పుత్రార్థీ దేవదేవేశం పద్మయోనిం పితామహమ్। ఆరాధయామాస విభుం తీవ్రవ్రతపరాయణః
కుమారుని కోరికతో, దేవతల అధిపతి, పద్మయోని అయిన పితామహుడిని, ఆ రాజు కఠినమైన వ్రతాలతో భక్తిగా ఆరాధించాడు.
తతః కాలేన మహతా తుష్టస్తస్య పితామహః। వరం వరయ భద్రం తే హృదయేభీప్సితం నృప
చాలా కాలం తర్వాత, పితామహుడు సంతోషించి, 'నీ మనసు కోరిన వరం కోరుకో రాజా, నీకు మేలు కలగాలి' అని అన్నాడు.
అణుహ ఉవాచ। పుత్రం మే దేహి దేవేశ మహాబలపరాక్రమమ్। పారగం సర్వవిద్యానాం ధార్మికం యోగినాం వరమ్౧౦౦ 1.10.
అణుహ అన్నాడు: 'దేవతల అధిపతీ, నాకు గొప్ప బలంతో, పరాక్రమంతో, అన్ని విద్యల్లో నిపుణుడైన, ధార్మికుడు, యోగులలో శ్రేష్ఠుడైన కుమారుడిని ప్రసాదించు.'
సర్వసత్వరుతజ్ఞం మే దేహి యోగినమాత్మజమ్। ఏవమస్త్వితి విశ్వాత్మా తమాహ పరమేశ్వరః
'అన్ని జీవుల మాటలు తెలిసిన, యోగి అయిన కుమారుడిని నాకు ప్రసాదించు.' అన్నాడు. విశ్వానికి ఆత్మ అయిన పరమేశ్వరుడు, 'అలా జరుగుతుంది' అని అనుగ్రహించాడు.
పశ్యతాం సర్వభూతానాం తత్రైవాంతరధీయత। తతః స తస్య పుత్రోభూద్బ్రహ్మదత్తః ప్రతాపవాన్
అందరు జీవులు చూస్తుండగానే, అతడు అక్కడే కనుమరుగయ్యాడు. ఆ తరువాత, అతనికి బ్రహ్మదత్తుడు అనే పరాక్రమశాలి కుమారుడు జన్మించాడు.
సర్వసత్వానుకంపీ చ సర్వసత్వబలాధికః। సర్వసత్వరుతజ్ఞశ్చ సర్వసత్వేశ్వరేశ్వరః
అతడు అన్ని జీవుల పట్ల దయతో ఉండేవాడు, అందరికన్నా బలవంతుడు, అన్ని జీవుల మాటలు అర్థం చేసుకునేవాడు, అన్ని జీవులకు అధిపతుల్లో అధిపతి.
అథ సత్వేన యోగాత్మా స పిపీలకమాగతః। యత్ర తత్కీటమిథునం రమమాణమవస్థితమ్
తర్వాత, ధర్మంతో కూడిన యోగాత్ముడు ఆ పిపీలికను దగ్గరకు వెళ్లాడు. అక్కడ ఆ పురుగుల జంట ఆనందంగా ఉండటం కనిపించింది.
తతః సా సన్నతిర్దృష్ట్వా ప్రహసంతం సువిస్మితం। కిమప్యాశంకమానా సా తమపృచ్ఛన్నరేశ్వరమ్
అతడిని ఆశ్చర్యంతో నవ్వుతూ చూసిన ఆమె, ఏదో అనుమానంతో, ఆ రాజును అడిగింది.
సన్నతిరువాచ। అకస్మాదతిహాసోయం కిమర్థమభవన్నృప। హాస్యహేతుం న జానామి యదకాలే కృతం త్వయా
సన్నతి ఇలా అంది: 'రాజా! నీవు అకస్మాత్తుగా ఎందుకు నవ్వావు? ఈ నవ్వుకు కారణం నాకు తెలియదు. ఈ సమయానికి నువ్వు నవ్వినదానికి కారణం ఏమిటో చెప్పు.'
అవదద్రాజపుత్రోసౌ తం పిపీలికభాషితమ్। రాగవద్విరసోత్పన్నమేతద్ధాస్యం వరాననే
రాజకుమారుడు ఆమెకు ఇలా చెప్పాడు: 'చందమామ ముఖమున్నవాడా! ఈ నవ్వు ఆ పిపీలిక మాట్లాడిన మాట వల్ల వచ్చింది. అది కామంతో, రుచి లేకుండా పుట్టింది.'
న చాన్యత్కారణం కించిద్ధాస్యహేతుః శుచిస్మితే। న సామన్యతతం దేవీ ప్రాహాలీకమిదం తవ
ప్రభాస్వరముఖమున్నవాడా! ఈ నవ్వుకు ఇంకో కారణం లేదు. రాణి కూడా నీకు అసత్యంగా ఏమీ చెప్పలేదు.
అహమేవేహ హసితా న జీవిష్యే త్వయాధునా। కథం పిపీలికాలాపం మర్త్యో వేత్తి సురాదృతే
‘ఇక్కడ నేను మాత్రమే నవ్వాను; ఇకపై నీతో జీవించను. దేవుడు కాకుండా మానవుడు పిపీలికల మాటలు ఎలా తెలుసుకోగలడు?’
తస్మాత్త్వయాహమేవాద్య హసితా కిమతః పరమ్। తతో నిరుత్తరో రాజా జిజ్ఞాసుస్తద్వచో హరేః
‘కాబట్టి నువ్వే నన్ను ఈ రోజు నవ్వించావు — ఇకపై చెప్పేదేముంది? అప్పుడు రాజు మాటలు రాక, ఆమె మాటల అర్థం తెలుసుకోవాలని ఆశించాడు.’
ఆస్థాయ నియమం తస్థౌ సప్తరాత్రమకల్మషః। స్వప్నాన్తే ప్రాహ తం బ్రహ్మా ప్రభాతే పర్యటన్పురమ్
రాజు ఏడు రాత్రులు పవిత్రంగా నియమం పాటించాడు. కల చివర్లో, ఉదయాన్నే పట్టణంలో తిరుగుతూ ఉండగా బ్రహ్మా అతనితో మాట్లాడాడు.
వృద్ధద్విజోత్తమాద్వాక్యం సర్వం జ్ఞాస్యతి తే ప్రియా। ఇత్యుక్త్వాంతర్దధే బ్రహ్మా ప్రభాతే చ నృపః పురాత్
‘నీ ప్రియమైనది ఒక వృద్ధ బ్రాహ్మణుడి మాట వల్ల అన్నీ తెలుసుకుంటుంది’ అని చెప్పి బ్రహ్మా కనుమరుగయ్యాడు. ఉదయాన రాజు పట్టణం విడిచాడు.
నిర్గచ్ఛన్మన్త్రిసహితః సభార్యో వృద్ధమగ్రతః। గదంతం విప్రమాయాంతం వృద్ధం చ స దదర్శ హ
మంత్రి, భార్యతో కలిసి బయలుదేరిన రాజు ముందుగా ఒక వృద్ధ బ్రాహ్మణుడిని మాట్లాడుకుంటూ వస్తున్నట్లు చూశాడు.
బ్రాహ్మణ ఉవాచ। యే విప్రముఖ్యాః కురుజాంగలేషు దాశాస్తథా దాశపురే మృగాశ్చ। కాలంజరే సప్త చ చక్రవాకా యే మానసే తేత్ర వసంతి సిద్ధాః
బ్రాహ్మణుడు ఇలా అన్నాడు: ‘కురుజాంగల్లో ఉన్న ముఖ్య బ్రాహ్మణులు, దాశపురంలో దాశులు, మృగాలు, కాలంజరంలో ఏడు చక్రవాక పక్షులు, మానస సరస్సులో నివసించే సిద్ధులు —’
ఇత్యాకర్ణ్య వచస్తస్య స పపాత శుచాన్వితః। జాతిస్మరత్వమగమత్తౌ చ మంత్రివరాత్మజౌ
ఆ మాటలు విని, అతడు దుఃఖంతో నేలపై పడిపోయాడు. మంత్రివర్యుల కుమారులు గతజన్మలు గుర్తు చేసుకున్నారు.
కామశాస్త్రప్రణేతా తు బాభ్రవ్యః స తు బాలకః। పంచాల ఇతి లోకేషు విశ్రుతః సర్వశాస్త్రవిత్
కామశాస్త్ర రచయిత అయిన బాభ్రవ్యుడు, బాలుడై, పంచాలుడిగా ప్రజల్లో ప్రసిద్ధి చెందినవాడు, అన్ని శాస్త్రాలలో నిపుణుడు.
పుండరీకోపి ధర్మాత్మా వేదశాస్త్రప్రవర్తకః। భూత్వా జాతిస్మరౌ శోకాత్పతితావగ్రతస్తథా
పుండరీకుడు కూడా ధర్మాత్ముడు, వేదశాస్త్ర ప్రచారకుడు, గతజన్మలు గుర్తు చేసుకున్నవాడు, దుఃఖంతో ముందర పడిపోయాడు.
హా వయం కర్మవిభ్రష్టాః కామతః కర్మబంధనాత్। ఏవం విలప్య బహుశస్త్రయస్తే యోగపారగాః
‘హాయ్! మనం కర్మబంధనానికి లోనై, మన కర్తవ్యాలను కోల్పోయాం’ అని వారు విలపిస్తూ, అనేక శాస్త్రాలు తెలిసిన యోగపరులు —
విస్మయాచ్ఛ్రాద్ధమాహామ్యమభినంద్య పునః పునః। స తు తస్మై ధనం దత్త్వా ప్రభూతగ్రామసంయుతమ్
ఆశ్చర్యంతో, వారు శ్రాద్ధ మహిమను మళ్లీ మళ్లీ ప్రశంసించారు. రాజు వారికి అనేక గ్రామాలతో కూడిన ధనం ఇచ్చాడు.
విసృజ్య బ్రాహ్మణం తం చ వృద్ధం ధనమదాన్వితమ్। ఆత్మీయం నృపతిః పుత్రం నృపలక్షణసంయుతమ్
ఆ వృద్ధుడు ధనసంపదతో గర్వపడే బ్రాహ్మణుడిని పక్కన పెట్టి, రాజు తన కుమారుడిని, రాజకీయ లక్షణాలతో ఉన్నవాడిని, రాజుగా నియమించాడు.
విష్వక్సేనాభిధానం చ రాజారాజ్యేభ్యషేచయత్। మానసే సలిలే సర్వే తతస్తే యోగినాం వరాః
విష్వక్సేనుడు అనే తన కుమారుడిని రాజ్యాధికారిగా అభిషేకించి, ఆ తరువాత యోగులందరూ మానస సరస్సులో నీటిలో ఉన్నారు.
బ్రహ్మదత్తాదయస్తస్మిన్పితృభక్తా విమత్సరాః। సన్నతిశ్చాభవద్ధృష్టా మయైవ తవ దర్శితమ్
బ్రహ్మదత్తుడు మొదలైన వారు, పితృభక్తితో, అసూయ లేకుండా, వినయంగా ధైర్యంగా ఉండిపోయారు; నేను నీకు చూపినట్లే.
రాజన్యోగఫలం సర్వం యదేతదభిలక్ష్యతే। తథేతి ప్రాహ రాజాపి పురస్తాదభినందయన్
రాజు వారిముందు ఆనందంతో ఇలా అన్నాడు: 'రాజయోగ ఫలాలు అన్నీ మీరు చెప్పినట్లుగానే లభిస్తాయి.'
త్వత్ప్రసాదాదిదం సర్వం మయైవం ప్రాప్యతే ఫలమ్
'మీ దయ వల్లే నాకు ఈ ఫలితాలన్నీ లభించాయి.'
తతస్తే యోగమాస్థాయ సర్వ ఏవ వనౌకసః। బ్రహ్మరంధ్రేణ పరమం పదమాపుస్తపోబలాత్
ఆ తరువాత అరణ్యంలో నివసించే వారు అందరూ యోగాన్ని ఆచరించి, తపస్సు బలంతో బ్రహ్మరంధ్రం ద్వారా పరమ పదాన్ని పొందారు.
ఏవమాయుర్ధనం విద్యాం స్వర్గమోక్షసుఖాని చ। ప్రయచ్ఛంతి సుతం రాజ్యం నృణాం తుష్టాః పితామహాః
ఇలా పితామహులు సంతోషపడి, మనుషులకు ఆయుర్దాయం, ధనం, విద్య, స్వర్గమోక్ష సుఖాలు, కుమారులు, రాజ్యం ఇవన్నీ ప్రసాదిస్తారు.
ఇదం చ పితృమాహాత్మ్యం బ్రహ్మదత్తస్య వై నృప। ద్విజేభ్యః శ్రావయేద్విద్వాన్శృణోతి పఠతేపి వా। కల్పకోటిశతం సాగ్రం బ్రహ్మలోకే మహీయతే
ఓ రాజా! బ్రహ్మదత్తుని పితృమహిమను ఎవరైనా పండితుడు ద్విజులకు వినిపించినా, విన్నా, చదివినా, వంద కోట్ల కల్పాల పాటు బ్రహ్మలోకంలో ఘనత పొందుతాడు.