతడు చాలా క్రూరుడు, మహా వీరుడు, దేవతలకు భయంకరుడు.
పురీ చంద్రావతీ నామ్నా తత్ర స్థానే వసత్యసౌ । నిర్జితా దేవతాః సర్వా స్వర్గాత్తేన వివాసితాః
అతడు చంద్రావతీ అనే నగరంలో నివసిస్తున్నాడు. అతని చేత అన్ని దేవతలు ఓడిపోయి స్వర్గం నుండి త్రోసివేయబడ్డారు.
ఇంద్రోఽన్యో రోపితస్తేన వాతశ్చైవ హుతాశనః । చంద్రసూర్యో కృతౌ చాన్యౌ వాయుర్వరుణ ఏవ చ
అతడు ఇంకొక ఇంద్రుని నియమించాడు, అలాగే వాయువు, అగ్ని కూడా. చంద్రుడు, సూర్యుడు, వాయువు, వరుణుడు— వీరిని కూడా మార్చేశాడు.
సర్వమాత్మకృతం తేన సత్యం సత్యం జనార్దన । దేవలోకః కృతస్తేన సర్వస్థానవివర్జితః
జనార్దనా! ఇవన్నీ అతడే చేశాడు, ఇది నిజం, నిజం. అతని వల్ల దేవతల లోకం అన్ని స్థానాలూ లేని విధంగా మారిపోయింది.