ఋక్షః ప్రసేనం చ తథా ఋక్షం చాపి ప్రసేనజిత్। ఆసాద్య యుయుధాతే తౌ పరస్పరజయేచ్ఛయా
ఎలుగుబంటి, ప్రసేనుడు, అలాగే ప్రసేనజిత్ కూడా ఎలుగుబంటిని ఎదుర్కొన్నారు. వారు పరస్పరం గెలవాలని పోరాడారు.
హత్వా ఋక్షః ప్రసేనం చ తతస్తం మణిమాదదాత్। ప్రసేనం తు హతం శ్రుత్వా గోవిందః పరిశంకితః
ఎలుగుబంటి ప్రసేనుని చంపి ఆ మణిని తీసుకెళ్లింది. ప్రసేనుడు చనిపోయాడని విని గోవిందుడు అనుమానంతో నిండిపోయాడు.
సత్రాజిత్రా తు తద్భ్రాత్రా యాదవైశ్చ తథాపరైః। గోవిందేన హతో నూనం ప్రసేనో మణికారణాత్
సత్రాజిత్ అనే అతని అన్నయ్య, యాదవులు, ఇతరులు—అందరూ గోవిందుడే మణి కోసం ప్రసేనుని చంపాడని అన్నారు.
ప్రసేనస్తు గతోరణ్యం మణిరత్నేన భూషితః। తం దృష్ట్వా నిజఘానాథ న త్యజన్తం స్యమంతకమ్
ప్రసేనుడు మణిని ధరించి అడవికి వెళ్లి, సమంతకాన్ని వదలకపోవడంతో చంపబడ్డాడు.
జఘానైవాప్రదానేన శత్రుభూతం చ కేశవః। ఇతి ప్రవాదస్సర్వత్ర ఖ్యాతస్సత్రాజితా కృతః
ఆ మణిని ఇవ్వకపోవడం వల్ల శత్రువుగా మారిన కేశవుడు అతన్ని చంపాడని, సత్రాజిత్ ఈ వార్తను అందరిలో వ్యాపింపజేశాడు.
అథ దీర్ఘేణ కాలేన మృగయాం నిర్గతః పునః। యదృచ్ఛయా చ గోవిందో బిలాభ్యాశమథాగమత్
కొంత కాలం తర్వాత మళ్లీ వేటకు వెళ్లిన గోవిందుడు యాదృచ్ఛికంగా ఒక గుహ ద్వారానికి దగ్గరికి వచ్చాడు.
తతశ్శబ్దం యథాపూర్వం స చక్రే ఋక్షరాడ్బలీ। శబ్దం శ్రుత్వా తు గోవిందః ఖఙ్గపాణిః ప్రవిశ్య చ
అప్పుడూ మునుపటిలాగే బలవంతుడైన ఎలుగుబంటి రాజు గట్టిగా అరవడంతో, ఆ శబ్దాన్ని విని, ఖడ్గాన్ని చేతబట్టి గోవిందుడు లోపలికి ప్రవేశించాడు.
అపశ్యజ్జాంబవంతం చ ఋక్షరాజం మహాబలం। తతస్తూర్ణం హృషీకేశస్తమృక్షమతిరంహసా
అక్కడ మహాబలుడు అయిన జాంబవంతుడైన ఎలుగుబంటి రాజును గోవిందుడు చూశాడు. వెంటనే హృషీకేశుడు అతని దగ్గరకు వేగంగా వెళ్లాడు.
జాంబవంతం స జగ్రాహ క్రోధసంరక్తలోచనః। దృష్ట్వా చైనం తథా విష్ణుం కర్మభిర్వైష్ణవీం తనుం
కోపంతో కళ్లకు ఎరుపు వచ్చిన వాసుదేవుడు జాంబవంతుడిని పట్టుకున్నాడు. అప్పుడు జాంబవంతుడు విష్ణువు యొక్క దివ్య రూపాన్ని, కార్యాలను చూసి ఆశ్చర్యపోయాడు.
తుష్టావ ఋక్షరాజోపి విష్ణుసూక్తేన సత్వరం। తతస్తు భగవాంస్తుష్టో వరేణ సమరోచయత్
ఆ ఎలుగుబంటి రాజు వెంటనే విష్ణువు స్తోత్రంతో భగవంతుణ్ణి స్తుతించాడు. దాంతో భగవంతుడు సంతోషించి, అతనికి వరమిచ్చేందుకు సిద్ధమయ్యాడు.
జామ్బవానువాచ। ఇష్టం చక్రప్రహారేణ త్వత్తో మే మరణం శుభమ్। కన్యా చేయం మమ సుతా భర్త్తారం త్వామవాప్నుయాత్
జాంబవంతుడు ఇలా అన్నాడు: "ప్రభూ! మీ చక్రంతో నేను మరణించడం నాకు శుభంగా ఉంటుంది, అదే నా కోరిక. ఇంకా, ఈ నా కుమార్తెకు మీరు భర్తగా కలగాలని ఆశిస్తున్నాను."
యోయం మణిః ప్రసేనాత్తు హత్వా చైవాప్తవానహమ్। స త్వయా గృహ్యతాం నాథ మణిరేషోఽత్ర వర్త్తతే
"ప్రసేనుడిని సంహరించి నేను పొందిన ఈ మణిని మీరు తీసుకోండి ప్రభూ, ఈ మణి ఇక్కడ ఉంది."
ఇత్యుక్తో జాంబవంతం వై హత్వా చక్రేణ కేశవః। కృతకార్యో మహాబాహుః కన్యాం చైవాదదౌ తదా
ఇలా అన్న జాంబవంతుడిని కేశవుడు చక్రంతో సంహరించాడు. తన కార్యాన్ని పూర్తిచేసిన మహాబాహుడు ఆ సమయంలో ఆ కుమార్తెను కూడా స్వీకరించాడు.
తతః సత్రాజితే చైతన్మణిరత్నం స వై దదౌ। యల్లబ్ధమృక్షరాజాచ్చ సర్వయాదవసన్నిధౌ
తర్వాత ఎలుగుబంటి రాజు నుండి పొందిన ఆ మణిరత్నాన్ని యాదవులందరి సమక్షంలో సత్రాజిత్కు ఇచ్చాడు.
తేన మిథ్యాప్రవాదేన సంతప్తోయం జనార్దనః। తతస్తే యాదవాః సర్వే వాసుదేవమథాబ్రువన్
ఆ అబద్ధపు అపవాదం వల్ల జనార్దనుడు మనసులో బాధపడ్డాడు. అప్పుడు యాదవులందరూ వాసుదేవునితో ఇలా అన్నారు.
అస్మాకం మనసి హ్యాసీత్ప్రసేనస్తు త్వయా హతః। ఏకైకస్యాస్తు సుందర్యో దశ సత్రాజితః సుతాః
"మనందరిలో ప్రసేనుడు మీరు చంపారని నమ్మకం ఏర్పడింది. సత్రాజిత్కు పది అందమైన కుమార్తెలు ఉన్నారు."
సత్యోత్పన్నాస్సుతాస్తస్య శతమేకం చ విశ్రుతాః। విఖ్యాతాశ్చ మహావీర్యా భంగకారశ్చ పూర్వజః
"సత్యా నుంచి పుట్టిన అతని కుమారులు వందమంది అని ప్రసిద్ధి. వారు పేరుగాంచినవారు, గొప్ప వీరులు, భంగకారుడు పెద్దవాడు."
సత్యా వ్రతవతీ స్వప్నా భంగకారస్య పూర్వజా। సుషువుస్తాః కుమారాంశ్చ శినీవాలః ప్రతాపవాన్
"సత్యా, వ్రతపరాయణురాలు, భంగకారుని అక్క. ఆమె కుమారులను కనింది. వారిలో శినీవాలుడు పరాక్రమవంతుడు."
అభంగో యుయుధానశ్చ శినిస్తస్యాత్మజోభవత్। తస్మాద్యుగంధరః పుత్రాశ్శతం తస్య ప్రకీర్తితాః
"అభంగుడు, యుయుధానుడు, శినిని అతని కుమారుడు. అతనివల్ల యుగంధరుడు పుట్టాడు. అతనికి వంద మంది కుమారులు ఉన్నారు అని చెబుతారు."
అనమిత్రాహ్వయో యో వై విఖ్యాతో వృష్ణివంశజః। అనమిత్రాత్శినిర్జజ్ఞే కనిష్ఠో వృష్ణినందనః
"అనమిత్రుడు అని పిలవబడే వృద్ధి వంశజుడు ప్రసిద్ధుడు. అనమిత్రుని నుంచి శినిని పుట్టాడు, వృద్ధులందరికీ ఆనందంగా ఉన్న చిన్నవాడు."
అనమిత్రాచ్చ సంజజ్ఞే వృష్ణివీరో యుధాజితః। అన్యౌ చ తనయౌ వీరా వృషభశ్చిత్ర ఏవ చ
"అనమిత్రుని నుంచి వృద్ధి వీరుడు యుధాజిత్ పుట్టాడు. ఇంకా ఇద్దరు వీర కుమారులు వృషభుడు, చిత్రుడు."
ఋషభః కాశిరాజస్య సుతాం భార్యామనిందితాం। జయంతశ్చ జయంతీం చ శుభాం భార్యామవిందత
"వృషభుడు కాశిరాజు కుమార్తెను తన భార్యగా చేసుకున్నాడు. జయంతుడు శుభలక్షణాలున్న జయంతిని భార్యగా పొందాడు."
జయంతస్య జయంత్యాం వై పుత్రః సమభవత్తతః। సదా యజ్వాతిధీరశ్చ శ్రుతవానతిథిప్రియః
"జయంతి, జయంతుల నుంచి ఒక కుమారుడు పుట్టాడు. అతడు ఎల్లప్పుడూ యజ్ఞాలలో నిమగ్నంగా ఉండేవాడు, ధైర్యవంతుడు, విద్యావంతుడు, అతిథులకు ఆదరణ చూపేవాడు."
అక్రూరః సుషువే తస్మాత్సుదక్షో భూరిదక్షిణః। రత్నకన్యా చ శైబ్యా చ అక్రూరస్తామవాప్తవాన్౧౦౦ 1.13.
"ఆయన నుండి అగ్రూరుడు, సుదక్షుడు, భూరిదక్షిణుడు పుట్టారు. అగ్రూరుడు రత్నకన్యను, శైబ్యను భార్యలుగా పొందాడు."
పుత్రానుత్పాదయామాస ఏకాదశమహాబలాన్। ఉపలంభం సదాలంభముత్కలం చార్య్యశైశవం
ఆయనకు పదకొండు గొప్ప బలవంతులైన కుమారులు పుట్టారు. వారు ఉపలంభుడు, సదాలంభుడు, ఉత్తలుడు, ఆర్యశైశవుడు.
సుధీరం చ సదాయక్షం శత్రుఘ్నం వారిమేజయం। ధర్మదృష్టిం చ ధర్మం చ సృష్టిమౌలిం తథైవ చ
అలాగే సుధీరుడు, సదాయక్షుడు, శత్రుఘ్నుడు, వారిమేజయుడు, ధర్మదృష్టి, ధర్ముడు, సృష్టిమౌళి కూడా పుట్టారు.
సర్వే చ ప్రతిహర్తారో రత్నానాం జజ్ఞిరే చ తే। అక్రూరాచ్ఛూరసేనాయాం సుతౌ ద్వౌ కులనందనౌ
వారు అందరూ రత్నాలకు రక్షకులుగా నిలిచారు. అక్రూరునికి శూరసేన వంశంలో ఇద్దరు ప్రసిద్ధ కుమారులు పుట్టారు.
దేవవానుపదేవశ్చ జజ్ఞాతే దేవసంమతౌ। అశ్విన్యాం త్రిచతుః పుత్రాః పృథుర్విపృథురేవ చ
దేవవాన్, ఉపదేవుడు ఇద్దరూ దేవతలలో ప్రసిద్ధులయ్యారు. అశ్వినీకి ముగ్గురు లేదా నలుగురు కుమారులు పుట్టారు; ప్రథు, విప్రథు కూడా వారిలో ఉన్నారు.
అశ్వగ్రీవో శ్వబాహుశ్చ సుపార్శ్వక గవేషణౌ। రిష్టనేమిః సువర్చా చ సుధర్మా మృదురేవ చ
అశ్వగ్రీవుడు, శ్వబాహువు, సుపార్శ్వకుడు, గవేషణుడు, ఋష్టనేమి, సువర్చ, సుధర్మ, మృదు కూడా జన్మించారు.
అభూమిర్బహుభూమిశ్చ శ్రవిష్ఠా శ్రవణే స్త్రియౌ। ఇమాం మిథ్యాభిశప్తిం యో వేద కృష్ణస్య బుద్ధిమాన్
అభూమి, బహుభూమి, అలాగే ఇద్దరు స్త్రీలు శ్రవిష్ఠా, శ్రవణా పుట్టారు. ఈ కృష్ణుని అబద్ధపు శాపాన్ని ఎవరైనా తెలుసుకుంటే వారు జ్ఞానులు.