తస్యా గర్భే త్వయం భావీ కానీనః కుంతినందనః। భవిష్యతి సుతో దేవదేవకార్యార్థసిద్ధయే
ఆమె గర్భంలో నీవు వివాహానికి ముందే పుట్టిన కుమారుడిగా అవతరిస్తావు, దేవతల కార్యసిద్ధికోసం, ఓ కుంతీ కుమారుడా.
తథేతి చోక్త్వా ప్రోవాచ తేజోరాశిర్దివాకరః। పుత్రముత్పాదయిష్యామి కానీనం బలగర్వితమ్
'అలా జరుగనీ' అని చెప్పి, తేజోరాశి అయిన సూర్యుడు ఇలా అన్నాడు: 'నేను వివాహానికి ముందే పుట్టిన, బలంతో గర్వించే కుమారుడిని ప్రసవింపజేస్తాను.'
యస్య కర్ణేతి వై నామ లోకః సర్వో వదిష్యతి। మత్ప్రసాదాదస్య విష్ణో విప్రాణాం భావితాత్మనః
'అతని పేరు కర్ణుడు అని లోకమంతా పిలుస్తుంది. నా అనుగ్రహంతో, ఓ విష్ణువా, ఇతడు బ్రాహ్మణులకు భక్తుడై, మంచి మనసున్నవాడవుతాడు.'
అదేయం నాస్తి వై లోకే వస్తు కించిచ్చ కేశవ। ఏవం ప్రభావం చైవైనం జనయే వచనాత్తవ
'ఓ కేశవా, లోకంలో ఇతడికి అందని వస్తువు ఏదీ ఉండదు. నీ మాట ప్రకారం ఇంత శక్తి కలిగినవాడిని నేను జన్మింపజేస్తాను.'
ఏవముక్త్వా సహస్రాంశుర్దేవం దానవఘాతినమ్। నారాయణం మహాత్మానం తత్రైవాంతర్దధే రవిః
ఇలా చెప్పి, సహస్రాంశుడు అయిన సూర్యుడు, దానవ సంహారకుడు అయిన మహాత్ముడు నారాయణుడిని ఉద్దేశించి అక్కడే అంతర్ధానమయ్యాడు.
అదర్శనం గతే దేవే భాస్కరే వారితస్కరే। వృద్ధశ్రవసమప్యేవమువాచ ప్రీతమానసః
అంధకారాన్ని తొలగించే భాస్కరుడు కనబడకుండా పోయిన తర్వాత, ఆనందంతో వృద్ధశ్రవసునికి కూడా ఇలా చెప్పాడు.
సహస్రనేత్రరక్తోత్థో నరోఽయం మదనుగ్రహాత్। స్వాంశభూతో ద్వాపరాంతే యోక్తవ్యో భూతలే త్వయా
'సహస్రనేత్రుని రక్తం నుండి నా అనుగ్రహంతో పుట్టిన ఈ మనిషి, నా అంశంగా ద్వాపరయుగాంతంలో భూమిపై నీవు నియమించాలి.'
యదా పాండుర్మహాభాగః పృథాం భార్యామవాప్స్యతి। మాద్రీం చాపి మహాభాగ తదారణ్యం గమిష్యతి
'పాండు మహాభాగుడు పృథను భార్యగా పొందినప్పుడు, అలాగే మాద్రీని కూడా స్వీకరించినప్పుడు, అతడు అరణ్యంలోకి వెళ్తాడు.'
తస్యాప్యరణ్యసంస్థస్య మృగః శాపం ప్రదాస్యతి। తేన చోత్పన్నవైరాగ్యః శతశృగం గమిష్యతి
'అరణ్యంలో నివసిస్తున్న అతనికి ఒక మృగం శాపం ఇస్తుంది. ఆ కారణంగా విరక్తి కలిగి, అతడు శతశృంగానికి వెళ్తాడు.'
పుత్రానభీప్సన్క్షేత్రోత్థాన్భార్యాం స ప్రవదిష్యతి। అనీప్సంతీ తదా కుంతీ భర్త్తారం సా వదిష్యతి
'తన వంశంలో పుట్టిన కుమారులను కోరక, భార్యతో తన మనసు చెప్పుకుంటాడు. అప్పుడు కుంతీ కూడా ఇష్టం లేక భర్తతో మాట్లాడుతుంది.'
నాహం మర్త్యస్య వై రాజన్పుత్రానిచ్ఛే కథంచన। దైవతేభ్యః ప్రసాదాచ్చ పుత్రానిచ్ఛే నరాధిప
'ఓ రాజా, నేను మానవుని నుండి కుమారులను ఎప్పుడూ కోరను. కానీ దేవతల అనుగ్రహంతో కుమారులను కోరుతున్నాను, ఓ నరాధిపా.'
ప్రార్థయంత్యై త్వయా శక్ర కుంత్యై దేయో నరస్తతః। వచసా చ మదీయేన ఏవం కురు శచీపతే
'ఆమె కోరినప్పుడు, ఓ శక్రా, నీవు కుంతీకి ఒక పురుషుణ్ని ఇవ్వాలి. నా మాట ప్రకారం అలా చేయు, ఓ శచీపతీ.'
అథాబ్రవీత్తదా విష్ణుం దేవేశో దుఃఖితో వచః। అస్మిన్మన్వంతరేఽతీతే చతుర్వింశతికే యుగే
ఆ సమయంలో దేవేంద్రుడు బాధతో విష్ణువుతో ఇలా అన్నాడు: గత మన్వంతరంలో, ఇరవై నాలుగు యుగాల చక్రంలో—
అవతీర్య రఘుకులే గృహే దశరథస్య చ। రావణస్య వధార్థాయ శాంత్యర్థం చ దివౌకసామ్
నీవు రఘువంశంలో, దశరథుని ఇంట్లో అవతరించి, రావణుడిని సంహరించడానికి, దేవతలకు శాంతి కలిగించడానికి వచ్చావు.
రామరూపేణ భవతా సీతార్థమటతా వనే। మత్పుత్రో హింసితో దేవ సూర్యపుత్రహితార్థినా
రామరూపంలో నీవు సీత కోసం అడవిలో తిరిగావు; దేవా, నా కుమారుడిని నీవు, సూర్యుని కుమారుని మేలు కోసం, హింసించావు.
వాలినామ ప్లవంగేంద్రః సుగ్రీవార్థే త్వయా యతః। దుఃఖేనానేన తప్తోహం గృహ్ణామి న సుతం నరమ్
వాలి అనే వానరరాజును నీవు సుగ్రీవుని కోసం సంహరించావు; ఈ బాధతో నేను బాధపడుతున్నాను, అందుకే మానవ కుమారుడిని నేను అంగీకరించను.
అగృహ్ణమానం దేవేంద్రం కారణాంతరవాదినమ్। హరిః ప్రోచే శునాసీరం భువో భారావతారణే
ఇంద్రుడు ఇతర కారణాలు చెప్పి అంగీకరించకపోయినప్పుడు, హరి భూమి భారాన్ని తగ్గించడంపై శునాసీరుని ఉద్దేశించి మాట్లాడాడు.
అవతారం కరిష్యామి మర్త్యలోకే త్వహం ప్రభో। సూర్యపుత్రస్య నాశార్థం జయార్థమాత్మజస్య తే
ప్రభూ! నేనే మానవ లోకంలో అవతరించి, సూర్యుని కుమారుడిని నాశనం చేసి, నీ కుమారుడికి విజయాన్ని ఇస్తాను.
సారథ్యం చ కరిష్యామి నాశం కురుకులస్య చ। తతో హృష్టోభవచ్ఛక్రో విష్ణువాక్యేన తేన హ
నేనే రథసారథిగా ఉండి, కురు వంశాన్ని నాశనం చేస్తాను; అప్పుడు విష్ణువు మాటలు విని శక్రుడు ఆనందించాడు.
ప్రతిగృహ్య నరం హృష్టః సత్యం చాస్తు వచస్తవ। ఏవముక్త్వా వరం దేవః ప్రేషయిత్వాఽచ్యుతః స్వయమ్
ఆ మనుష్యునిని సంతోషంగా అంగీకరించి, 'నీ మాటలు నిజమవ్వాలి' అని అన్నాడు; అలా చెప్పి ఆ దేవుడు, అచ్యుతుని పంపించి, తానే వెళ్ళిపోయాడు.
గత్వా తు పుండరీకాక్షో బ్రహ్మాణం ప్రాహ వై పునః। త్వయా సృష్టమిదం సర్వం త్రైలోక్యం సచరాచరమ్
తర్వాత పుండరీకాక్షుడు బ్రహ్మను దగ్గరకు వెళ్లి ఇలా అన్నాడు: ఈ మూడు లోకాలు, చరాచర సమేతంగా, నీవే సృష్టించావు.
ఆవాం కార్యస్య కరణే సహాయౌ చ తవ ప్రభో। స్వయం కృత్వా పునర్నాశం కర్తుం దేవ న బుధ్యసే
ప్రభూ! నీ కార్యానికి మేమిద్దరం సహాయకులం; నీవే సృష్టి చేసి, మళ్లీ నాశనం చేయాల్సిన అవసరం నీకు తెలియడం లేదు.
కృతం జుగుప్సితం కర్మ శంభుమేతం జిఘాంసతా। త్వయా చ దేవదేవస్య సృష్టః కోపేన వై పుమాన్
శంభుని సంహరించాలనే కోరికతో నీవు తగదనమైన పని చేసావు; దేవదేవుని కోపంతో నీవు ఒక మనిషిని సృష్టించావు.
శుద్ధ్యర్థమస్య పాపస్య ప్రాయశ్చిత్తం పరం కురు। గృహ్ణన్వహ్నిత్రయం దేవ అగ్నిహోత్రముపాహర
ఈ పాపాన్ని శుద్ధి చేయడానికి, ఉత్తమమైన ప్రాయశ్చిత్తం చేయు; మూడు అగ్నులను తీసుకుని, దేవా, అగ్నిహోత్రం నిర్వహించు.
పుణ్యతీర్థే తథా దేశే వనే వాపి పితామహ। స్వపత్న్యా సహితో యజ్ఞం కురుష్వాస్మత్పరిగ్రహాత్
పుణ్యమైన తీర్థంలో, పవిత్రమైన ప్రదేశంలో, లేక అడవిలో, పితామహా! నీ భార్యతో కలిసి, మమ్మల్ని ఋత్వికులుగా తీసుకుని, యజ్ఞం చేయు.
సర్వే దేవాస్తథాదిత్యా రుద్రాశ్చాపి జగత్పతే। ఆదేశం తే కరిష్యంతి యతోస్మాకం భవాన్ప్రభుః
ప్రపంచాధిపతీ! అందరు దేవతలు, ఆదిత్యులు, రుద్రులు కూడా, నీ ఆజ్ఞను పాటిస్తారు, ఎందుకంటే నీవే మా ప్రభువు.
ఏకోహి గార్హపత్యోగ్నిర్దక్షిణాగ్నిర్ద్వితీయకః। ఆహవనీయస్తృతీయస్తు త్రికుండేషు ప్రకల్పయ
ఒకటి గార్హపత్య అగ్ని, రెండవది దక్షిణ అగ్ని, మూడవది ఆహవనీ అగ్ని—ఈ మూడు అగ్నులను మూడు కుండాల్లో ఏర్పరచు.
వర్తులే త్వర్చయాత్మానమ్మామథో ధనురాకృతౌ। చతుఃకోణే హరం దేవం ఋగ్యజుఃసామనామభిః
వృత్తాకార కుండంలో నీవు సూర్యరూపంగా నీకు పూజ చేయు; ధనుస్సు ఆకారంలో, నాలుగు మూలల కుండంలో హరుడిని ఋగ్వేద, యజుర్వేద, సామవేద నామాలతో పూజించు.
అగ్నీనుత్పాద్య తపసా పరామృద్ధిమవాప్య చ। దివ్యం వర్షసహస్రం తు హుత్వాగ్నీన్శమయిష్యసి
తపస్సుతో అగ్నులను ప్రज్వలించి, పరమ ఐశ్వర్యాన్ని పొందిన తరువాత, దివ్యమైన వెయ్యేళ్ళు హవనలు చేసి, అగ్నులను శాంతింపజేస్తావు.
అగ్నిహోత్రాత్పరం నాన్యత్పవిత్రమిహ పఠ్యతే। సుకృతేనాగ్నిహోత్రేణ ప్రశుద్ధ్యంతి భువి ద్విజాః
ఈ లోకంలో అగ్నిహోత్రం కన్నా పవిత్రమైనది మరొకటి లేదు; పుణ్యమైన అగ్నిహోత్రంతో భూమిపై ద్విజులు శుద్ధి చెందుతారు.