కుధర్మా దారసహితైర్హింసాప్రాయాః కృతాహితైః। అర్ద్ధనారీశ్వరో రుద్ర కథం మోక్షం గమిష్యతి
అర్ధనారీశ్వరుడైన రుద్రుడు, తన భార్యతో కలిసి, అధర్మం, హింస, చెడు పనుల్లో లీనమై ఉంటే, ఆయనకు మోక్షం ఎలా లభిస్తుంది?
వృతో భూతగణైర్భూరిభూషితశ్చాస్థిభిస్తథా। న స్వర్గో నైవ మోక్షోత్ర లోకాః క్లిశ్యంతి వై తథా
భూతగణాలతో చుట్టుముట్టబడి, ఎముకలతో అలంకరించబడిన వాడు, ఆ రుద్రుడు, స్వర్గానికీ, మోక్షానికీ చేరడు; అంతే కాదు, లోకాలు కూడా బాధపడతాయి.
హింసాయామాస్థితో విష్ణుః కథం మోక్షం గమిష్యతి। రజోగుణాత్మకో బ్రహ్మా స్వాం సృష్టిముపజీవతి
హింసను ఆశ్రయించిన విష్ణువు మోక్షాన్ని ఎలా పొందగలడు? రజోగుణంతో ఉన్న బ్రహ్మ తన సృష్టిని పోషించుకుంటాడు.
దేవర్షయోథ యే చాన్యే వైదికం పక్షమాశ్రితాః। హింసాప్రాయాః సదా క్రూరా మాంసాదాః పాపకారిణః
వేదమార్గాన్ని అనుసరించే దేవతలు, ఋషులు, ఇతరులు ఎక్కువగా హింసాత్మకులు, ఎప్పుడూ క్రూరులు, మాంసాహారులు, పాపకార్యాలు చేసే వారే.
సురాస్తు మద్యపానేన మాంసాదా బ్రాహ్మణాస్త్వమీ। ధర్మేణానేన కః స్వర్గం కథం మోక్షం గమిష్యతి
ఈ దేవతలు మద్యం సేవిస్తారు, ఈ బ్రాహ్మణులు మాంసం తింటారు—ఇలాంటి ధర్మంతో ఎవరు స్వర్గాన్ని పొందగలరు? మోక్షం ఎలా సాధ్యమవుతుంది?
యచ్చ యజ్ఞాదికం కర్మ స్మార్తం శ్రాద్ధాదికం తథా। తత్ర నైవాపవర్గోస్తి యత్రైషా శ్రూయతే శ్రుతిః
యజ్ఞాలు, శ్రాద్ధాది కర్మలు, ఇతర సంప్రదాయ ప్రక్రియలు ఏవైనా, వాటిలో ఇలాంటి ఉపదేశం వింటే, వాటిలో మోక్షం ఉండదు.
యజ్ఞం కృత్వా పశుం హత్వా కృత్వా రుధిరకర్దమమ్। యద్యేవం గమ్యతే స్వర్గో నరకః కేన గమ్యతే
యజ్ఞం చేసి, పశువును హత్య చేసి, రక్తంతో మురికి చేసి, ఇలా చేస్తే స్వర్గం లభిస్తే, మరి నరకానికి ఎలా వెళ్ళాలి?
యది భుక్తమిహాన్యేన తృప్తిరన్యస్య జాయతే। దద్యాత్ప్రవసతః శ్రాద్ధం న స భోజనమాహరేత్
ఇక్కడ ఒకరు తింటే ఇంకొకరికి తృప్తి కలిగితే, దూరంలో ఉన్నవారికోసం శ్రాద్ధం చేయాలి, కానీ తానే ఆ భోజనం తినకూడదు.
ఆకాశగామినో విప్రాః పతితా మాంసభక్షణాత్। తేషాం న విద్యతే స్వర్గో మోక్షో నైవేహ దానవాః
ఆకాశంలో ప్రయాణించే బ్రాహ్మణులు మాంసం తినడం వల్ల పతించిపోయారు; వారికి, దానవులారా, ఇక్కడ స్వర్గమూ లేదు, మోక్షమూ లేదు.
జాతస్య జీవితం జంతోరిష్టం సర్వస్య జాయతే। ఆత్మమాంసోపమం మాంసం కథం ఖాదేత పండితః
పుట్టిన ప్రతి ప్రాణికీ జీవితం ఎంతో ప్రియమైనది; తన మాంసంలా ఉన్న మాంసాన్ని ఒక పండితుడు ఎలా తినగలడు?
యోనిజాస్తు కథం యోనిం సేవంతే జంతవస్త్వమీ। మైథునేన కథం స్వర్గం యాస్యంతే దానవేశ్వర। మృద్భస్మనా యత్రశుద్ధిస్తత్ర శుద్ధిస్తు కా భవేత్
గర్భంలో పుట్టిన ఈ జీవులు మళ్ళీ గర్భాన్ని ఎలా సేవించగలవు? దానవేశ్వరా, మైథునంతో స్వర్గం ఎలా పొందగలరు? మట్టి, బూడిదతో శుద్ధి చేస్తే, నిజమైన పవిత్రత ఏముంటుంది?
విపరీతతమం లోకం పశ్య దానవ యాదృశమ్। విణ్మూత్రస్య కృతోత్సర్గే శిశ్నాపానే తు శోధనమ్
దానవా, ఈ లోకం ఎంత తప్పుదారి పట్టిందో చూడు; మలమూత్ర విసర్జన తర్వాత, శిశ్నంతో మూత్రాన్ని తాగడం శుద్ధిగా చెప్పబడింది.
భుక్తే వా భోజనే రాజన్కథం నాపానశిశ్నయోః
రాజా, భోజనం చేసిన తర్వాత నోటికీ, మూత్రద్వారానికీ శుద్ధి ఎందుకు చేయరు?
క్రియతే శోధనం తద్వద్విపరీతా స్థితిస్త్వియమ్। యత్ర ప్రక్షాలనం ప్రోక్తం తత్ర తేనైవ కుర్వతే
అక్కడ శుద్ధి చేసే విధంగా, ఇక్కడ కూడా ఈ విపరీతమైన ఆచారం స్థిరపడింది; శుద్ధి చెప్పిన చోట అదే ప్రకారం చేస్తారు.
తారాం బృంహస్పతేర్భార్యాం హృత్వా సోమః పురా గతః। తస్యాం జాతో బుధః పుత్రో గురుర్జగ్రాహ తాం పునః
ఒకప్పుడు సోముడు, బృహస్పతికి భార్య అయిన తారను తీసుకెళ్లాడు; ఆమె నుండి బుధుడు జన్మించాడు; మళ్ళీ గురువు ఆమెను తిరిగి తీసుకున్నాడు.
గౌతమస్య మునేః పత్నీమహల్యాం నామ నామతః। అగృహ్ణాత్తాం స్వయం శక్రః పశ్య ధర్మో యథావిధః
గౌతమ మహర్షికి భార్య అయిన అహల్యను, ఇంద్రుడు స్వయంగా తీసుకున్నాడు; ధర్మం ఎలా నడుస్తుందో చూడు.
ఏతదన్యచ్చ జగతి దృశ్యతే పాపదాయకమ్। ఏవంవిధో యత్ర ధర్మః పరమార్థో మతస్తు కః
ఇలాంటి పాపకార్యాలు, మరెన్నో ఈ లోకంలో కనిపిస్తాయి; ఇలాంటి చోట ధర్మమంటే, పరమార్థం ఏమిటి నీ అభిప్రాయం ఏమిటి?
వదస్వ త్వం దానవేంద్ర వద భూయో వదామి తే। గురోస్తు గదితం శ్రుత్వా పరమార్థాన్వితం వచః
దానవేంద్రా, చెప్పు, మళ్ళీ చెప్పు, నేను అడుగుతున్నాను; గురువు చెప్పిన పరమార్థంతో కూడిన మాటలు వినాక.
జాతకౌతూహలాస్తత్ర వివిక్తాస్తు భవార్ణవాత్। దానవా ఊచుః। దీక్షయస్వ గురో సర్వాన్ప్రపన్నాన్భక్తితః స్థితాన్
తమ జన్మ గురించి ఆశ్చర్యంగా భావించిన వారు, భవసముద్రం నుంచి విడిపోయి, అక్కడ ఉన్న దానవులు ఇలా అన్నారు: "ఓ గురువుగారు, భక్తితో ఇక్కడికి వచ్చి నిలిచిన వారందరినీ మీరు దీక్ష చేయండి."
యేన వై న పునర్మోహం వ్రజామస్తవ శాసనాత్। సువిరక్తాః స్మ సంసారే శోకమోహప్రదాయిని
"మీ ఆజ్ఞ వల్ల మేము ఇక మాయలో పడిపోకుండా ఉండాలని కోరుకుంటున్నాము; ఈ లోకంలో కలిగే దుఃఖం, మాయ వల్ల మేము పూర్తిగా విరక్తులమయ్యాము."
ఉద్ధరస్వ గురో సర్వాన్కేశాకర్షేణ కూపతః। కస్య దేవస్య శరణం గచ్ఛామో బ్రాహ్మణోత్తమ
"ఓ గురువుగారు, మమ్మల్ని ఈ గుంత నుంచి జుట్టు పట్టుకుని పైకి లేపండి; బ్రాహ్మణుల్లో శ్రేష్ఠుడైన మీరు, మేము ఏ దేవుని ఆశ్రయించాలి చెప్పండి."
దైవతం చ ప్రపన్నానాం ప్రకాశయ మహామతే। స్మరణేనోపవాసేన ధ్యానధారణయా తథా
"ఓ జ్ఞానవంతుడా, ఆశ్రయం పొందినవారికి ఏ దేవుడు అనుగ్రహిస్తాడో మాకు తెలియజేయండి; జ్ఞాపకం, ఉపవాసం, ధ్యానం, ఏకాగ్రత ద్వారా అయినా."
పూజోపహారే చ కృతే అపవర్గస్తు లభ్యతే। విరక్తాస్స్మ కుటుంబే తు భూయో నాత్ర యతామహే
"పూజలు, కానుకలు సమర్పించినప్పుడు మోక్షం లభిస్తుంది; మేము కుటుంబం నుంచి విరక్తులమయ్యాము, మళ్లీ దానికి ప్రయత్నించము."
ఏవం చైవ గురుశ్ఛన్నస్తైరుక్తో దనుపుంగవైః। చింతయామాస తత్కార్యం కథమేతత్కరోమ్యహమ్
అలా దానవుల నాయకులు గురువు వేషంలో ఉన్నవారిని అడిగిన తర్వాత, ఆయన ఆ పని ఎలా చేయాలో ఆలోచించసాగాడు.
కథమేతే మయా పాపాః కర్తవ్యా నరకౌకసః। విడంబనాచ్ఛ్రుతేర్బాహ్యాస్త్రైలోక్యే హాస్యకారిణః
"ఈ పాపులైన నరకవాసులతో నేను ఎలా వ్యవహరించాలి? వీరు వేదమార్గానికి బాహ్యులు, మూడు లోకాలలో హాస్యాస్పదులు."
ఇత్యుక్త్వా ధిషణో రాజంశ్చిన్తయామాస కేశవమ్। తస్య తచ్చింతితం జ్ఞాత్వా మాయామోహం జనార్దనః
అలా చెప్పి, ఆ ధీరుడు కేశవుని ధ్యానించాడు; జనార్దనుడు అతని ఆలోచనను తెలుసుకుని మాయమోహాన్ని సృష్టించాడు.
సముత్పాద్య దదౌ తస్య ప్రాహ చేదం బృహస్పతిమ్। మాయామోహోయమఖిలాంస్తాన్దైత్యాన్మోహయిష్యతి
ఆ మాయను సృష్టించి, బృహస్పతికి ఇచ్చి ఇలా అన్నాడు: "ఈ మాయమోహం మొత్తం ఆ దైత్యులను మాయలో పడేస్తుంది."
భవతా సహితః సర్వాన్వేదమార్గబహిష్కృతాన్। ఏవమాదిశ్య భగవానంతర్ద్ధానం జగామ హ
"మీతో పాటు అందరూ వేదమార్గం నుంచి తప్పించబడతారు." అని చెప్పి, భగవంతుడు అంతర్ధానమయ్యాడు.
తపస్యభిరతాన్సోథ మాయామోహో గతోఽసురాన్। తేషాం సమీపమాగత్య బృహస్పతిరువాచ హ
తపస్సులో నిమగ్నమైన ఆ అసురులు మాయమోహానికి లోనయ్యారు; వారి దగ్గరకు వచ్చి బృహస్పతి మాట్లాడాడు.
అనుగ్రహార్థం యుష్మాకం భక్త్యా ప్రీతస్త్విహాగతః। యోగీ దిగమ్బరో ముణ్డో బర్హిపత్రధరో హ్యయమ్
"మీ అనుగ్రహార్థం, మీ భక్తితో సంతోషించి నేను ఇక్కడికి వచ్చాను; ఈ యోగి నగ్నంగా, ముండగా, నెమలి పింఛాలు ధరించి ఉన్నాడు."