ఏవం చింతయతస్తస్య బ్రహ్మణస్తు ప్రజాపతేః। మతిరేషా సముత్పన్నా వ్రజామ్యేష ధరాతలే
అలా బ్రహ్మ, ప్రజాపతి ఆలోచిస్తూ ఉండగా, ఆయన మనసులో ఇలా తలపొచ్చింది — 'నేను భూమిపైకి వెళ్తాను.'
ప్రాక్స్థానం స సమాసాద్య ప్రవిష్టస్తద్వనోత్తమమ్। నానాద్రుమలతాకీర్ణం నానాపుష్పోపశోభితమ్
తూర్పు దారిని చేరుకొని, ఆ అద్భుతమైన అడవిలోకి ప్రవేశించాడు. అక్కడ ఎన్నో చెట్లు, లతలు, వివిధ రకాల పువ్వులతో అలంకరించబడి ఉంది.
నానాపక్షిరవాకీర్ణం నానామృగగణాకులమ్। ద్రుమపుష్పభరామోదైర్వాసయద్యత్సురాసురాన్
అక్కడ అనేక పక్షుల కిలకిలారావాలు, విభిన్న జంతువుల గుంపులతో నిండిపోయి ఉంది. చెట్లపై పుష్పాల పరిమళం దేవతలు, దానవులను సంతోషపరిచింది.
బుద్ధిపూర్వమివ న్యస్తైః పుష్పైర్భూషితభూతలమ్। నానాగంధరసైః పక్వాపక్వైశ్చ షడృతూద్భవైః
భూమి మీద ఎన్నో రకాల పువ్వులు, ఆరు ఋతువులలో పండిన పండ్లు — పక్వమైనవి, పక్వం కానివి — వాటి వాసన, రుచి కలిగి, ఎంతో అందంగా పరచబడి ఉన్నాయి.
ఫలైః సువర్ణరూపాఢ్యైర్ఘ్రాణదృష్టిమనోహరైః। జీర్ణం పత్రం తృణం యత్ర శుష్కకాష్ఠఫలాని చ
అక్కడ బంగారు వర్ణంలో మెరిసే, చూడటానికి, వాసనకు ఆనందమిచ్చే పండ్లు ఉన్నాయి. అలాగే పాడిపోయిన ఆకులు, గడ్డి, పొడి కట్టలు, పడి ఉన్న పండ్లు అక్కడక్కడా కనిపించాయి.
బహిః క్షిపతి జాతాని మారుతోనుగ్రహాదివ। నానాపుష్పసమూహానాం గంధమాదాయ మారుతః
గాలి, బయట పడిపోయిన వాటిని తుడిచిపెట్టుకుంటూ, వివిధ పుష్ప సమూహాల పరిమళాన్ని తనతో తీసుకెళ్లింది.
శీతలో వాతి ఖం భూమిం దిశో యత్రాభివాసయన్। హరితస్నిగ్ధ నిశ్ఛిద్రైరకీటకవనోత్కటైః
చల్లని గాలి ఆకాశాన్ని, భూమిని, దిక్కులను తాకుతూ వీయసాగింది. అక్కడ ఆకుపచ్చగా, నిగనిగలాడుతూ, ఎలాంటి లోపం లేకుండా, పురుగులు లేని అడవులు ఉన్నాయి.
వృక్షైరనేకసంజ్ఞైర్యద్భూషితం శిఖరాన్వితైః। అరోగైర్దర్శనీయైశ్చ సువృత్తైః కైశ్చిదుజ్జ్వలైః
అక్కడ ఎన్నో రకాల పేర్లు కలిగిన చెట్లు, ఎత్తైన కొమ్మలతో అలంకరించబడి ఉన్నాయి. అవన్నీ ఆరోగ్యంగా, చూడటానికి అందంగా, కొన్నిటి ఆకారం చక్కగా, కొన్ని మెరిసిపోతూ ఉన్నాయి.
కుటుంబమివ విప్రాణామృత్విగ్భిర్భాతి సర్వతః। శోభంతే ధాతుసంకాశైరంకురైః ప్రావృతా ద్రుమాః
అది యజ్ఞకార్యాలతో నిండిన బ్రాహ్మణుల ఇంటిలా ప్రతిచోటా ప్రకాశించింది. చెట్లు ఖనిజాల వర్ణంలో మెరిసే కొత్త మొగ్గలతో అలంకరించబడి మరింత అందంగా కనిపించాయి.
కులీనైరివ నిశ్ఛిద్రైః స్వగుణైః ప్రావృతా నరాః। పవనావిద్ధశిఖరైః స్పృశంతీవ పరస్పరమ్
స్వంత గుణాలతో అలంకరించబడి, లోపం లేని, మంచి కుటుంబాలకు చెందిన మనుషుల్లా, అక్కడ చెట్లు గాలిలో ఊగుతూ ఒకదానికొకటి తాకుతున్నట్లు అనిపించాయి.
ఆజిఘ్రంతీ వచాఽన్యోన్యం పుష్పశాఖావతంసకాః। నాగవృక్షాః క్వచిత్పుష్పైర్ద్రుమవానీరకేసరైః
పుష్పాలతో అలంకరించబడిన కొమ్మలతో నాగవృక్షాలు ఒకదానికొకటి పరిమళాన్ని పీల్చుకుంటున్నట్లు కనిపించాయి. మరికొన్ని చెట్లు పుష్పాలు, వనీర మొక్కల పసుపు రేకులతో మెరిసిపోతున్నాయి.
నయనైరివ శోభంతే చంచలైః కృష్ణతారకైః। పుష్పసంపన్నశిఖరాః కర్ణికారద్రుమాః క్వచిత్
పుష్పాలతో నిండిన కర్ణికార చెట్లు అక్కడక్కడా మెరిసిపోతూ, ఊగుతున్న నల్ల మొగ్గలు కళ్ళు లాంటి ఆకారంలో కనిపించాయి.
యుగ్మయుగ్మాద్విధా చేహ శోభన్త ఇవ దంపతీ। సుపుష్పప్రభవాటోపైస్సిందువార ద్రుపంక్తయః
నదివద్ద తోటలో చెట్లు జంటలుగా, గుంపులుగా నిలబడి, అందమైన పువ్వులతో అలంకరించబడి, దంపతుల్లా మెరిసిపోతున్నాయి.
మూర్తిమత్య ఇవాభాంతి పూజితా వనదేవతాః। క్వచిత్క్వచిత్కుందలతాః సపుష్పాభరణోజ్వలాః
అక్కడక్కడ అడవి దేవతలు రూపం ధరించినట్టుగా కనిపిస్తూ, పూల అలంకరణతో మెరిసే లతలు ప్రకాశిస్తున్నాయి.
దిక్షు వృక్షేషు శోభంతే బాలచంద్రా ఇవోచ్ఛ్రితాః। సర్జార్జునాః క్వచిద్భాన్తి వనోద్దేశేషు పుష్పితాః
దిక్కులన్నీ చెట్లు చిన్న చంద్రుల్లా పైకి ఎదిగి నిలబడి, కొన్ని చోట్ల పుష్పించిన సర్జ, అర్జున చెట్లు అడవిలో ప్రకాశిస్తున్నాయి.
ధౌతకౌశేయవాసోభిః ప్రావృతాః పురుషా ఇవ। అతిముక్తకవల్లీభిః పుష్పితాభిస్తథా ద్రుమాః
తాజా పట్టు వస్త్రాలు ధరించిన మనుషుల్లా, చెట్లు పుష్పించిన అతిముక్త లతలతో కప్పబడి ఉన్నాయ.
ఉపగూఢా విరాజంతే స్వనారీభిరివ ప్రియాః। అపరస్పరసంసక్తైః సాలాశోకాశ్చ పల్లవైః
తమ స్త్రీలతో ఆలింగనం చేసుకున్న ప్రియుల్లా, సాల, అశోక చెట్లు తమ కొత్త ఆకులతో పరస్పరం కలిసిపోకుండా మెరిసిపోతున్నాయి.
హస్తైర్హస్తాన్స్పృశంతీవ సుహృదశ్చిరసంగతాః। ఫలపుష్పభరానమ్రాః పనసాః సరలార్జునాః
శాఖలు ఒకదానికొకటి తాకుతూ, స్నేహితులు కలిసినట్టు, పనస, సాల, అర్జున చెట్లు పండ్లూ పువ్వుల భారంతో వంగిపోతున్నాయి.
అన్యోన్యమర్చయంతీవ పుష్పైశ్చైవ ఫలైస్తథా। మారుతావేగసంశ్లిష్టైః పాదపాస్సాలబాహుభిః
పువ్వులు, పండ్లతో ఒకరినొకరు గౌరవిస్తున్నట్టు, గాలిలో కలిసిన శాఖలతో చెట్లు దగ్గరగా నిలబడి ఉన్నాయి.
అభ్యాశమాగతం లోకం ప్రతిభావైరివోత్థితాః। పుష్పాణామవరోధేన సుశోభార్థం నివేశితాః
వచ్చే వారిని ఆహ్వానిస్తున్నట్టు, పుష్పాల తడిలో అందంగా అమర్చబడి ఉన్నాయి.
వసంతమహమాసాద్య పురుషాన్స్పర్ద్ధయంతి హి। పుష్పశోభాభరనతైః శిఖరైర్వాయుకంపితైః
వసంతం వచ్చి, పుష్పాల అలంకారంతో, గాలిలో ఊగిపోతూ, చెట్లు మనుషులను మించిన అందంతో మెరిసిపోతున్నాయి.
నృత్యంతీవ నరాః ప్రీతాః స్రగలంకృతశేఖరాః। శృంగాగ్రపవనక్షిప్తాః పుష్పావలియుతా ద్రుమాః
తలపై పూలహారాలు ధరించి, శిఖరాలను గాలి ఊదిపోస్తూ, చెట్లు ఆనందంగా నర్తిస్తున్న మనుషుల్లా కనిపిస్తున్నాయి.
సవల్లీకాః ప్రనృత్యంతి మానవా ఇవ సప్రియాః। స్వపుష్పనతవల్లీభిః పాదపాః క్వచిదావృతాః
లతలతో కలసి, ప్రియులతో ఉన్న మనుషుల్లా, కొన్ని చోట్ల చెట్లు తమ పుష్పిత లతలతో కప్పబడి ఉన్నాయి.
భాంతి తారాగణైశ్చిత్రైః శరదీవ నభస్తలమ్। ద్రుమాణామథవాగ్రేషు పుష్పితా మాలతీ లతాః
శరదృతువులో ఆకాశం నక్షత్రాలతో మెరిసినట్టు, చెట్లపై పుష్పించిన మల్లె లతలు ప్రకాశిస్తున్నాయి.
శేఖరాఇవ శోభంతే రచితా బుద్ధిపూర్వకమ్। హరితాః కాంచనచ్ఛాయాః ఫలితాః పుష్పితా ద్రుమాః
ఆలోచనతో అమర్చిన కిరీటాల్లా, ఆకుపచ్చగా, బంగారు వర్ణంతో, పండ్లు పువ్వులు పూసిన చెట్లు మెరిసిపోతున్నాయి.
సౌహృదం దర్శయంతీవ నరాః సాధుసమాగమే। పుష్పకింజల్కకపిలా గతాః సర్వదిశాసు చ
సద్గుణులు కలిసినప్పుడు స్నేహాన్ని చూపినట్టు, పుష్పాల పసుపు రేణువులు అన్ని దిక్కులా వ్యాపిస్తున్నాయి.
కదంబపుష్పస్య జయం ఘోషయంతీవ షట్పదాః। క్వచిత్పుష్పాసవక్షీబాః సంపతంతి తతస్తతః
కదంబ పువ్వు విజయాన్ని ప్రకటించినట్టు, పుష్పామృత మత్తులో తేలిపోతూ, తేనెటీగలు అటు ఇటు ఎగురుతున్నాయి.
పుంస్కోకిలగణావృక్ష గహనేష్వివ సప్రియాః। శిరీషపుష్పసంకాశాః శుకా మిథునశః క్వచిత్
అడవి లోపల, మగ కోయిలలు తమ జంటలతో ఉండగా, కొన్ని చోట్ల శిరీష పువ్వుల్లా ఉన్న జంటపెద్దలు కనిపిస్తున్నాయి.
కీర్తయంతి గిరశ్చిత్రాః పూజితా బ్రాహ్మణా యథా। సహచారిసుసంయుక్తా మయూరాశ్చిత్రబర్హిణః
తమ తోడులతో కలసి, రంగురంగుల తోకలతో మయూరాలు, గౌరవించబడే బ్రాహ్మణులు గానం చేసేలా, వివిధ రకాల స్వరాలతో ఆలాపిస్తున్నాయి.
వనాంతేష్వపి నృత్యంతి శోభంత ఇవ నర్త్తకాః। కూజంతఃపక్షిసంఘాతా నానారుతవిరావిణః౫౦ 1.15.
అడవి అంచుల్లో కూడా, పక్షుల గుంపులు ఎన్నో రకాల స్వరాలతో కూస్తూ, నర్తకుల్లా నర్తిస్తూ మెరిసిపోతున్నాయి.