కశ్యపో బ్రహ్మణోంశస్తు పృథివ్యా అదితిస్తథా। నందో ద్రోణస్సమాఖ్యాతో యశోదాథ ధరాభవత్
కశ్యపుడు బ్రహ్మకు భాగస్వామి, అదితి భూమికి సమానంగా ఉంది. నందుడు ద్రోణుడిగా ప్రసిద్ధి చెందాడు, యశోద భూమిగా అవతరించింది.
అథకామాన్మహాబాహుర్దేవక్యాః సమపూరయత్। యే తయా కాంక్షితాః పూర్వమజాత్తస్మాన్మహాత్మనః
తరువాత మహాబలుడు దేవకీ కోరిన కోరికలను, ఆమె ముందుగా ఆశించినవన్నీ, ఆ మహాత్ముడి ద్వారా తీర్చాడు.
అచిరం స మహాదేవః ప్రవిష్టో మానుషీం తనుం। మోహయన్సర్వభూతాని యోగాద్యోగీ సమాయయౌ
తక్కువ కాలంలోనే ఆ మహాదేవుడు మానవ రూపంలో ప్రవేశించాడు. తన యోగబలంతో సమస్త ప్రాణులను మాయ చేసి, యోగి వచ్చాడు.
నష్టే ధర్మే తథా యజ్ఞే విష్ణుర్వృష్ణికులే విభుః। కర్తుం ధర్మవ్యవస్థానమసురాణాం ప్రణాశనమ్౧౫౦ 1.13.
ధర్మం, యజ్ఞం నశించినప్పుడు, విభూతి కలిగిన విష్ణువు వృష్ణి వంశంలో అవతరించి, ధర్మాన్ని స్థాపించి, అసురులను నాశనం చేశాడు.
రుక్మిణీ సత్యభామా చ సత్యా నాగ్నిజితీ తథా। సుమిత్రా చ తథా శైబ్యా గాంధారీ లక్ష్మణా తథా
రుక్మిణి, సత్యభామ, సత్య, నాగ్నిజితి, సుమిత్ర, శైబ్య, గాంధారి, లక్ష్మణా—
సుభీమా చ తథా మాద్రీ కౌశల్యా విజయా తథా। ఏవమాదీని దేవీనాం సహస్రాణి చ షోడశ
సుభీమ, మాద్రీ, కౌశల్య, విజయ—ఇలా ఆ దేవతల్లో పదహారు వేల మంది ఉన్నారు.
రుక్మిణీ జనయామాస పుత్రాన్శృణు విశారదాన్। చారుదేష్ణం రణేశూరం ప్రద్యుమ్నఞ్చ మహాబలమ్
రుక్మిణి తన కుమారులను ప్రసవించింది. వారిలో యుద్ధంలో వీరుడైన చారుదేశ్ణుడు, మహాబలుడైన ప్రద్యుమ్నుడు ఉన్నారు.
సుచారుం చారుభద్రఞ్చ సదశ్వం హ్రస్వమేవ చ। సప్తమఞ్చారుగుప్తఞ్చ చారుభద్రఞ్చ చారుకం
సుచారు, చారుభద్రుడు, సదశ్వుడు, హ్రస్వుడు, ఏడవవాడైన చారుగుప్తుడు, చారుభద్రుడు, చారుకుడు—ఇలా ఉన్నారు.
చారుహాసం కనిష్ఠఞ్చ కన్యాఞ్చారుమతీం తథా। జజ్ఞిరే సత్యభామాయా భానుర్భీమరథః క్షణః
సత్యభామకు చారుహాస, కనిష్ఠ, కన్య, చారుమతి అనే అందమైన కుమార్తెలు, భాను, భీమరథ, క్షణ అనే కుమారులు పుట్టారు.
రోహితో దీప్తిమాంశ్చైవ తామ్రబంధో జలంధమః। చతస్రో జజ్ఞిరే తేషాం స్వసారశ్చ యవీయసీః
రోహితుడు, దీప్తిమంతుడు, తామ్రబంధుడు, జలంధముడు అనే కుమారులు, వీరికి నలుగురు చిన్న చెల్లెళ్లు పుట్టారు.
జాంబవత్యాః సుతో జజ్ఞే సాంబశ్చైవాతిశోభనః। సౌరశాస్త్రస్య కర్త్తా వై ప్రతిమా మందిరస్య చ
జాంబవతికి ఎంతో అందమైన సామ్బుడు పుట్టాడు. అతడు సూర్యశాస్త్రాలను రచించి, దేవాలయ విగ్రహాన్ని నిర్మించాడు.
మూలస్థానే నివేశశ్చ కృతస్తేన మహాత్మనా। తుష్టేన దేవదేవేన కుష్ఠరోగో వినాశితః
ఆ మహాత్ముడు మూలస్థానంలో స్థాపన చేశాడు. దేవదేవుడు సంతోషంతో కుష్టురోగాన్ని నశింపజేశాడు.
సుమిత్రం చారుమిత్రం చ మిత్రవిందా వ్యజాయత। మిత్రబాహుః సునీథశ్చ నాగ్నజిత్యాం బభూవతుః
సుమిత్రుడు, చారుమిత్రుడు, మిత్రవింద అనే కుమారులు పుట్టారు. నాగ్నజితికి మిత్రబాహు, సునీత అనే కుమారులు పుట్టారు.
ఏవమాదీని పుత్రాణాంసహస్రాణి నిశామయ। అశీతిశ్చ సహస్రాణాం వాసుదేవసుతాస్తథా
ఇలా వాసుదేవునికి వేలాది మంది కుమారులు పుట్టారు. మొత్తం ఎనభై వేల మంది వాసుదేవుని కుమారులు ఉన్నారు.
ప్రద్యుమ్నస్య చ దాయాదో వైదర్భ్యాం బుద్ధిసత్తమః। అనిరుద్ధో రణే యోద్ధా జజ్ఞేస్య మృగకేతనః
వైదర్భి నుండి ప్రద్యుమ్నునికి అత్యంత తెలివైన వారసుడు అనిరుద్ధుడు పుట్టాడు. అతడు మృగకేతనుడు అని కూడా పిలవబడే యుద్ధవీరుడు.
కామ్యా సుపార్శ్వతనయా సాంబాల్లేభే తరస్వినమ్। సత్త్వప్రకృతయో దేవాః పరాః పంచ ప్రకీర్తితాః
సుపార్శ్వుని కుమార్తె కామ్యకు సామ్బుని నుండి ఒక బలవంతుడు పుట్టాడు. సత్త్వగుణ స్వభావం కలిగిన ఐదు ప్రధాన దేవతలు ప్రసిద్ధి చెందారు.
తిస్రః కోట్యః ప్రవీరాణాం యాదవానాం మహాత్మనాం। షష్టిః శతసహస్రాణి వీర్యవంతో మహాబలాః
ముప్పై లక్షల మంది మహాత్ములైన యాదవులు ఉన్నారు. అలాగే అరవై వేలు శక్తివంతులైన వీరులు ఉన్నారు.
దేవాంశాః సర్వ ఏవేహ ఉత్పన్నాస్తే మహౌజసః। దైవాసురే హతా యే వా అసురాస్తు మహాబలాః
ఈ మహాశక్తులు అందరూ దేవతలాంశంగా ఈ లోకంలో జన్మించారు. దేవాసుర యుద్ధంలో మరణించిన వారు, మహాబలశాలి అసురులు కూడా ఇక్కడ జన్మించారు.
ఇహోత్పన్నా మనుష్యేషు బాధంతే సర్వమానవాన్। తేషాముద్ధరణార్థాయ ఉత్పన్నా యాదవే కులే
ఈ లోకంలో జన్మించిన వారు అందరినీ బాధిస్తున్నారు. వారిని రక్షించేందుకు యాదవ వంశంలో జన్మించారు.
కులానాం శతమేకం చ యాదవానాం మహాత్మనామ్। విష్ణుస్తేషాం ప్రణేతా చ ప్రభుత్వే చ వ్యవస్థితః
యాదవ మహాత్ముల వంద వంశాలు ఉన్నాయి. వాటిలో విష్ణువు నాయకుడిగా, అధిపతిగా స్థిరపడ్డాడు.
నిదేశస్థాయినస్తస్య ఋద్ధ్యంతే సర్వయాదవాః। భీష్మ ఉవాచ। సప్తర్షయః కుబేరశ్చ యక్షో మణిధరస్తథా
విష్ణువు ఆజ్ఞకు లోబడి యాదవులు అందరూ అభివృద్ధి చెందారు. భీష్ముడు ఇలా అన్నాడు: సప్తర్షులు, కుబేరుడు, యక్షుడు మణిధరుడు కూడా ఉన్నారు.
సాత్యకిర్నారదశ్చైవ శివో ధన్వంతరిస్తథా। ఆదిదేవస్తథావిష్ణురేభిస్తు సహ దైవతైః
సాత్యకి, నారదుడు, శివుడు, ధన్వంతరి, ఆదిదేవుడు, విష్ణువు — వీరందరూ ఆ దైవగణంతో కలిసి ఉన్నారు.
కిమర్థం సహసంభూతాః సురసమ్భూతయః క్షితౌ। భవిష్యాః కతి వా చాస్య ప్రాదుర్భావా మహాత్మనః
దేవతల సంభూతులు భూమిపై ఎందుకు అకస్మాత్తుగా జన్మించారు? ఆ మహాత్మునికి భవిష్యత్తులో ఎన్ని అవతారాలు ఉంటాయో చెప్పు.
సర్వక్షేత్రేషు సర్వేషు కిమర్థమిహ జాయతే। యదర్థమిహ సంభూతో విష్ణుర్వృష్ణ్యంధకే కులే
ప్రతి చోట, ప్రతి ప్రాంతంలో ఆయన ఎందుకు జన్మిస్తారు? విష్ణువు వృష్ణి, అంధక వంశాల్లో ఎందుకు అవతరించాడు?
పునఃపునర్మనుష్యేషు తన్మే త్వం బ్రూహి పృచ్ఛతః। పులస్త్య ఉవాచ। శృణు భూప ప్రవక్ష్యామి రహస్యాతిరహస్యకమ్। యథా దివ్యతనుర్విష్ణుర్మానుషేష్విహ జాయతే
మళ్లీ మళ్లీ మానవులలో జన్మించడాన్ని గురించి అడుగుతున్నాను, దయచేసి చెప్పు. పులస్త్యుడు ఇలా అన్నాడు: రాజా! నేను నీకు అత్యంత రహస్యమైన విషయాన్ని చెబుతాను. విష్ణువు ది్వయమూర్తిగా మానవులలో ఎలా జన్మిస్తాడో విను.
యుగాంతే తు పరావృత్తే కాలే ప్రశిథిలే ప్రభుః। దేవాసురమనుష్యేషు జాయతే హరిరీశ్వరః
యుగాంతంలో, కాలం శక్తిని కోల్పోయినప్పుడు, హరి అనే ప్రభువు దేవతలు, అసురులు, మానవులలో జన్మిస్తాడు.
హిరణ్యకశిపుర్దైత్యస్త్రైలోక్యస్య ప్రశాసితా। బలినాధిష్ఠితే చైవ పునర్లోకత్రయే క్రమాత్
హిరణ్యకశిపుడు అనే దైత్యుడు మూడు లోకాల పాలకుడిగా ఉండేవాడు. ఆ తరువాత బాలిచే కూడా వరుసగా లోకాలు పరిపాలించబడ్డాయి.
సఖ్యమాసీత్పరమకం దేవానామసురైః సహ। యుగాఖ్యా దశ సంపూర్ణా ఆసీదవ్యాకులం జగత్
అప్పుడు దేవతలు, అసురులు పరస్పరం గొప్ప స్నేహంతో ఉండేవారు. పది యుగాలు ప్రశాంతంగా గడిచిపోయాయి, లోకంలో ఎలాంటి కలహం లేదు.
నిదేశస్థాయినశ్చాపి తయోర్దేవాసురా స్వయం। బద్ధో బలిర్విమర్దోయం సుసంవృత్తః సుదారుణః
ఆ సమయంలో దేవతలు, అసురులు ఇద్దరి ఆజ్ఞకు లోబడి ఉండేవారు. బాలిని బంధించారు, అప్పుడు ఈ భయంకరమైన యుద్ధం పూర్తిగా జరిగింది.
దేవానామసురాణాం చ ఘోరః క్షయకరో మహాన్। కర్తుం ధర్మవ్యవస్థాం చ జాయతే మానుషేష్విహ
దేవతలు, అసురుల మధ్య ఘోరమైన వినాశనం సంభవించింది. ధర్మాన్ని స్థాపించేందుకు ఇక్కడ మానవుల్లో కూడా ఇది జరుగుతుంది.